Amarnath Yatra'da Yeşil Devrim: Katırların dışkısından metan gazı üretiliyor

Hindistan'ın Jammu ve Keşmir bölgesinde düzenlenen geleneksel Shri Amarnath Ji Yatra hac yolculuğu, bu yıl ülkenin ilk "sıfır çöp depolama" (zero-landfill) hedefli hac etkinliği olarak tarihe geçmeye hazırlanıyor. Yetkililer ve atık yönetimi uzmanları, her yıl yüz binlerce ziyaretçinin katıldığı bu devasa organizasyonda çevre kirliliğini önlemek için yenilikçi ve sürdürülebilir teknolojilerden yararlanıyor. Atıkların depolama alanlarına gönderilmesini engellemek için kurulan sistemde, atıkların toplanması, ayrıştırılması ve geri dönüştürülerek kaynaklara dönüştürülmesi amaçlanıyor. Swaaha Resource Management şirketinin CEO'su Dr. Sameer Sharma, organizasyon boyunca tek bir kilogram atığın bile çöp depolama tesislerine ulaşmasına izin verilmeyeceğini vurguladı. Bu iddialı hedef, bölgenin hassas Himalaya ekosistemini korumak amacıyla hayata geçirilen kapsamlı bir çevre projesinin parçasıdır.

Projenin en dikkat çekici yeniliklerinden biri, hac yolculuğu sırasında yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan binlerce katırın oluşturduğu devasa atık sorununa bulduğu yaratıcı çözüm oluyor. Yollarda çalışan 25.000 ila 30.000 arasındaki katır her gün büyük miktarda dışkı bırakıyor ve bu durum ekolojik açıdan son derece duyarlı olan dağlık bölge için ciddi bir tehdit oluşturuyordu. Bu sorunu çözmek için ilk defa katır dışkısı toplama makineleri kuruldu ve atıkların metan gazına dönüştürülmesini sağlayacak beş metreküplük bir biyogaz tesisi faaliyete geçirildi. Baltal sergi merkezinde kurulan ve doğrudan bu sistemden elde edilen enerjiyle çalışan metan gazlı lamba, teknolojinin başarısını gözler önüne seriyor. Uzun vadede bu sistemden elde edilecek yeşil yakıtın, geleceğin hac organizasyonlarında ziyaretçilere hizmet sunmak amacıyla kullanılması planlanıyor.

Organizasyonun bir diğer temel önceliği, hacıların plastik kullanımını en aza indirmek ve davranış değişikliği yaratmaktır. Yetkililer, yolda satılan paketli suların yarattığı çöp kirliliğini önlemek için rota boyunca sekiz adet su ATM'si (su dolum istasyonu) kurdu. Her bir istasyon, 12 saatte yaklaşık 6.000 litre içme suyu sağlayarak ziyaretçilerin şişe satın almak yerine kendi mataralarını doldurmalarını teşvik ediyor. Sadece bu uygulama sayesinde hac süresince günlük 50.000, toplamda ise yaklaşık 3 milyon plastik şişenin doğaya atılmasının önleneceği tahmin ediliyor. Ayrıca inananların tek kullanımlık kaplar yerine çelik tabak, kase ve kaşık gibi geri dönüştürülebilir malzemeler taşıması için yoğun bir bilinçlendirme kampanyası yürütülüyor.

Çevre bilincini artırmak ve ziyaretçileri bu yeşil devrime dahil etmek amacıyla oldukça ilgi çekici yöntemler de kullanılıyor. Yemek dağıtılan ve dinlenilen "langar" adı verilen alanlarda, çevre dostu pratikleri teşvik etmek için sokak oyunları, kukla gösterileri ve farkındalık kampanyaları düzenleniyor. Himalaya'nın zarar görgen ekosistemini korumak amacıyla hacılara plastik poşet kullanmamaları tavsiye ediliyor ve bunun yerine yaklaşık 150.000 adet kumaş çanta dağıtılıyor. Yetkililer, her yıl 500 bini aşması beklenen ve hatta 700 bini bulabilecek ziyaretçi sayısının 400 ila 700 metrik ton arası atık üretebileceği uyarısında bulunuyor. Bu devasa hacve ve atık miktarına rağmen, alınan kapsamlı önlemlerle organizasyonun sürdürülebilirlik alanında bir model olması hedefleniyor.

Buvizyoner proje, Hindistan'da kutsal yolculukların ve devasa dini etkinliklerin nasıl çevre dostu bir şekilde yönetilebileceğine dair önemli bir örnek teşkil ediyor. Yeni yürürlüğe giren 2026 Katı Atık Yönetimi Kuralları'nın tüm gereksinimleri bu organizasyoda titizlikle uygulanıyor ve çöp kutularından Özel ekiplerin istihdamına kadar geniş bir lojistik ağ kurulmuş durumda. Dr. Sharma, sıfır çöp depolama hedefinin başarıya ulaşmasının, Hindistan'da sürdürülebilir hac yönetimi açısından çok büyük bir dönüm noktası olacağını ifade ediyor. Şirket, atıkları depolama alanlarından uzak tutmaya ve yenilenebilir enerji üretmeye odaklanan bir "atıktan kaynağa" dönüşüm modelini benimsediklerini açıkladı. Bu sayede hem inanç turizmi çevreye zarar vermeden yerine getirilecek hem de dağlık bölgenin doğal güzelliği gelecek nesiller için korunacaktır.