ABD Bağımsızlık Bildirisi'nin Nadir Bir Basımı Britanya Arşivlerinde Bulundu

Amerika'nın 250. kuruluş yıldönümü yaklaşırken, Amerikalı tarihçiler için müthiş bir hediye vitrinlere çıktı. Birleşik Krallık'ın başkenti Londra'daki ulusal arşivlerde, ABD Bağımsızlık Bildirisi'nin şimdiye kadar bulunan en nadir baskılarından biri ortaya çıkarıldı. Bu tarihi belge, Amerika Birleşik Devletleri'nin New Hampshire eyaletindeki Exeter şehrinde basılan versiyonlardan birine ait. Exeter baskısı olarak bilinen bu versiyonun daha önce bulunan diğer tüm örnekleri Amerika sınırları içinde bulunmuştu ve bu nedenle bu buluş, ABD dışında tespit edilen ilk örnek olması açısından büyük bir önem taşıyor. Keşif, hem arşivciler hem de tarih dünyası için büyük bir heyecan kaynağı oluştururken, belgenin tarihsel süreci ve nasıl buraya geldiğine dair detaylar da merak konusu oldu.

1776 ylının Temmuz ayı başlarında, o dönemki on üç Britanya kolonisinde bağımsızlık haberinin en hızlı şekilde yayılması için acil bir basım kampanyası başlatılmıştı. Bildirinin imzalanmasının hemen ardından, 16 ile 19 Temmuz tarihleri arasında bu süreç hızlandırıldı ve metin halka duyurulmak üzere basıldı. Londra'daki Ulusal Arşivler'de görev yapan gönüllü Michael Scurr, tesadüf eseri bu tarihi parçaya denk geldi. Scurr, bir Britanya kaptanının, Amerikan korsan gemisi Dalton'u ele geçirmesine dair tutanaklarını incelerken, dosyaların arasında şüphe uyandıran bir sayfa fark etti. Zannedildiğinin aksine, oldukça önemsiz görünen ve basit bir şekilde etiketlenmiş bu parşömen, aslında tarihin akışını değiştiren o meşur belgenin bir kopyasıydı. Belgelerde, Dalton gemisinin ele geçirilmesine dair askeri raporun ekinde, sadece "bir belge daha" şeklinde belirtilen bu kağıt, gün ışığına çıkarıldığında gerçek değerini anlaştırdı.

Keşfedilen bu kopyanın sıradan bir basım olmasının ötesinde, sahip olduğu tek bir özellik onu diğerlerinden ayırıyor ve daha da kıymetli kılıyor. Britanya arşivi yetkilileri, şu ana kadar tespit edilmiş olan tüm Bağımsızlık Bildirisi nüshaları arasında, bir askeri operasyon sırasında ganimet olarak ele geçirilmiş tek örneğin bu olduğunu doğruladı. Bildirinin bu kopyası, 1776 yılının Noel arifesinde, Portekiz açıklarında gerçekleşen bir dramdan sonra İngiliz Donanması'nın eline geçmişti. Dalton adlı Amerikan gemisi, İngilizler tarafından saatler süren bir kovalamacanın ardından zorla durduruldu ve arandığında bu belge gemiden alındı. O dönemde, bir geminin ganimet olarak sayılabilmesi ve kaptanın ödül alabilmesi için, el konulan belgelerin ve delillerin titizlikle kayıt altına alınması gerekiyordu; bu prosedür, tarihi belgenin bugüne kadar sağlam kalmasını ve arşivlerde saklanmasını sağladı.

Amerika'nın özgürlük mücadelesinin bu dramatik hikayesi, okyanusun öte yakasında büyük bir yankı uyandırdı ve tarihçilerden tam not aldı. Philadelphia'daki Amerikan Devrimi Müzesi'nin yöneticisi Matthew Skic, buluşa dair duyduğu heyecanı şu sözlerle dile getirdi: "Bu Bağımsızlık Bildirisi kopyası, Dalton'un kaptanıyla doğrudan bir bağ kurmamızı sağlıyor. Kaptan, Amerika'nın bağımsızlık müjdesini dünyaya duyurmak istiyordu ve bu kağıt, o amacın bir kanıtı." Skic, değerlendirmesine şunları ekledi: "Bu belge sadece bir kağıt parçası değil, geçmişle somut bir bağ kurmamızı sağlayan bir zaman makinesi gibidir. Bir arşivistin elinde tutacağı o kağıt, bizleri doğrudan olarak 1776 yılına, o devrin heyecanına ve kaosuna geri götürüyor." Bu ifadeler, keşfin sadece akademik bir merak değil, aynı zamanda insanlık tarihinin önemli bir dönüm noktasına duydu kolektif bir özlem ve saygı olduğunu da gözler önüne seriyor.

Bu eşsiz tarihî eser, Amerika Birleşik Devletleri'nin kuruluşunun 250. yıldönümü kutlamalarına tam denk gelecek şekilde halka açılacak. Londra'da bulunan arşiv müdürlüğü, belgenin bu önemli dönemde ziyaretçiler tarafından görülebilmesi için özel bir sergi hazırlamaktadır. Sergi, hem İngiliz hem de Amerikan tarih meraklılarına, iki ulus arasındaki karmaşık geçmişi ve ortak tarihi hatırlama fırsatı sunacak. Bu nadide basım, sadece bir belge değil, aynı zamanda iki ülke ve dünya tarihi açısından büyük bir anlam ifade eden bir hatıra olarak arşiv raflarından müze vitrinlerine taşınıyor.