ABD, İsrail'in İranlı müzakerecilere karşı olası suikast girişimi konusunda uyarıda bulundu

ABD yönetimi, İsrail'in İran ile sürdürülen diplomatik görüşmeleri sabote etmek amacıyla İranlı üst düzey yetkililere yönelik potansiyel suikast girişimlerinde bulunabileceği endişesiyle İranlı yetkililere gizli bir uyarıda bulundu. The Washington Post'un Beyaz Sarı kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Amerikalı yetkililer İsrail'in İran ile nükleer müzakere sürecini baltalamak için şiddet eylemlerine başvuracağından kaygı duyuyordu. Bu hassas istihbarat paylaşımı, bölgede tırmanan gerilim ve Washington ile Tel Aviv arasında nükleer diplomasi konusunda derinleşen stratejik ayrılıkları gözler önüne serdi. Haberde, Donald Trump'ın döneminde bu tür bir saldırının gerçekleşmesi durumunda ABD'nin ortak olduğu süreçlerin tamamen çökme riskiyle karşı karşıya kalacağı vurgulandı. Söz konusu uyarı, müttefik ülkeler arasında bile navlun diplomacy (gizli diplomasi) sınırlarının ne kadar zorlanabildiğini gösteren çarpıcı bir örnek olarak tarihe geçti.

Amerikalı yetkililer tarafından İran'a iletilen istihbaratta, özellikle İran dışişleri bürokrasisinin en önemli isimleri olan Dışişleri Bakanı Abbas Aragçi ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf'ın hedef olabileceği belirtilerek somut bir tehdit tasviri yapıldı. Washington, İsrail'in bu iki ismi ortadan kaldırarak İran'ın müzakere ekmini zayıflatmak ve nükleer anlaşma masasını devirmek istediğini değerlendiriyordu. Aragçi ve Galibaf, İran'ın dış politikası ve nükleer programının yönetiminde kilit roller oynayan ve potansiyel bir uzlaşının mimarı olabilecek kapasitede isimler olarak öne çıkıyordu. Bu kişilerin hedef alınması, sadece bir insan kaybı değil, aynı zamanda İran'ın elindeki masumiyet algısı ve diplomasi kanadının tamamen imha edilmesi anlamına gelebilecek stratejik bir hamle olarak nitelendirildi. ABD'nin bu adımı, İsrail'in bağımsız hareket etme ve kendi güvenlik endişeleri üzerinden ABD'nin diplomasi trampeti ket vurma teşebbüslerine karşı bir önlem olarak yorumlandı.

Donald Trump'ın başkanlık döneminde, İsrail'in İran'a karşı her türlü sert önlemi destekleme politikası bulunmasına rağmen, ABD yönetiminin bir suikast ihtimali karşısında çekimser davrandığı ve Tel Aviv'i frenlemeye çalıştığı bildirildi. Haberlerde, Trump'ın İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun aciliyet taleplerine rağmen, tam ölçekli bir savaşın patlak vermesinden ve ABD'nin bu çatışmanın içine çekilmesinden derin endişe duyduğu belirtildi. İsrail'in İran'ın nükleer tesislerini değil, doğrudan insan hayatını hedef alan operasyonlar planladığı bilgisi, ABD'li yetkilileri 'moratoryum' yani askeri operasyonlara geçici bir süre ara verilmesi fikrine itti. Bu durum, Trump yönetiminin İran'a uygulanan maksimum baskı politikası ile diplomasinin korunması arasında sıkışmış bir denge propagandası yürüttüğünü gösteriyor. Netanyahu hükümetinin ise ABD'nin onayı olmadan bile bölgesel bir dengesizlik yaratma pazarlığı içinde olduğu anlaşılıyor.

Söz konusu gizli uyarıların zamanlaması, Joe Biden'in başkanlığa seçilmesinden hemen önceye ve İran ile nükleer müzakere sürecinin canlanma ihtimali gösterdiği bir döneme rastlıyor. Trump döneminin son aylarında İsrail ile İran arasında yapılan 'gölge savaş'ın askeri alandan siyasi ve istihbarat alana kaydığı, suikast gibi doğrudan eylemlerin devreye girmesiyle yeni bir safhaya geçtiği iddia ediliyor. Bu gelişme, Biden yönetimi devralmadan önce Ortadoğu'daki yangının söndürülmesi yerine, sadece ateşkes hattının ötelenebildiğini ve İsrail'in 'hasar tespiti' yaparak süreç dışına itilmeye çalışıldığını ortaya koyuyor. ABD istihbaratının, müttefik bir ülkenin planlarını kendi çıkarları için doğrudan hedef ülkeye aktarması, uluslararası ilişkilerdeki güven krizini ve 'arkadan bıçaklama' ihtimallerini de gündeme getiriyor. Bu durum, Biden'in iktidara gelmesiyle birlikte yeniden masaya oturmak istediği nükleer diplomasi için çok daha karmaşık bir zemin hazırladı.

Olayın medyaya yansıması ve detayların The Washington Post tarafından servis edilmesi, Beyaz Sarı içindeki sızıntıların ve bürokratik kavgaların boyutunu da gözler önüne serdi. Trump'ın İsrail'in askeri planları karşısında aşırı temkinli ve hatta korkak bir tavır sergilediği, bu durumun medya tarafından 'İsrail saldırısından korktu' şeklinde manşetlere taşındığı görüldü. İsrail tarafının ise bu iddialara henüz resmi bir yanıt vermemesi, ancak geçmişte İranlı nükleer bilim insanlarına ve generallere yönelik suikast operasyonlarının kanıtları düşünüldüğünde, suikalarmaların hayal ürünü olmadığını akıllara getiriyor. Bu kriz, ABD ve İsrail arasındaki stratejik ittifakta çatlakların olduğuna ve İsrail'in ABD onayı olmadan bölgesel operasyonlar düzenleme ihtimalinin Washington için ciddi bir ulusal güvenlik sorunu haline geldiğine işaret ediyor. Gelecekteki olası bir saldırı, ABD-İsrail ilişkilerinde onarılmaz bir hasar bırakma potansiyeli taşıyor.