Çin, ABD ve AB'nin yeni etnik birlik yasasına yönelik eleştirilerini reddederek 'kötü niyetli ifira' olarak nitelendirdi

Çin hükümeti, 1 Temmuz'da yürürlüğe giren ve uluslararası kamuoyunda tartışmalara yol açan yeni etnik birlik yasasına yönelik ABD ve Avrupa Birliği eleştirilerine sert bir dille yanıt verdi. Pekin yönetimi, Batılı güçlerin bu eleştirilerini 'kötü niyetli karalama' (malicious smear) olarak nitelendirirken, Çin'in içişlerine dışarıdan müdahale girişimi olarak gördüğü bu yaklaşımı reddetti. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, yaptığı açıklamada eleştirileri yansız olmayan siyasi önyargılara dayandırmakla suçlayarak, yabancı hükümetleri Çin'in uluslararası imajını zedelemek amacıyla dezenformasyon yaymakla itham etti. Guo, Çin'in ekonomik kalkınma ve insan hakları koruma alanlarında önemli ilerlemeler kaydettiğini savunarak, ilgili ülkeleri yanlış iddialardan vazgeçmeye ve Çin'in egemenliğine saygı duymaya çağırdı.

Söz konusu yasa, Çin'in 55 resmi etnik azınlık grubunu, özellikle de Tibetlileri ve Uygurları kapsayan ortak bir ulusal kimliği güçlendirme stratejisinin bir parçası olarak tasarlandı. Pekin yönetimi yasayı, ulusal birliği korumak ve tüm etnik toplulukların haklarını güvence altına almak için gerekli bir tedbir olarak tanımlarken, eleştirmenler yasanın muhalif sesleri susturmak için Çin sınırlarının ötesine kadar uzanan bir araç olarak kullanılmasından endişe duyuyor. Yasa, Çin sınırları dışındaki bireyleri ve örgütleri de hedef alabilme özelliğiyle, 'etnik ayrılıkçılığı teşvik etmek' veya 'etnik birliği ve ilerlemeyi baltalamak' ile suçlananlar hakkında hukuki işlem yapma yetkisi veriyor. Bu durum, yasanın sadece yerel değil, küresel çapta etkileri olabileceği yönünde endişelere yol açıyor ve uluslararası hukuk sınırları ile egemenlik hakları üzerine yeni bir tartışma başlatıyor.

Etnik birlik yasası, Tayvan'da da büyük bir endişe ve alarm yarattı. Tayvan'ı Çin'in bir parçası olarak gören ve adayı kendi toprakları üzerinde hak iddia eden Pekin'in bu yasayı, Tayvan bağımsızlığını destekleyenleri hedeflemek için yeni bir yasal araç olarak kullanabileceği korkusu var. Tayvan'ın Çin Ana KAR İlişkileri Konseyi Bakanı Chiu Chui-cheng, yasayı 'imparatorluk fermanı'na benzeterek, yasanın küresel yetki alanına sahip olması nedeniyle Tayvanlıların yakından takip etmesi gereken ciddi bir tehdit olduğunu vurguladı. Bakan Chiu, Tayvanlı vatandaşların, Çin'le yakın diplomatik ilişkileri olan ülkeler比如说 Belarus ve Kamboçya gibi ülkelere yapacakları seyahatlerde dikkatli olmaları gerektiği konusunda uyarıda bulundu.

Tayvanlı yetkililer ve hükümet, Pekin'in ada üzerindeki egemenlik iddialarını şiddetle reddederek, Çin yasalarının adada hiçbir yasal yetkiye sahip olmadığını belirterek duruşunu netleştirdi. Öte yandan Çin'in Tayvan İşleri Ofisi, sıradan Tayvanlı seyyahların endişelenmesine gerek olmadığını söyleyerek rahatlatıcı bir açıklama yapmaya çalışsa da, söz konusu yasadaki muğdaklık şüpheleri gidermedi. Pekin yönetimi, Çin'in birliğini bölmeyi amaçlayan ayrılıkçı faaliyetleri destekleyen herkesin bu yeni yasaya tabi tutulacağı ve yasal sonuçlarla karşılaşacağı konusunda uyarıda bulundu. Bu durum, Tayvan'da siyasi ve diplomatik bir krize dönüşme riski taşırken, Tayvanlılar için seyahat özgürlüğü ve ifade özgürlüğü açısından da belirsizlikler yaratıyor.

Bu gelişme, Çin ile Batılı hükümetler arasında insan hakları, ulusal güvenlik ve Çin yasalarının artan küresel erişimi konularında devam eden ve giderek derinleşen gerilimleri net bir şekilde gözler önüne seriyor. Uzmanlar ve analistler, yasanın yürürlüğe girmesinden sonraki dönemde, uluslararası arenada Çin'in diğer ülkelerdeki bireylere karşı yasal yetkisinin ne kadar genişleyebileceği ve bunun uluslararası ilişkilere yansımasının ne olacağı konusunda ciddi bir tartışma başladı. Çin'in kendi yasalarını uluslararası alanda dayatma çabası, ABD ve Avrupa Birliği gibi güçlü aktörler tarafından 'uzun kol' (long-arm) yargı yetkisi olarak tanımlanarak kınanırken, Pekin'in ise buna dirençli duruşu ve karşı çıkışları, diplomatik cephelemeyi daha da keskinleştiriyor. Çin'in, etnik birliğini koruma adına getirdiği bu yasal düzenlemenin, özellikle etnik azınlıkların hakları ve Tayvan meselesi açısından uluslararası kamuoyunda ne tür tepkilerle karşılaşacağı, önümüzdeki aylarda küresel gündemin en önemli başlıklarından birini oluşturacak. Çin'in bu yasayı uygulama şekli ve Batılı ülkilerin buna vereceği yanıtlar, Çin-ABD ve Çin-AB ilişkilerinin seyrini belirlemede kritik bir rol oynayacak.