ABD Presbiteryen Kilisesi, İsrail'in Gazze saldırılarını 'soykırım' ilan etti

Amerika Birleşik Devletleri'nin en büyük Protestant mezheplerinden biri olan Presbiteryen Kilisesi (PCUSA), yönetim kurulu toplantısında aldığı tarihi kararla İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarını 'soykırım' olarak nitelendirmeye karar verdi. Kilisenin en üst idari organı olan ve seçilmiş üyelerden oluşan kurum, bu karar ile uluslararası kamuoyunda İsrail'e yönelik eleştirilerin sesini daha da yükseltmiş oldu. Söz konusu karar, sadece siyasi bir tavır olarak değil, aynı zamanda inanç temelli ahlaki bir yükümlülük olarak gerekçelendirildi. Kilise yetkilileri, savaşın bu noktaya gelmiş olmasının derin üzüntü verici olduğunu ve sessiz kalmamanın artık imkansız hale geldiğini belirtti. Bu kararın ardında, binlerce sivilin hayatını kaybetmesi ve insani krizin kaçınılmaz bir boyuta ulaşması yatıyor.

Karar metninde, soykırım tanımının uygulanması için özellikle sivil hedeflere yönelik saldırılar ve bölgedeki yaşam alanlarının yok edilmesi gibi faktörlerin etkili olduğu vurgulandı. Presbiteryen Kilisesi, bu tespiti yaparken uluslararası hukukta yer insan hakları sözleşmelerini ve savaş hukukunun temel ilkelerini referans aldı. Yapılan açıklamada, Gazze'deki durumun sadece askeri bir çatışma olmaktan çıkıp, halkın topyekün yok edilmesi girişimine dönüştüğü argümanı öne çıkarıldı. Bu sert itham, kilise içinde ve dışında geniş yankı uyandırdı ve Amerikan kamuoyunda dini liderlerin savaş konusundaki pozisyonunu netleştirdi. Ayrıca, kilise yönetimi bu kavramı kullanırken oldukça dikkatli ve hesaplı bir dil kullanarak tıbbi altyapı, okullar ve ibadethanelerin hedef alınmasını bu karara temel gösterdi.

Soykırım etiketinin yanı sıra, kilise İsrail'e yönelik olarak derhal uygulanması gereken bir 'silah ambargosu' çağrısında da bulundu. Bu çağrı, ABD hükümetine ve İsrail ile askeri ticaret yapan diğer müttefik ülkelere yönelik doğrudan bir mesaj içeriyor. Kilise, silahların sadece savaşı uzatmak ve daha fazla kanı dökmek için kullanıldığını, bu ticaretin sona ermesinin barış için şart olduğunu savunuyor. Silah satışının durdurulması, çatışmanın sona ermesi için gerekli baskı araçlarından biri olarak görülüyor. PCUSA, ABD Kongresi'ni ve Dışişleri Bakanlığı'nı bu yönde adım atmaya davet ederek, vergi verenlerin paralarının bu tür şiddet olaylarında kullanılmasına karşı çıktıklarını da dile getirdi. Silah ambargosu talebi, mezhebin sosyal adalet ve şiddetsizlik konusundaki tarihsel duruşunu da pekiştirmiş oldu.

Bu karar, Presbiteryen Kilisesi'nin uzun yıllardır sürdürdüğü İsrail-Filistin çatışmasındaki diyalog ve barış odaklı yaklaşımın bir devamı niteliğinde değerlendirildi. Kilise, geçmişte de toprakların paylaşılması ve işgal altındaki bölgelerdeki durum ile ilgili çeşitli bildiriler yayınlamıştı. Ancak, 'soykırım' ifadesinin kullanılması, bugüne kadarki en sert ve en keskin dilin kullanıldığı karar olarak tarihe geçti. Bu durum, kilise içindeki farklı görüşleri de beraberinde getirse de, genel kurulun oy çokluğu ile bu kararı alması, mezhebin ana çizgisini yansıttığını gösteriyor. Filistin halkının yanında duruşu, kilisenin 'müjde' görevinin sadece ruhani değil, aynı zamanda dünyevi adaletle de ilgili olduğu inancına dayandırıldı. Gelişme, ABD içindeki dini kurumların savaş politikalarını sorgulayan ciddi bir gücü olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

Öte yandan, alınan bu kararın ABD'nin dış politika açısından stratejik müttefiki konumundaki İsrail ile ilişkilerine potansiyel bir etkisi olup olmayacağı merak konusu. Dini grupların bu tür açıklamaları genellikle sembolik oylamalar olarak görülse de, üye sayısı milyonları bulan bir kurumun bu tavrı siyasi çevrelerde fark yaratabilir. İsrail devleti ve ABD'deki Yahudi örgütler ise bu tarz nitelendirmeleri 'teröre destek vermek' ve 'İsrail'in meşru müdafaa hakkını gaspetmek' olarak eleştirebilirler. Tansiyonun yüksek olduğu bir dönemde, kilisenin bu adımı atması hem uluslararası basında geniş yer buldu hem de Amerikan siyasetindeki denominasyon (mezhep) etkisini hatırlattı. Sonuç olarak Presbiteryen Kilisesi, bu karar ile bölgedeki kanın durması için insani ve siyasi girişimlere destek verme çağrısını da yeniden gündeme getirmiş oldu.