Bangladeş'te Nehir Yuttu Okulu: Öğrenciler Sel Barajında Eğitim Alıyor

Bangladeş'in Bogura bölgesinde yer alan Sonatala ilçesinde, Jamuna Nehri'nin şiddetli erozyon etkileri sürüyor. Sadece evleri ve tarım arazilerini yutmakla kalmayan nehir, eğitim kurumlarını da tehdit ediyor. 1919 yılında kurulan yüz yıllık Çokratinath Devlet İlkokulu'nun kalıcı binası nehir sularında tamamen kayboldu. Bu felaket, bölgedeki yerleşim yerlerinin ve altyapının nehir erozyonuna karşı ne kadar kırılgan olduğunu gözler önüne seriyor. Yetkililerin bu konuda kalıcı çözümler üretmek konusunda hala zorlandığı görülüyor.

Okul binası nehrin derinliklerine gömülmesine rağmen eğitim tamamen durmadı. 73 öğrenci, sel kontrol barajı üzerine kurulan tentyapı geçici bir sığınakta derslerine devam ediyor. Açık alandaki bu geçici sınıflarda öğrenciler, zorlu doğa koşullarına göğüs gererek öğrenimlerini sürdürüyorlar. Ancak nehrin hemen yanı başında eğitim görmek, hem öğrenciler hem de öğretmenler için büyük bir stres kaynağı oluşturuyor. Bu durum, bölgedeki eğitim hakkının ne kadar kırılgan bir noktada olduğunu kanıtlar nitelikte. Bu geçici çözümün ne kadar süreceği de şu an için belirsizliğini koruyor.

Nehir yatağındaki tehditler sadece Çokratinath Devlet İlkokulu ile sınırlı kalmıyor. Yakın mesafede bulunan ve aynı zamanda sel afet barınağı olarak da kullanılan Doğu Sucayetpur Devlet İlkokulu da ciddi bir tehlike altında. Yaklaşık 43 lakh takka (yerel para birimi) harcanarak inşa edilen bu okul binası, nehrin yaklaşan sularına karşı savunmasız bir durumda. Erozyonun hız kesmeden ilerlemesi, okul idarecilerini ve velileri derin bir endişeye sürüklüyor. Eğer gerekli önlemler zamanında alınmazsa, bölgede ikinci bir eğitim kurumu daha sulara kurban gidecek.

İnsanlar sadece okullarını değil, evlerini ve geçim kaynaklarını da bu yıkıcı erozyon sürecinde kaybediyorlar. Birkaç gün öncesine kadar yerleşim yeri olan bölgeler artık tamamen nehrin içine karışmış durumda. Çiftçiler, olası afet endişesiyle henüz tamamen olgunlaşmamış jute (kütahta) hasatlarını aceleyle toplamak zorunda kalıyorlar. Bölge sakinleri, yıkılma tehdidi altındaki evlerini söküp daha güvenli yerlere taşımaya çalışırken, Hat Şerpur çarşı bölgesindeki kıyı alanlarında yıkım hız kesmeden devam ediyor. Bu dramatik tablo, yüzlerce ailenin yerinden edilmesine ve geçim kaynaklarının yok olmasına yol açıyor.

Erozyonu yavaşlatmak ve kıyıları korumak için yerel makamlar bazı önlemler almaya çalışıyor. Nehir kıyısına erozyonu engellemek amacıyla jeotekstil çuvallar (geotextile bags) yığılıyor. Ancak nehir taşıdığı devasa su hacmi ve güçlü akıntısıyla bu önlemleri de her an aşabilecek potansiyele sahip. Bangladeş gibi coğrafi olarak düzlük bir ülkede nehir yatağı değişiklikleri ve erozyon sıkça karşılaşılan bir doğa olayı olsa da, son yıllarda etkilerinin daha yıkıcı hale geldiği belirtiliyor. İklim değişikliğinin de tetiklediği bu süreç, bölge halkının hayatta kalma mücadelesini giderek zorlaştırıyor.