Çin, Mısır'a Gümrüksüz Erişim Sağladı, Ticaret Açığı Sürüyor

1 Mayıs'ta, bir kasa taze Mısır portakalı Şanghay'ın Waigaoqiao Serbest Ticaret Bölgesi'nde gümrükten geçti ve Pekin'le diplomatik ilişkisi olan 53 Afrika ülkesine sıfır tarife uygulayan kapsamlı yeni bir politika kapsamında Çin'e gümrüksüz giren ilk sevkiyatlardan biri oldu. Bu, yedi on yıllık bir ilişkinin ürünü olan ve şimdi yeni bir aşamaya giren küçük ama anlamlı bir andı. Daha önce yüzde 25'e varan Çin ithalat tarifelerine tabi olan Mısır, artık 1,4 milyar kişilik bir tüketici pazarına gümrüksüz erişime sahip. Politika, Mısır'ın Çin'den ihraç ettiğinden daha fazlasını ithal etmesi ve 2024'te 15 milyar ABD dolarını (744,3 milyar Mısır lirası) aşan ikili ticaret açığıyla bu hamleyi karmaşıklaştıran bir arka plana karşı geliyor; bu açık o kadar büyük ki tek başına bir tarife indirimi kapatmaya yetmez.

2024'te Çin, Mısır'a 16,8 milyar ABD doları (833,6 milyar Mısır lirası) değerinde mal ihraç ederken, Mısır yalnızca 578 milyon ABD doları (28,7 milyar Mısır lirası) geri gönderdi; bu neredeyse 29'a 1 oranına denk geliyor. Çin, 12 yıl üst üste Mısır'ın en büyük ticaret ortağı oldu, ancak ilişki her zaman dengesiz olmuştur. Yeni sıfır tarife politikası, Çin'in Afrika ile ticaretini artırma ve kıtadaki etkisini genişletme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Ancak Mısır için bu, ihracatını çeşitlendirme ve Çin pazarında rekabet edebilirlik açısından hem fırsatlar hem de zorluklar sunuyor.

Mısır'ın Çin'e başlıca ihracatı portakal, pamuk ve petrokimya ürünleri gibi hammaddeler ve tarım ürünlerinden oluşurken, Çin'den makine, elektronik ve tekstil gibi katma değeri yüksek ürünler ithal ediyor. Bu yapısal farklılık, ticaret açığının temel nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, tarife indiriminin tek başına yeterli olmadığını, Mısır'ın ihracat kapasitesini artırması ve üretim altyapısını geliştirmesi gerektiğini belirtiyor. Ayrıca, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Mısır'da yaptığı yatırımlar, Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi'ndeki ortak projelerle ticaret dengesini iyileştirmeyi hedefliyor.

Politikanın uygulanması, Mısırlı ihracatçılar için lojistik ve bürokratik engelleri de beraberinde getiriyor. Gümrüksüz erişim sağlanmış olsa da, Çin pazarına giriş için gerekli sertifikalar, standartlar ve dağıtım ağları konusunda hâlâ zorluklar var. Mısır Ticaret Bakanlığı, ihracatçılara yönelik eğitim programları ve fuar katılımlarıyla bu süreci kolaylaştırmaya çalışıyor. Öte yandan, Çinli tüketicilerin Mısır ürünlerine olan talebi, özellikle portakal gibi tarım ürünlerinde artış gösteriyor, ancak bu talebin sürdürülebilir olması için kalite ve markalaşma çabaları önem taşıyor.

Sonuç olarak, Çin'in Mısır'a tanıdığı gümrüksüz erişim, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde önemli bir adım olsa da, mevcut ticaret açığını kapatmak için yeterli değil. Uzun vadede, Mısır'ın ihracatını çeşitlendirmesi, katma değerli ürünlere yönelmesi ve Çin'le daha dengeli bir ticaret yapısı oluşturması gerekiyor. Bu politika, Afrika kıtası genelinde Çin'in ticaret ve yatırım stratejisinin bir parçası olarak değerlendirilmeli ve Mısır'ın bu fırsatı en iyi şekilde kullanması için yapısal reformların hayata geçirilmesi önem arz ediyor.