Abe Suikastının İzleri Siliniyor: Nara'da Anılan Unutulmaya Terk Edilen Bir Trajedi

Japonya'nın Nara kentinde, eski Başbakan Shinzo Abe'nin iki yıl önce bir seçim mitingi sırasında uğradığı suikastın yaşandığı yer, bugün hiçbir iz taşımıyor. Olayın gerçekleştiği kavşak, daha önceden var olan bir yol düzenleme planı kapsamında tamamen bir şerit haline getirilmiş ve trajediyi hatırlatacak hiçbir işaret bırakılmamış durumda. Yakındaki kaldırımlarda sadece çiçeklerle bezeli iki küçük çiçeklik bulunuyor; ancak bunların neden yapıldığına dair herhangi bir açıklayıcı tabela veya bir anıt mevcut değil. Tarihi bir cinayetin işlendiği bu alanın sıradan bir caddeye dönüşmesi, ziyaretçilerde derin bir sessizlik ve şaşkınlık yaratıyor. Bölgeyi her ziyaret eden kişi, ülkede bıraktığı büyük sarsıntıya rağmen olay yerinin bu kadar sessiz kalmasının nedenlerini sorgulamak durumunda kalıyor.

Olay, Abe'nin Temmuz 2022'de Meclis seçimleri kampanyası kapsamında yaptığı bir konuşma sırasında, herkesin gözü önünde gerçekleşmişti. Japonya'nın anayasal tarihi boyunca en uzun süre görev yapmış başbakanının bu şekilde şiddetle öldürülmesi, sadece ülke için değil, tüm dünya için büyük bir şok etkisi yaratmıştı. Ayrıca bu suikast, seçim çalışmalarının şiddet kullanılarak engellenmesi anlamına geldiği için demokrasinin temelini sarsan son derece kritik bir olay olarak kayıtlara geçti. Ülkede ve uluslararası arenada, Japon toplumunun barışçıl doğasına indirilen bu darbe geniş kapsamlı tartışmalara yol açtı. Buna rağmen günümüzde suikast bölgesinde, bu demokratik sürece yapılan saldırıyı hatırlatacak küçük bir levha bile bulunmuyor.

Olay yerine bir anma tabelası veya küçük bir anıt dikilmesi yönündeki bazı talepler, yetkili kurumlar tarafından büyük bir üzüntüyle reddedildi. Konuyu yöneten Nara Belediyesi, böyle bir fiziki hatırlatıcının halkın yarasını yeniden açabileceği ve olayı acı bir şekilde hatırlatabileceği gerekçesiyle bu tür bir uygulama yapmaktan kaçındı. Ancak gazeteler ve eleştirmenler, bu yaklaşımın trajedinin zamanla toplumsal hafızadan silinmesine ve unutulmasına neden olabileceği konusunda ciddi endişeler taşıdıklarını dile getiriyor. İnsanların acılarını korumakla, tarihi bir olayın hafızasını taze tutmak arasındaki ince çizginin nasıl yönetileceği, yerel yönetimler için büyük bir ikilem olarak öne çıkıyor. Eleştirmenler, olayı hatırlamaktan kaçınmanın, aslında demokrasiye yönelik bu büyük tehdidi hafife almak anlamına geldiğini vurguluyorlar.

Bu eksikliğin önemi, Japonya ve dünyadaki diğer tarihi suikast alanlarının bugünkü durumu ile karşılaştırıldığında çok daha net bir şekilde anlaşılıyor. Örneğin, Tokyo İstasyonu'nda eskiden başbakanlık yapmış ve suikaste uğramış siyasetçilerin anısına dikilmiş açık tabelalar bulunmakta ve geçmişe dair bu acı olaylar ziyaretçilere aktarılmaktadır. Benzer şekilde, ABD Başkanı John F. Kennedy'nin Dallas'ta uğradığı saldırının gerçekleştiği yol üzerinde, tarihi önemi belirten beyaz işaretler ve bir anıt merkezi bulunmaktadır. Hatta Avustralya'nın başkenti Canberra'da bulunan bir barış parkında, Abe'nin anısına özel bir anıtın dikildiği ve bu ölümün uluslararası alanda sahiplenildiği bilinmektedir. Tüm bu örneklerin aksine, Nara'daki suikast bölgesinin tamamen boş bırakılması, kamu yönetiminin tarihi bir yere sıradan bir görünüm kazandırdığı için sivil toplumdan büyük tepki çekiyor.

Bugün hala birçok kişi Abe'nin öldürüldüğü o günün detaylarını net bir şekilde hatırlasa da, bu durumun onlarca veya yüzlerce yıl sonra nasıl değişeceği belirsizliğini koruyor. Tarihsel olarak baktığımızda, fiziki bir iz bırakmayan şiddet olaylarının ve suikastlerin kuşaklar değiştikçe tamamen unutulduğu ve toplumsal hafızadan düştüğü çok sayıda örnek bulunmaktadır. Bir gazetenin başyazarında da belirtildiği üzere, olay yerinden yaklaşık beş kilometre uzaklıkta gönüllülerin diktiği küçük bir hatıra taşı mevcut olsa da, asıl olayın yaşandığı noktada hiçbir şey olmaması büyük bir eksiklik olarak görülüyor. Geçmişi kayda geçirmemek ve büyük trajedilerin yaşandığı yerleri işaretlemeden bırakmak, adeta tarihi bir önemsizleştirme eylemi olarak yorumlanıyor. İleride bu alanın trajik mirasını korumak adına, en azından küçük bir bilgilendirme tabelasıyla bile olsa bölgenin anlamlı hale getirilmesi gerektiği düşüncesi giderek güç kazanıyor.