Antalya Nekropol Müzesi'nde Kuş Ölümlerini Önlemek İçin Ultrasonik Kuşsavar Sistemi Kuruldu

Antalya'nın merkezinde, Attaleia Antik Kenti'ne ait Doğu Nekropol Alanı üzerine inşa edilen Nekropol Müzesi, tarihi eserlerin korunması ve kuş sorunlarının çözümü açısından zorlu bir süreçten geçiyor. Müzenin üstünü örten çelik konstrüksiyon çatı sistemi, güvercinler ve diğer kuş türleri tarafından yoğun bir şekilde yuvalanma alanı olarak kullanılıyordu. Kuşların dışkılarının 2 bin 300 yıllık tarihi mezar alanına ve yapı elemanlarına ciddi zararler vermesi üzerineyetkililer acil önlemler almaya karar verdi. Antalya Rölöve ve Anıtlar Bölge Müdürlüğü'nün 2023 yılında devreye girdiği bu süreçte, öncelikli olarak çatının alt ve ara açıklıkları metal tel ağ sistemi ile kapatıldı. Ancak bu uygulama, istenmeyen trajik sonuçların ortaya çıkmasına zemin hazırladı.

Tel örgü sisteminin барlarda bıraktığı açıklıklardan içeri girmeyi başaran kuşlar, daha sonra dışarı çıkamayınca içeride mahsur kaldı ve birçoğu hayatını kaybetti. Bu durum, Hayvan Hakları Platformu Antalya üyeleri başta olmak üzere birçok çevre ve hayvan severin tepkisini çekti. Platform üyeleri, müze önünde bir basın açıklaması yaparak Antik Çağ'ın izlerini barındıran bu eşsiz mezar alanındaki kuş ölümlerinin derhal durdurulmasını talep etti. Olayın medyaya yansımasının ardından yetkililer, hem hayvanların hayatını korumak hem de tarihi eserleri güvence altına almak için daha insanıcı ve etkili bir çözüm arayışına girdi. Bu kriz, kültürel mirasın korunması ile hayvan hakları arasındaki hassas dengeyi yeniden gündeme getirdi.

Antalya Rölöve ve Anıtlar Müdürü Veysel Akın, yaşanan sürecin detaylarını ve atılan yeni adımları kamuoyuyla paylaştı. Akın'ın açıklamalarına göre, çıplak uzay kafes sistemine sahip çatı örtüsünün kuş yuvalanmasına son derece elverişli olduğu ve bu durumun hem sağlık riskleri oluşturduğu hem de sergi mekanlarında kirlenmeye yol açtığı tespit edilmişti. Mimari dokuya zarar vermeme prensibiyle kurulan tel örgü sistemi, mimari müellif hakları nedeniyle müdahale edilemeyen bazı noktalardaki kuş girişlerini tam olarak engelleyemedi. Ayrıca yağışların başlamasıyla birlikte çatı kaynaklı su sızıntıları da yeni bir sorun olarak ortaya çıktı. Su sızıntısının çözülmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Antalya Büyükşehir Belediyesi arasında bir protokol imzalandığı ve belediye tarafından su yalıtım çalışmalarının gerçekleştirildiği bildirildi.

Kapatma işlemleri sırasında metal ağ sisteminde ve çatı pencerelerinde yapılan açmalar, kuşların yeniden içeri girmesine neden olunca müze yönetimi farklı bir teknolojiye yöneldi. Çatıya giren kuşların tahliye edilmesi amacıyla geçici bir süre çatı pencereleri açık bırakıldı ve bu alanlara ultrasonik kuşsavar sistemleri kuruldu. Bu sistem sayesinde kuşlar, işitsel olarak rahatsız edilerek hiçbir zarar görmeden yapının dışına yönlendirildi ve tahliye işlemleri başarıyla tamamlandı. Müdür Akın, çatı alanında dışarı çıkamamış hiçbir kuş kalmadığını ve tüm canlıların güvenceye alındığını ifade etti. Ultrasonik cihazların kullanımı, tel örgünün yarat olduğu ölümcül tuzak riskini ortadan kaldırarak modern bir çözüm sunmuş oldu.

Gelinen son aşamada, aynı sorunların tekrar yaşanmaması için kapsamlı bir izleme ve kontrol mekanizması hayata geçirildi. Müzenin mevcut güvenlik kamera sistemine ek olarak, özellikle çatı yüzeyini ve metal ağla kapatılmış alanları görecek şekilde yeni ve bağımsız bir kamera sistemi daha kuruldu. Bu kameralar aracılığıyla çatı alanına herhangi bir kuş giriş çıkışının olup olmadığı 7/24 esasına dayalı olarak titizlikle izlenmektedir. Herhangi bir zafiyet veya kuş girişi tespit edilmesi durumunda, ilgili bölgelere yönelik ek tedbirlerin anında alınacağı yetkililer tarafından garanti edildi. Böylece Nekropol Müzesi, hem 2 bin 300 yıllık tarihi dokusunu ziyaretçilerine sunmaya devam edecek hem de doğal yaşamı tehdit etmeden kültürel korumayı sürdürecektir.