Çin'in Zorbalık Üzerine Dünyaya Verdiği Derslerin İnanırlığı Sorgulanıyor

Çin'in son dönemde küresel kuralları ve uluslararası adaleti savunan bir beyaz kitap yayımlaması, uluslararası toplumda büyük bir tartışma konusu haline gelmiştir. Pekin yönetimi, bu resmi belge üzerinden dünya ülkelerine adil bir uluslararası düzenin重要性inden bahsederek kendi barışçıl yüzünü öne çıkarmaya çalışmaktadır. Ancak Batılı analistler ve komşu ülkeler, Çin'in bu söylemine şüpheyle yaklaşarak ülkelerin eylemlerine odaklanılması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu durum, uluslararası ilişkilerde bir devletin sözleri ile fiili politikaları arasındaki uyumsuzluğun klasik bir örneği olarak değerlendirilmektedir. Nitekim Çin'in ideolojik propagandası, gerçek dünya olayları ile karşılaştırıldığında ciddi bir güvenilirlik kriziyle karşı karşıya kalmaktadır.

Söz konusu beyaz kitabın en büyük eleştiri noktası, Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki giderek artan saldırgan eylemleridir. Çin, bu stratejik sularda yıllardır komşu ülkelerin egemenlik haklarını görmezden gelerek askeri varlığını artırmaktadır. Ada ve resiflere yönelik yapay adalar inşa etmesi, bölgedeki ülkelere tacizlerde bulunması, uluslararası kanunların açıkça ihlali anlamına gelmektedir. Bir yandan küresel barışı ve kuralları savunurken diğer yandan bu tür kışkırtıcı askeri manevralara başvurmak, Pekin'in samimiyeti konusunda derin şüpheler doğurmaktadır. Dolayısıyla, Güney Çin Denizi'ndeki tek taraflı dayatmalar, Çin'in barış söylemini anlamsız kılan en somut engellerden biri olarak öne çıkmaktadır.

Japonya merkezli JAPAN Forward isimli yayın organında öne çıkan bu eleştirel yaklaşım, bölgesel güçlerin Çin'in politikalarına nasıl baktığını net bir şekilde gözler önüne sermektedir. Japonya ve diğer Asya-Pasifik ülkeleri, Çin'in küresel zorbalık (coercion) kavramını sürekli gündemde tutmasına rağmen kendi baskıcı politikalarından vazgeçmemesini rahatsız edici bir çifte standart olarak görmektedir. Yayında, Çin'in dünyaya nasihat etmeden önce kendi davranışlarını gözden geçirmesi gerektiği vurgulanmıştır. Uluslararası toplum, büyük güçlerin eylemleriyle söylemleri arasında bir tutarlılık sağlamasını beklemektedir. Bu tarz haberler, sadece bölgesel gerilimleri değil, aynı zamanda küresel diplomatik dengelerin nasıl şekillendiğini de anlamamıza katkı sağlamaktadır.

Beyaz kitabın yayımlanma amacı, muhtemelen Pekin'in uluslararası alandaki imajını toparlamak ve mevcut tehdit algılarını değiştirmektir. Çin, dış dünyanın baskısı altında kalmadan kendi jeopolitik hedeflerini meşrulaştırmak için ideolojik bir savunma mekanizması geliştirmeye çalışmaktadır. Ancak bu strateji, son yıllarda hızlanan silahlanma ve ABD başta olmak üzere Batılı ülkelerle yaşanan sert diplomatik krizler nedeniyle istenen sonucu vermemektedir. Küresel bir lider olma iddiasındaki bir ülkenin, işgalci veya baskıcı olarak algılanması, uzun vadeli ekonomik ve diplomatik hedeflerine ulaşmasını engelleyecek bir potansiyel taşımaktadır. Bu nedenle, Pekin'in uluslararası hukuka tam uyum göstermeden savundğu bu ideolojik argümanların kitlesel bir kitleler tarafından kabul görmesi oldukça güçtür.

Özetle, Çin'in son yayımladığı beyaz kitap, küresel zorbalığa ve baskıya karşı olduğunu iddia eden bir nitelik taşımakla birlikte, uluslararası ilişkilerdeki gerçeklikten oldukça kopuk görünmektedir. Asya devinin, kendi eylemleriyle çelişen bir söylemi savunması, dünya kamuoyu tarafından sürekli bir şekilde sorgulanmasına yol açmaktadır. Bu durum, devletlerin sadece resmi açıklamalarına değil, sahadaki somut adımlarına da odaklanmanın ne kadar hayati olduğunu bir kez daha kanıtlamaktadır. İlerleyen dönemde Çin'in, uluslararası toplumun güvenini kazanmak için söylemsel düzeyde kalmayıp fiili politikalarında köklü değişiklikler yapıp yapmayacağı merak edilmektedir. Dünyanın gözü, bu çelişkili politikalara ve Çin'in bir sonraki diplomatik hamlesine çevrilmiş durumdadır.