Anas Sarwar'ın Kaderi: İskoçya İşçi Partisi'nin Yenilgi Sonrası Geleceği

İskoçya İşçi Partisi'nin recent Holyrood seçimlerinde aldığı ağır yenilginin ardından, parti lideri Anas Sarwar'ın geleceği parti içinde en çok tartışılan konu haline gelmiştir. Eylül ayında yapılacak İngiltere genel konferansı civarında görevinden ayrılması beklenen Sarwar, şimdilik partiyi bir arada tutmak amacıyla başkanlık yapmaya devam ettiğini belirtmektedir. Her Perşembe yapılan Birinci Bakan Soruları'nda her zamanki enerjik ve canlı tarzını sürdürmesine rağmen, pek çok kişi onun uzun vadeli bir liderlik vizyonuna sahip olduğuna inanmamaktadır. Mayıs ayındaki seçimlerde İşçi Partisi sadece 17 milletvekili çıkarabilmiş ve bu sayı, İskoçya'nın özerklik tarihindeki en düşük sonucu temsil etmektedir. SNP ise 129 sandalyeli parlamentoda 58 koltuk kazanarak aradaki uçurumu net bir şekilde ortaya koymuştur. Bu ezici fark, İşçi Partisi'nin İskoçya'da artık ciddi bir muhalefet gücü olarak kabul edilip edilemeyeceği sorusunu da gündeme getirmektedir.

Seçim sonuçlarının ardından partinin üst kademelerinde yenilginin nedenleri konusunda ciddi bir bölünme yaşanmaktadır. Parti içindeki pek çok kişi, İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve onun hükümetinin yarattığı derin popülerlik kaybının İskoçya İşçi Partisi'nin oyunu baskılamasında bir numaralı etken olduğunu kabul etmektedir. Diğer partilerden daha fazla bütçeye, deneyimli bir saha operasyonuna ve oldukça profesyonel bir sosyal medya stratejisine sahip olmalarına rağmen, Starmer faktörü aşılamaz bir engel olarak öne çıkmıştır. Kapı kapı dolaşan aktivistler, seçmenlerin çoğu zaman doğrudan Başbakan'ı ve onun icraatlarını savunmak zorunda kaldıklarını aktarmaktadır. Bu durum, seçmenin SNP'nin hükümetteki başarısızlıklarını tartışmaya bile geçmesine fırsat vermeden İskoçya İşçi Partisi'ne yönelik önyargıları pekiştirmiştir.

Seçim kampanyasını yürüten ekibin stratejik hataları da yenilginin önemli parçalarından biri olarak değerlendirilmektedir. Sarwar'ı İskoçya'nın başbakanlık koltuğuna taşıyacağı düşünülen belirli seçim bölgelerine kaynakların yoğunlaştırılması kararı geniş çaplı eleştirilere maruz kalmıştır. Ayrıca, parti seçim beyannamesinin sürprizlerden veya seçmenin dikkatini çekecek çarpıcı politikalardan yoksun olması, cenahlar arasındaki hayal kırıklığını artırmıştır. Pek çok analiste göre, İskoçya'daki bu seçimin yerel meseleler üzerinden değil, kimlik politikaları üzerinden şekillendiği gerçeği göz ardı edilmiştir. Eski İşçi Partisi Bakanı Lord Foulkes dahi, kampanyanın yalnızca liderlerin karakterlerine dayandırılmasının büyük bir stratejik hata olduğunu açıkça dile getirmiştir.

Diğer yandan, İskoçya Ulusal Partisi'nin (SNP) seçmen kitlesiyle ilgili olarak İşçi Partisi stratejistleri yeni ve zorlu bir siyasi muamma ile karşı karşıya kalmıştır. SNP, ortalama yüzde 30 ile 35 aralığında değişen ve hükümetin başarısızlıklarından skandallarına kadar her şeyden etkilenmeyen inatçı bir sadık seçmen tabanına güvenmektedir. Reform partisinin birlikçi oyları bölmesi de SNP'nin zaferini adeta garantileyen bir faktör olarak öne çıkmaktadır. Bu noktada stratejistler, kimlik politikalarının belirleyici olduğu bir siyasi kültürde sosyal demokrat bir partinin nasıl bir alan bulabileceğini sorgulamaktadır. Bu durum, yalnızca İskoçya'daki SNP hegemonyası için değil, Westminster'daki Reform tehdidi için de İngiltere İşçi Partisi'nin çözmesi gereken temel bir sorundur.

Tüm bu iç hesaplaşmalar sürerken, gözler tekrar Anas Sarwar'ın atacağı adımlara çevrilmiştir. Parti içinde Michael Marra, Paul Sweeney ve Daniel Johnson gibi öne çıkan isimlerin olası yeni lider adayları olarak adının geçirildiği bildirilmektedir. Ancak bazıları, şu an küle dönen İskoçya İşçi Partisi'nin başına geçmenin pek çok hevesli politikacı için cezbedici olup olmayacağını sorgulamaktadır. Ayrıca, Andy Burnham'ın İngiltere'de elde ettiği başarının, kimlik politikalarının nasıl yenilebileceğine dair bir umut ışığı sunduğu düşünülmektedir. Önümüzdeki dönemde İskoçya'da kullanılacak yerelleşmiş siyasi dilin ve bölgesel politikaların SNP'nin merkeziyetçi yönetim anlayışını zorlayıp zorlayamayacağı zamanla anlaşılacaktır.