Brezilya'da Federal Hükümetin Eyalet Güvenlik Harcamalarına Katksı Yüzde 2'nin Altında

Brezilya Sayıştay'ının (TCU) hazırladığı yeni bir denetim raporu, federal hükümetin eyaletlerin kamu güvenliği harcamalarına üstlendiği finansal yükün son derece sınırlı olduğunu ortaya koymuştur. 2023 ile 2025 yılları arasındaki verileri inceleyen teknik ekip, Unionın (federal yönetim) eyaletlere aktardığı kaynakların yüzde 1,17 ile yüzde 1,31 arasında değiştiğini tespit etmiştir. Bu rakamlar, son üç yılda kamu güvenliği politikalarının neredeyse tamamen eyaletlerin kendi öz kaynakları tarafından finanse edildiğini net bir şekilde göstermektedir. Federal hükümetin sağladığı bu çok düşük mali destek, Ulusal Kamu Güvenliği ve Sosyal Savunma Planı'nın (PNSP) uygulanması ciddi şekilde zayıflatmaktadır. Söz konusu durum, 2021 ile 2030 yıllarını kapsayan planın hedeflerine ulaşması konusunda büyük endişeler uyandırmaktadır.

Rapora göre, federal hükümetin eyaletlere sağladığı mali katkının yetersiz olması, ulusal güvenlik planındaki yönergelerin eyaletler tarafından benimsenmesini büyük ölçüde zorlaştırmaktadır. TCU'nun denetçileri, federal ve yerel kaynaklar arasındaki bu aşırı orantısızlığın, merkezi yönetimin eyaletleri yönlendirme kapasitesini ciddi şekilde sınırlandırdığını vurgulamaktadır. Bunun temel nedeni, devriye polisliği ve cezai soruşturmalar gibi sahadaki operasyonların doğrudan sorumluluğunu eyalet güvenlik güçlerinin üstlenmesidir. Dolayısıyla, sahayı bizzat yöneten eyaletlerin, kendilerine yeterli finansman sağlamayan federal bir plana tam anlamıyla bağlı kalmasını beklemek gerçekçi değildir. Bu yapısal sorun, Brezilya'nın güvenlik politikalarında ulusal bir bütünlüğün sağlanmasını engelleyen en büyük engellerden biri olarak değerlendirilmektedir.

Güvenlik planının zayıf uygulanmasının bir diğer önemli nedeni ise hazırlık sürecindeki yapısal eksiklikler ve eyaletlerin sürece dahil edilmemesidir. Denetim raporu, Ulusal Kamu Güvenliği Planı'nın oluşturulması aşamasında federasyon birimlerinin yani eyaletlerin önemli bir katkısının sağlanmadığını ortaya çıkarmıştır. Planın tasarımı; Ulusal Kamu Güvenliği Sekreterliği, Federal Polis ve Ulusal Karayolları Polisi gibi neredeyse tamamen federal kurumlar tarafından yapılmıştır. Eyaletlerin sahada yaşadığı gerçek güvenlik sorunlarının ve ihtiyaçlarının bu merkezi planlama sürecine yeterince yansıtılmaması, yerel dinamikleri göz ardı eden bir yaklaşımı beraberinde getirmiştir. Bu durum, söz konusu ulusal planın, saha gerçeklerinden kopuk ve yalnızca kağıt üzerinde kalan bir bildiri tehlikesine dönüşmesine yol açmıştır.

TCU'nun yürüttüğü operasyonel denetim, planın uygulanışında ve takibinde ciddi tutarsızlıklar tespit etmiştir. Güvenlik planının etkin bir şekilde izlenmesini sağlayacak olan idari yönetişim araçlarının tamamen eksik olduğu belirlenmiştir. Eylemlerin önceliklendirilmesi, sorumlulukların dağıtılması ve uygulama süreçlerinin detaylı bir şekilde değerlendirilmesi için gereken matrisler ve raporlama mekanizmaları oluşturulmamıştır. Ayrıca, denetim sürecinde planın bazı hayati hedeflerindeki başarısızlık veya başarı oranlarının tesadüfi olduğu anlaşılmıştır. Örneğin; araç hırsızlığı ve soygun gibi suç oranlarını düşürmeyi amaçlayan bazı önemli hedeflerin, planın yürürlüğe girmesinden çok daha önce zaten gerçekleştiği anlaşılmıştır. Bu durum, planın hedef belirleme aşamasındaki metodolojik hatalarını ve gerçekçi bir temelden yoksun olduğunu gözler önüne sermektedir.

Brezilya Sayıştay'ı, raporun sonuçlarını değerlendirerek federal hükümete bazı zorunlu tavsiyelerde ve yönlendirmelerde bulunmuştur. TCU Relatörü Jorge Oliveira, Adalet Bakanlığına, eyalet yönetimleriyle birlikte çalışarak ulusal güvenlik planının yeniden yapılandırılması için 180 günlük bir süre tanımıştır. Bu kapsamda, planın oluşturulması, revize edilmesi ve takip edilmesi süreçlerinde eyaletlerin aktif ve yapısal katılımını sağlayacak net bir işbirliği modeli geliştirilmesi istenmiştir. Ayrıca, hatalı formulate edilmiş ve yürürlüğe girmeden önce ulaşılabilmiş hedeflerin baştan değerlendirilerek yenilenmesi emredilmiştir. Hükümetin, 2025 yılına ait sonuçları, gösterge performanslarını ve geleceğe yönelik politika ayarlamalarını içeren detaylı bir Yıllık Değerlendirme Raporu'nu Sayıştay'a sunması da zorunlu kılınmıştır.