Andy Burnham: İşçi Partisi Liderlik Yarışında 'Dışarıdan Gelen' Aday

Eski kabine bakanı Andy Burnham, siyasi kariyerinde adeta başladığı noktaya geri dönmüş durumda. Seçim yenilgisinin ardından Sağlık Bakanlığı'ndaki ofisini boşaltmak zorunda kalan Burnham, Westminster Sarayı'nın karşısındaki Norman Shaw Binası'na taşınmış bulunuyor. Geniş ancak oldukça sıradan olan bu yeni ofisi, büyük yeşil koltukları ve plastik taşıma kutularıyla dikkat çekiyor. İlginç olan ise Burnham'ın 2001'de milletvekili olduğunda James Purnell ile paylaştığı odanın tam olarak bu olması. Burnham, o günleri neşeyle anıyor ve ikisinin de parlamentoda adlarını duyurmaya çalışan hevesli arka sıra milletvekilleri olduğunu belirtiyor. Parlamentoda veya haberlerde büyük bir konu patlak verdiğinde medyadan gelen aramaların telefonlarını aynı anda çaldığını ifade ediyor.

Purnell'in geleceğin İşçi Partisi lideri olarak görülmesine karşın, Burnham'ın bu rol için pek fazla düşünülmediği bir gerçek. İktidardan düşüşün ardından sadece iki gün içinde liderliğe adaylığını açıklayan Leigh milletvekili, genel olarak bir 'dışarıdan gelen' (outsider) olarak kabul ediliyor. Adaylık açısından sağlam bir üçüncü sırada yer aldığını ve İşçi Partisi web sitesindeki destek göstergelerinde de aynı konumda bulunduğunu ifade ediyor. Ancak bahis şirketleri onu 14-1 gibi uzak bir ihtimal olarak görüyor. Burnham'a göre ise bu durum, bahisçilerin İşçi Partisi'nin seçim sistemini tam olarak anlamamalarından kaynaklanıyor. Adaylığını ciddiye alan bazı kesimlerin aleyhinde kamuoyu oluşturmaya çalışması ise yarışın ne kadar kızıştığını gözler önüne seriyor.

Kariyeri boyunca aleyhindeki söylentil ve siyasi manevralara rağmen 40 yaşına basan Burnham, liderlik kampanyasından vazgeçmeyerek mücadelesine kararlılıkla devam ediyor. Kampanyasını temelde sağlık, zenginlik ve yaşam fırsatlarının daha adil bir şekilde dağıtılması vaadi üzerine kuran Burnham, bu doğrultuda 'hevesli sosyalizm' (aspirational socialism) kavramını ortaya atmış durumda. Onun vizyonunda sosyalizm, yalnızca ideolojik bir kavram olmaktan çıkıp sıradan insanların potansiyelini ortaya çıkaran bir güce dönüşmeli. Özellikle beklentilerin düşük olduğu Kuzeydoğu, Kuzeybatı ve Midlands bölgelerindeki gençlerin kendine olan özgüvenini artıracak bir toplum yapısı inşa etmeyi hedefliyor. Bu sayede toplumun her kesiminden yetenekli bireylere fırsat eşitliği sunarak gerçek bir değişim yaratmayı amaçlıyor.

Burnham'ın 'hevesli sosyalizm' vizyonunun en somut yansıması, Ulusal Bakım Hizmeti adını verdiği iddialı politika önerisi. Kullanım anında ücretsiz kişisel ve sosyal bakım hizmeti sunmayı planlayan bu sistem, ihtiyaç sahiplerine yönelik olacak ve mülklerin yüzde onluk bir vergilendirilmesiyle finanse edilecek. Ancak bu politika daha önce de siyasi bir krize neden olmuştu; Muhafazakarlar tarafından 'ölüm vergisi' olarak alay konusu edilmesi, parti içinde ciddi pürüzler yaratmıştı. Burnham, dönemin Başbakanı Gordon Brown ve Hazine Şansölyesi Alistair Darling'ı bu konuda ikna edemediği için büyük bir hayal kırıklığı yaşıyor. Bununla birlikte, Yeni İşçi Partisi'nin son yıllarında vergi politikaları ve karmaşık reformlar konusunda fazla çekingen davrandığını açıkça eleştiriyor.

Dış politikada ise Burnham, 2003 Irak Savaşı konusundaki duruşu konusunda son derece net bir tavır sergiliyor. Bazı parti meslektaşlarının zamanın geçmesi ve kitle imha silahlarının bulunamaması gerekçesiyle savaşı destekleme kararlarından geri adım atmasına rağmen, Burnham kendi kararının arkasında duruyor. Bu tür kararların eldeki en iyi bilgilere göre verildiğini ve gerektiğinde politik duruşun korunması gerektiğini savunuyor. Öte yandan, seçim reformları ve Alternatif Oy (AV) sistemi konusunda ise biraz daha temkinli bir yaklaşım sergiliyor. Yıllar boyunca çoğunluk hükümetlerinin ülkeye iyi hizmet ettiğine inanan Burnham, sistemin değiştirilmesi konusunda aceleci davranmak istemiyor. Kendisini bu yöne meyilli hissetse de, konuyu derinlemesine incelemekten yana olduğunu ve kesin bir kararın henüz verilmediğini belirtiyor.