Atlantik Ormanı'ndaki Uluyan Maymunların Hayatta Kalma Stratejileri Ortaya Çıktı

Brezilya'nın São Paulo eyaletinde yer alan Atlantik Ormanı'nın korunmuş alanlarında gerçekleştirilen yeni bir araştırma, uluyan maymunların (bugio) hayatta kalma stratejilerini gözler önüne serdi. Bilim insanları, 2023 yılının ağustos ayından 2024 ocak ayına kadar altı maymundan oluşan bir grubu 63 gün boyunca yakından inceledi. Maymunların gün doğumundan uyku zamanına kadar tüm günlük rutinleri kayıt altına alındı. Bu kapsamlı saha çalışması, hayvanların çevresel faktörlere ve diğer primat türlerinin varlığına nasıl tepki verdiğini anlamayı amaçlıyordu. Araştırma, Carlos Botelho Eyalet Parkı'nın geniş ve kesintisiz orman ekosistemde gerçekleşti.

Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, sıcaklık artışının ve yaprak tüketiminin maymunların hareketini önemli ölçüde yavaşlatmasıdır. Sindirimi zor olan lifli yaprakları tükettiklerinde, bu primatların daha fazla dinlenmeye ihtiyaç duydukları ve gün boyunca daha kısa mesafeler kat ettikleri gözlendi. Ayrıca artan sıcaklıklar da maymunların enerjilerini korumak için dinlenme sürelerini uzatmasına neden oldu. Bu durum, beslenme alışkanlıkları ile iklim koşullarının bu türün günlük davranışları üzerinde ne kadar belirleyici olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlar, bu yavaşlama sayesinde maymunların enerji tasarrufu yapabildiğini belirtiyor.

Bilim insanları, çalışma kapsamında bölgede yaşayan diğer primat türlerinin uluyan maymunlar üzerindeki etkisini de değerlendirdi. Araştırmaya göre, güney muriquisi gibi daha iri yapılı primatlar ve büyük sürüler halinde dolaşan capuchin (macaco-prego) maymunları bölgeye geldiğinde uluyan maymunlar alanı terk ediyor. Bu durum, orman ekosistemindeki farklı türler arasındaki alan ve kaynak rekabetinin somut bir kanıtı olarak değerlendiriliyor. Capuchin maymunları, bireysel olarak daha küçük olsalar da grup halinde hareket ederek uluyan maymunları dinlenme ve beslenme alanlarından uzaklaştırma gücüne sahipler. Dolayısıyla, komşu türlerin varlığı maymunların günlük hareket rotalarını şekillendiren ana faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.

Araştırma, korunan geniş ormanlık alanlar ile parçalanmış küçük orman parçalarında yaşayan popülasyonlar arasındaki davranışsal farklılıkları da gün yüzüne çıkardı. Carlos Botelho Eyalet Parkı gibi devasa ve kesintisiz yaşam alanlarında maymunların daha az ses çıkardığı tespit edildi. Bilim insanları, 63 günlük izleme süresinin 26 gününde grubu sadece seslerinden değil, ses çıkarmadıkları için bulmakta zorlandı. Buna karşın, daha küçük orman fragmentlerinde yaşayan grupların çok daha sık bağırarak bölgesel varlıklarını belli ettikleri görüldü. Araştırmacılara göre bu iletişim sıklığı, küçük alanlarda rakip gruplarla karşılaşma riskinin ve dolayısıyla bölgesel gerilimlerin daha yüksek olmasından kaynaklanıyor.

Söz konusu çalışma, sıcaklık, beslenme, dinlenme süreleri ve diğer primatlarla etkileşim gibi çok sayıda değişkeni aynı anda analiz eden yenilikçi bir istatistiksel modelin kullanılmasıyla dikkat çekiyor. Bu model, grubun gün içinde kat ettiği mesafedeki varyasyonların yüzde 70'ini başarıyla açıklayarak önceki araştırmalardan daha üstün bir sonuç elde etti. İzleme sürecinde maymunların ortalama günde 531 metre yol kat ettiği ve parkın 38 bin hektarlık alanının yaklaşık 25 hektarlık bir bölümünü kullandıkları belirlendi. Nesli tükenme tehlikesi altında olan bu maymun türünün gereksinimlerini anlamak, korunma stratejileri geliştirmek ve gelecekteki doğaya salım projelerine rehberlik etmek açısından elde edilen bu veriler büyük bir önem taşıyor.