BM, El Niño'nun Eylül'e kadar şiddetlenerek olumsuz hava koşullarını tetikleyeceğini uyardı

Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde faaliyet gösteren Dünya Meteoroloji Örgütü (DMO), küresel iklim düzenini derinden etkileyen El Niño olayının önümüzdeki aylarda önemli ölçüde şiddetlenmesi konusunda yeni bir uyarı yayımladı. 3 Temmuz 2026 Cuma günü yapılan açıklamada, söz konusu iklim olayının yaz ayları boyunca giderek güçleneceği ve dünya genelinde pek çok bölgede kuraklıklar, şiddetli yağışlar ve aşırı sıcak dalgaları gibi ciddi riskleri artıracağı belirtildi. Kurum, bu olası etkilerin yaratacağı hasarı minimize edebilmek adına hükümetlerle ve savunmasız sektörlerle koordinasyonu artırdığını ve erken uyarı sistemlerini devreye aldığını duyurdu. Bu gelişme, atmosferik ve okyanusal koşulların doğal bir döngüsü olan, ancak insan hayatını ve ekonomileri tehdit edecek boyutlara ulaşabilen bir sürecin yeni ve daha aktif bir fazına işaret ediyor.

El Niño, resmi adıyla 'El Niño-Güney Salınımı' (ENSO), bilimsel olarak ekvatoryal Pasifik Okyanusu'ndaki suların anormal şekilde ısınmasıyla karakterize edilen doğal bir iklim olayı olarak tanımlanmaktadır. Dünya Meteoroloji Örgütü'nün verilerine göre bu fenomen, genellikle iki ile yedi yıl arasında bir kez tekrarlamakta ve tek bir döngüsü 9 ila 12 ay arasında sürmektedir. Mevcut döngünün ise beklenenlerin ötesinde bir hızla geliştiği ve temmuzdan eylüle uzanan dönemde çok daha yoğun bir hale geleceği öngörülmektedir. İklim modelleri, ekvatoryal Pasifik'in merkez ve doğu kısımlarında deniz yüzeyi sıcaklıklarında iki dereceyi bulabilecek anormallikler beklediğini göstermektedir. Bu durum, küresel sıcaklık ortalamalarının yükselmesine ve hava koşullarının tahmin edilmesi zor bir seyir izlemesine neden olmaktadır.

Dünya Meteoroloji Örgütü Genel Sekreteri Celeste Saulo, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede El Niño koşullarının halihazırda başlamış olduğunu ve hızla güçlenerek 'güçlü bir olay' düzeyine ulaşacağını vurguladı. Saulo, bu şiddetlenmenin karalarda ve denizlerde hem sıcaklık hem de yağış rejimlerinde ciddi sapmalara yol açacağını, bunun sonucunda da birçok ülkede kuraklık ve sel risklerinin artacağını ifade etti. Özellikle tarım ve sağlık gibi iklim hassasiyeti yüksek olan sektörlerin bu dalgalanmalardan doğrudan etkileneceği belirtilirken, kurum uluslararası iş birliğiyle bu risklere karşı hazırlıkların güçlendirilmesi için harekete geçti. Saulo, mevsimsel tahminlerin ve erken uyarı sistemlerinin hayat kurtarmanın yanı sıra sosyo-ekonomik etkileri azaltmak için hayati önem taşıdığını under çekti.

Örgütün yayınladığı raporlar, önümüzdeki aylarda dünya genelindeki yağış dağılımında ciddi dengesizlikler olacağını tahmin etmektedir. Ekvatoraal Pasifik'in orta ve doğu kısımları ile Afrika'daki Gine Körfezi'nin yakınındaki bölgelerlerde mevsim normallerinin üzerinde yağış beklenirken, bu durum sel baskınlarına zemin hazırlayabilir. Buna tezat bir şekilde, Hint Okyanusu'nun tropikal bölgeleri, Hint alt kıtası, Avustralya, Orta Amerika'nın bazı kesimleri, Karayipler, Güney Amerika'nın kuzeybatısı ve Afrika Boynuzu'nda ise kuraklık riski taşıyan yağışların normale göre daha az olması öngörülmektedir. Afrika ve Amerika'daki bu zıtlıklar, tarımsal üretim ve su güvenliği konusunda yöneticileri zorlayacak bir senaryo çizmektedir.

Raporda ayrıca Avrupa kıtasının beklenen iklim değişikliklerinden nasıl etkileneceğine dair tahminler de yer almaktadır. Mevcut iklim modelleri, kıta genelinde güney bölgelerinde yağışların artma, kuzey bölgelerinde ise azalma eğilimi gösterdiğini işaret etmektedir. Ancak Dünya Meteoroloji Örgütü, Avrupa için yapılan tahminlerin güvenilirlik seviyesinin diğer bölgelere kıyasla daha düşük olduğunu, bu nedenle belirsizliklerin sürdüğünü ve verilerin dikkatli yorumlanması gerektiğini ifade etmektedir. Küresel çapta etkileri hissedilecek bu El Niño dalgası, ülkeleri acil eylem planları hazırlamaya ve iklim direncini artırmaya zorluyor.