Bafra'da Çeltik Üreticileri İsyan Etti: Gübre Fiyatları Uçtu, Ürün Fiyatları Düştü

CHP Samsun Milletvekili Murat Çan, Bafra Ovası'nda gerçekleştirdiği ziyarette çeltik üreticilerinin derinleşen ekonomik sorunlarını yerinde inceleme fırsatı buldu. Türkiye'nin toplam çeltik üretiminin yaklaşık yüzde 15'ini tek başına karşılayan Bafra Ovası, son dönemde artan girdi maliyetleri ve düşen ürün satış fiyatları nedeniyle büyük bir krizin eşiğinde bulunuyor. Çan'ın buğday, kırmızı lahana ve çeltik tarlalarında yaptığı incelemeler sırasında çiftçiler, yaşadıkları mağduriyeti doğrudan milletvekiline iletme imkânı yakalad. Bereketli topraklara rağmen üreticilerin yüzü artık gülmemekte, gelecek kaygısı had safhaya ulaşmaktadır. Yetkililer, durumun sürdürülemez olduğunu belirterek tarım politikalarının acilen revize edilmesi gerektiğine vurgu yapıyor.

Üreticilerin en büyük şikayetlerinden biri, yılbaşından bu yana inanılmaz derecede artan gübre fiyatlarıdır. Bir çeltik üreticisinin verdiği bilgiye göre, 70 dönümlük bir tarlaya toplamda iki kez gübre uygulaması yapılmakta ve yaklaşık 2 bin 600 kilogram gübre kullanılmaktadır. Geçen yıl ile bu yıl arasında bile kıyaslama yapmanın imkânsız hale geldiği belirtilirken, sadece yılbaşı sonrasında en ucuz gübre torbasına 500 ila 600 lira arasında bir zam gelmiştir. Bu durum, gübre maliyetlerinde yaklaşık yüzde 40 ila 50 oranında devasa bir artış anlamına gelmektedir. Çiftçiler, bu denli yüksek girdi maliyetleri karşısında üretim yapmaya devam etmenin mantıksız hale geldiğini dile getirmektedir.

Maliyetlerin artmasının temel nedenlerinden biri de bölgesel savaşların tarım girdi fiyatları üzerindeki yıkıcı etkisidir. Murat Çan, yakın coğrafyada yaşanan çatışmaların yalnızca gübre değil, aynı zamanda akaryakıt maliyetlerini de ciddi şekilde yükselttiğine dikkat çekmiştir. Özellikle İran'ın bölge açısından stratejik bir gübre tedarikçisi konumunda olduğu hatırlanarak, lojistik ve tedarik zincirindeki aksaklıkların doğrudan Türk çiftçisine yansıdığı belirtilmiştir. Savaşın tahrip ettiği ticaret yolları ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar, masrafları katlayarak artırmıştır. Bu küresel ve bölgesel krizler, yerel üreticinin sırtına ağır bir yük olarak binmekte ve tarımsal üretimin devamlılığını tehdit etmektedir.

Üreticiler, Zarar etmemek ve ayakta kalabilmek için çeltiğin kilogramının en kötü şartlarda bile 45 ila 50 liradan satılması gerektiğini ifade etmektedir. Ancak ne yazık ki geçen yıl çeltik 36-37 lira bandında alıcı bulurken, yıl sonuna gelindiğinde fiyatlar 25-27 liraya kadar gerilemiştir. Daha da dramatik bir tablo yaşandığı ve bazı çiftçilerin ürünlerini elden çıkarmak için 19 liraya razı olmak zorunda kaldığı belirtilmiştir. Bu fiyatların üretim maliyetlerini bile karşılamadığı açıktır. Bafra Ovası gibi stratejik bir üretim merkezinde bu denli düşük fiyatlar, çiftçilerin iflasın eşiğine gelmesine neden olmaktadır.

Tüm bu yerel sıkıntılara bir de hükümetin ithalat politikaları eklenince çeltik üreticilerinin mağduriyeti daha da büyümektedir. Çan'ın açıklamalarına göre, çiftçilerin elinde 30 bin ton çeltik satılmayı beklerken, AKP hükümetinin 2026 yılının ilk dört ayında 100 bin ton çeltik ithal ettiği iddia edilmektedir. İthal edilen ucuz ürün, yerli çeltik fiyatlarını 37-38 lira seviyelerinden 24-25 liralara, hatta bazı bölgelerde 26 liraya kadar düşürmüştür. Hasada sadece iki ay kala çiftçileri zor bir dönemin beklediği belirtilirken, geçici çözümler yerine kalıcı ve sürdürülebilir tarım politikalarının acilen hayata geçirilmesi talep edilmektedir. CHP olarak bu mağduriyetin Meclis gündemine taşınacağı ve destekleme mekanizmalarının devreye konulması için mücadelenin süreceği vurgulanmaktadır.