Brezilya Senatosu, serbest meslek sahipleri için yeni ve basit vergi rejimini onayladı

Brezilya Senadosu İnsan Hakları Komisyonu (CDH), serbest meslek sahipleri ile entelektüel, bilimsel, edebi veya artistik doğaya sahip hizmet sunucuları için vergi sistemini önemli ölçüde basitleştirecek tarihi bir adım attı. Bu kapsamda, söz konusu profesyonellerin yükünü hafifletmeyi amaçlayan yeni bir yasal düzenleme tasarısı komisyon tarafından onaylandı. Düzenleme, vatandaşların da katkı sağlayabildiği bir dijital platform olan Portal e-Cidadania üzerinden başlatılan halk destekli bir girişimin sonucu oldu. Senatör Laércio Oliveira'nın rapörtörlüğünde hazırlanan ve olumlu görüş sunulan teklif, artık basit bir öneri olmaktan çıkarak bir tamamlayıcı yasa tasarısı statüsüne yükseldi. Söz konusu yasa tasarısı, önümüzdeki dönemlerde Brezilya Senatosu Genel Kurulunda genel kurul görüşmesine sunulacak.

Yeni sistem, "Mikro Girişimci Profesyonel" (MEP) adı verilen ve aylık brüt gelir üzerinden yüzde altı (%6) gibi sabit bir vergi oranı belirleyen yeni bir vergi rejimi oluşturuyor. Bu yeni modelin temel amacı, bağımsız çalışan profesyonellerin karşılaştığı karmaşık vergi yükümlülüklerini ortadan kaldırmak ve şeffaf bir sistem sunmaktır. Belirlenen bu sabit oran; Kurumlar Vergisi (IRPJ), Net Kâr Üzerinden Sosyal Katkı Payı (CSLL) ve mevcut mikro girişimciler için uygulanan sosyal güvenlik prim yükümlülüklerini tek bir çatı altında birleştiriyor. Böylece mükelleflerin aylık olarak tek bir seferde ödeme yapması amaçlanıyor. Ayrıca, ülkede devam eden geniş kapsamlı vergi reformu kapsamında getirilen yeni Mal ve Hizmet Vergisi (IBS) ile Mal ve Hizmet Katkısı (CBS) ve mevcut ICMS ve ISS vergilerinin de mevcut mevzuata göre aylık olarak bu sistem üzerinden tahsil edilmesi planlanıyor.

Bu avantajlı ve basitleştirilmiş yeni vergi rejiminden yararlanmak isteyen profesyonellerin bazı temel ve sıkı kriterleri yerine getirmesi gerekecek. Kriterlerin en başında, profesyonelin yıllık brüt gelirinin 120 bin Brezilya Reali (R$) sınırını aşmaması gerekliliği geliyor. Bunun yanı sıra, bu sisteme dahil olacak hizmet sunucularının tamamen bireysel ve bağımsız çalışması şart koşuluyor. Başka bir deyişle, profesyonelin işlerini yürütmek için hiçbir çalışan, iş ortağı veya üçüncü bir tarafın yardımını kullanmaması gerekiyor. Son olarak, sisteme başvuracak kişilerin; ortak, sahip veya yönetici sıfatıyla başka hiçbir şirkette hissesinin veya görevinin bulunmaması da bir zorunluluk olarak öne çıkıyor.

Düzenlemenin arka planında, Brezilya vergi sisteminde uzun süredir devam eden tarihi birsorunu çözme hedefi yatıyor. Halihazırda faaliyet gösteren Bireysel Mikro Girişimci (MEI) sistemi, entelektüel faaliyetler için oldukça kısıtlı kurallar içerirken; standart mikro şirket vergi rejimi ise bu grup için aşırı yüksek maliyetler doğuruyordu. Rapörtör Senatör Laércio Oliveira, bu yeni MEP modelinin profesyonellere ulusal basitleştirilmiş vergi sisteminden (Simples Nacional) bile daha düşük bir vergi yükü sunduğunu ve ekonomik gerçekliklerle daha uyumlu olduğunu vurguladı. Ayrıca, tasarının ilk ortaya çıktığı hâlinde yalnızca mimarlar ve mühendisleri kapsayacak şekilde tasarlandığı, ancak Anayasa'nın mükelleflerin mesleklerine göre vergi ayrıcalığı tanınmasını yasaklaması nedeniyle tüm entelektüel ve sanatsal kategorileri kapsayacak şekilde genişletildiği belirtildi.

Yeni yasa tasarısı, iş ilişkilerinde yaşanabilecek suiistimalleri ve güvencesiz çalışmanın (prekarizasyon) yaygınlaşmasını engellemek amacıyla önemli bir güvenlik mekanizması da içeriyor. Buna göre, bir profesyonel MEP sistemini kullanıyorsa, söz konusu profesyonelin tek bir işverene bağlı, sürekli, kişisel ve hiyerarşik bir ilişki içerisinde hizmet sunması kesinlikle yasak olacak. Eğer bağımsız bir hizmet sunucusu, üç aydan daha uzun bir süre boyunca tek bir sözleşmeli tarafa bağımlı bir şekilde çalışıyorsa, bu durum otomatik olarak normal bir işçi-işveren ilişkisi olarak değerlendirilecek ve bağımsız çalışan statüsü geçersiz hâline gelecek. Öte yandan, sosyal güvenlik sisteminin dengesinin korunması adına yürütme organının (hükümetin), MEP kapsamındaki sosyal güvenlik katkı paylarını her iki yılda bir yeniden değerlendirmesi ve gerekli önlemleri alması yasal bir zorunluluk hâline getirildi.