Almatı'da anneden bebeğe HIV bulaşması sıfırlandı

Kazakistan'ın Almatı şehrinde son bir buçuk yıl içinde anneden çocuğa HIV bulaşması vakası kaydedilmedi. Şehir Halk Sağlığı Müdürlüğü'nden yapılan açıklamaya göre bu başarılı sonuç, enfeksiyonun erken teşhisi, zamanında tedaviye başlanması ve hamile kadınlarla yenidoğanların sürekli tıbbi takibi sayesinde elde edildi. Yetkililer, bu verilerin kentteki sağlık politikalarının ne kadar etkili uygulandığını gösterdiğini belirtiyor. Almatı AIDS Önleme ve Mücadele Merkezi Direktörü Marat Tukeev, HIV pozitif kadınların uygun tıbbi müdahalelerle sağlıklı çocuklar dünyaya getirebileceğini vurguluyor. Bu gelişme, HIV ile yaşayan anneler için umut verici bir tablo çiziyor.

Tukeev'e göre HIV enfeksiyonunun önlenmesi, teşhisi ve tedavisi, Kazakistan'da devlet tarafından garanti edilen ücretsiz sağlık hizmetleri kapsamında yer alıyor. Ülkedeki her hamile kadın, HIV testini iki kez yaptırarak enfeksiyonun erken aşamada saptanmasına olanak tanıyor. Erken teşhis konulduktan sonra tedavi süreci derhal başlatılıyor ve bu sayede anneden bebeğe bulaşma riski büyük ölçüde azaltılıyor. Bu sistemik yaklaşım, hem anne hem de bebek sağlığının korunmasında kritik bir rol oynuyor. Yetkililer, tüm bu hizmetlerin maliyetinin hastalar tarafından karşılanmasının söz konusu olmadığını, tamamen ücretsiz sunulduğunu ifade ediyor.

Teşhisin ardından hamile kadınlara ücretsiz olarak antiretroviral terapi uygulanmaya başlanıyor. Modern ilaçlar sayesinde annedeki viral yükün tespit edilemeyecek kadar düşük seviyelere indirilmesi mümkün hale geliyor. Bu tıbbi başarı sayesinde enfeksiyonun bebeğe geçme riski yüzde 0 ile 2 arasında kadar minimal bir düzeye iniyor. Bebek dünyaya geldikten sonra da ilk saatlerde önleyici tedavi uygulanıyor ve ardından uzmanlar tarafından düzenli olarak muayene ediliyor. Çocuğun 18 aylık olana kadar yapılan tüm test sonuçları negatif çıkmaya devam ederse, bebek sağlıklı kabul edilerek tıbbi takip dosyasından çıkarılıyor.

Almatı'daki sağlık ekipleri sadece tıbbi tedaviyle sınırlı kalmıyor, aynı zamanda sosyal destek mekanizmalarını da devreye sokuyor. Bebeğin yaşamının ilk yılında aileler, birinci basamak sağlık kuruluşları aracılığıyla ücretsiz mama desteği alıyor. Bu uygulama, özellikle annenin emzirmemesi gerektiği durumlarda bebeğin beslenme ihtiyaçlarının güvenli bir şekilde karşılanmasını sağlıyor. Uzmanlar, bu tür ek desteklerin ailelerin hem psikolojik hem de ekonomik yükünü hafiflettiğine inanıyor. Böylece HIV pozitif annelerin sağlıklı bir gebelik ve doğum süreci geçirmeleri için kapsamlı bir koruma alanı oluşturulmuş oluyor.

Almatı'da halihazırda hamile kadınların ve yenidoğanların yüzde 100'ü önleyici programlar kapsamına alınmış durumda. Ayrıca 2020 yılından bu yana hamile kadınların cinsel partnerleri de HIV testine tabi tutuluyor; bu sayede aile içi bulaşma riskleri erken tespit edilebiliyor. Hekimler, kadınların doktor tavsiyelerine uyması durumunda HIV pozitif olsalar bile sağlıklı bir hamilelik geçirebileceklerini ve sağlıklı bebekler doğurabileceklerini teyit ediyor. Bu yerel başarı hikâyesine rağmen küresel tablo hâlâ ciddi zorluklarla dolu: Dünya genelinde yaklaşık 1,5 milyon çocuk HIV ile yaşamakta ve her yıl kabaca 130 bin bebek bu virüsle doğmakta veya bebeklik döneminde enfekte olmaktadır.