Bangladeş Sinema Vakfı'nın Efsane Stüdyoları Yağmurda Felç Oluyor

Bangladeş'in başkenti Dakka'da bulunan ve ülke sinemasının kalbi olarak bilinen Bangladesh Film Development Corporation'ın (BFDC) tarihi çekim alanları, yıllardır süregelen ihmaller nedeniyle adeta yıkıma yüz tutmuş durumda. Geçmişte ülke sinemasının üretim merkezlerinden biri olan bu devlet kurumundaki dokuz çekim stüdyosundan sadece beşi bugün aktif olarak kullanılabilmektedir. Yağmur yağdığı anda bu stüdyoların çatıları sızdırmakta, zeminler sular altında kalmakta ve hatta bazı ekipmanlar suyun içinde adeta yüzmektedir. Çalışanlar, yağışın kendileri için bir romantizm değil, adeta bir kâbus ve teçhizatların yok olacağı bir felaket anlamına geldiğini belirtmektedir. Bu deplorabl durum, bölgenin en köklü sinema kurumlarından birinin ne kadar büyük bir krizin eşiğinde olduğunu gözler önüne sermektedir.

Kurum yetkilileri, bu devasa çatı ve altyapı sorunlarını çözmek için acil fon talebinde bulunmuş olsalar da henüz ciddi bir somut adım atılamamıştır. BFDC'nin Yönetici Direktörü Masuma Rahman, 5 Nisan'da Bilgi ve Yayıncılık Bakanlığı'na resmi bir mektup göndererek çatıların ve drenaj sistemlerinin onarılması için acilen 1,57,26,400 takaya (yaklaşık 1,57 milyon) ihtiyaç duyulduğunu bildirmiştir. Yetkili, bakanlıktan genel bir söz verildiğini ifade etse de tahsisatın ayrıldığına veya fiziksel onarım çalışmalarının başlatıldığına dair herhangi bir resmi bilgilendirme yapılmamıştır. Bu bürokratik gecikmeler, kurumun her geçen gün daha fazla zarar görmesine ve çekim faaliyetlerinin sekteye uğramasına neden olmaktadır.

Tarihsel bağlama bakıldığında, BFDC'nin 1957 yılında, o dönemki Pakistan yönetimi sırasında kurulduğu ve bölgenin sinema sektörü için dev bir adım olduğu görülmektedir. Ancak sektörün analogdan dijitale geçiş yapmasıyla birlikte, kurum özel stüdyolarla olan rekabette epey geride kalmış ve modern teknolojik altyapıyı yakalayamamıştır. Dahası, Bangladeş Televizyonu ve Bangladeş Radyosu gibi 11 devlet kurumu yıllık devlet bütçesinden pay alırken, BFDC'ye herhangi bir düzenli bütçe tahsis edilmemektedir. Başlangıçta kendi gelirleriyle ayakta kalması planlanan kurum, 2014 yılından bu yana hayatta kalabilmek için tamamen devletin bağışlarına ve hibelerine bağımlı hale gelmiştir.

Aktif stüdyolar, günümüzde aylık yaklaşık 2 milyon taka gelir sağlayarak kurumun en önemli finansal kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Çeşitli reklam ajansları, televizyon kanalları ve bağımsız film yapımcıları, şehir dışındaki yüksek maliyetli alternatiflere kıyasla daha uygun fiyatlı olması nedeniyle bu alanları tercih etmeye devam etmektedir. Örneğin, geçtiğimiz Ramazan Bayramı'nda gösterime giren 'Banalata Express' adlı film, buradaki geniş stüdyo alanları sayesinde içine çekim setleri kurulabilmesi nedeniyle bu tesislerde çekilmiştir. Yönetmen Tanim Noor, BFDC'nin devasa kapalı alanlarının olmaması halinde bu filmin yapımının tamamen imkansız olacağını açıkça ifade etmiştir. Ancak günümüzde yapımcıları en çok zorlayan şeyler; içerideki çağ dışı ekipmanlar, yetersiz ve pis tuvaletler ile ortamda yoğun bir şekilde hissedilen aşırı sıcaklıktır.

Binaların onarım süreçlerinin gecikmesi ve bütçe kısıntıları, kurumu yalnızca maddi bir darboğaza sokmakla kalmıyor, aynı zamanda altyapı güvenliğini de sorgulanır hale getiriyor. Devlet tarafından stratejik ve koruma altına alınmış önemli bir alan (KPI) olarak belirlenmesine rağmen, BFDC'nin iç işleyişi ve güvenliği de zaman zaman sorgulanmakta, yetkisiz kişilerin kuruma girmesine engel olunamadığı görülmektedir. Eğer yetkililer derhal ve kalıcı bir restorasyon ve modernizasyon projesi başlatmazsa, Bangladeş sinema tarihine damga vurmuş bu köklü kurum tamamen işlevsiz hale gelme riskiyle karşı karşıyadır. Bu durum, ülkedeki devlet destekli kültürel mirasın ve sanatsal üretimin korunup yaşatılması gerektiği tartışmalarını da yeniden alevlendirmiştir.