Cumhuriyetçiler Trump'ın İran Savaşı ve Ekonomi Bunalımından Çıkışına İzin Verecek mi?

ABD Başkanı Donald Trump, İran savaş yetkileri konusunda kendisine karşı oy kullanan bir avuç Senato Cumhuriyetçisine büyük bir öfke duyuyor. Senato Cumhuriyetçi Parti öğle yemeği toplantısının, tüm hesaplara göre adeta bir kavgaya dönüştüğü ifade ediliyor. Louisiana Cumhuriyetçisi Senatör John Kennedy'nin aktardığına göre, Trump bu isyankar senatörlere karşı bir "katil yaban arısı" kadar öfkeliydi. Trump'ın, toplantı sonrasında İranlı müzakere ortaklarına, SAVE Yasasını geçirmeyi reddeden kendi partisindeki senatörlerden daha nazik davranması dikkat çekti. Ancak bazı Cumhuriyetçi isimler, Beyaz Saray'ın savaşı bitirme konusunda kararlı görünmesi üzerine Trump'ın pazarlık pozisyonunu güçlendirmek için oylarını değiştirmeyi kabul etti.

Daha anlaşılması zor olan ise, Trump ve özellikle de Başkan Yardımcısı J.D. Vance'in ülkeyi bu krizden çıkarma girişimlerine öfkelenen çok sayıda Cumhuriyetçi kanun yapıcısının tutumudur. Savaş yanlısı bu kanun yapıcılar, eğer Cumhuriyetçilerin ara seçimlere giderken vereceği mesaj "savaşa evet, geçimliliğe hayır" olursa, koltuklarını, komite başkanlıklarını ve hatta siyasi kariyerlerini kaybedebileceklerdir. Görünüşe göre bu meclis üyeleri, İran Savaşı'nın kendi siyasi gelecekleri için ne kadar büyük bir tehdit oluşturduğunu tam olarak idaremeyorlar. Vance ve Trump'ın bu baş belası savaştan kurtulma çabaları, kendi partilerinin içinden gelen bir direnişle karşılaşmaktadır. Cumhuriyetçi yöneticiler, zorlu seçimler yaklaşırken dış politika maceraları yerine ülkenin iç sorunlarına odaklanma konusunda ciddi bir ikilem yaşamaktadır.

Amerikan ekonomisi açısından bakıldığında, enflasyon Federal Rezerv'in tercih ettiği ölçüde yüzde 4.1'e fırlayarak tehlikeli bir seviyeye tırmanmıştır. Bu rakam, merkez bankasının temel fiyat istikrarı için gerekli gördüğü oranın daha than iki katı anlamına gelmektedir. Son birkaç yıldır ve Trump'ın ikinci döneminin başlarında soğuma eğilimi gösteren enflasyon, savaşın tetiklediği enerji fiyatlarındaki artışla birlikte yeniden canlanmıştır. Enflasyon oranı, Joe Biden döneminde görülen 41 yıllık rekor seviyelere geri dönmüş gibi görünmektedir. Savaşın yarattığı bu ekonomik tahribat, sıradan vatandaşın alım gücünü hızla eritmekte ve halk arasında büyük bir memnuniyetsizlik yaratmaktadır.

Hâlâ daha etkili olan şey, İran Savaşı'nın mevcut geçim bunalımını ve barındırma krizini doğrudan beslemesidir. Seçmenler hayat pahalılığından öylesi bıkmış durumda ki, daha ucuz bir yaşam vaadiyle sosyalist politikalara yönelmeye bile başladılar. Hatırlanması gereken önemli bir tarihi ders vardır: Eğer Irak Savaşı yaşanmamış olsaydı, Demokratlar Erkenelileştirilmiş Bakım Yasası'nı (Obamacare) geçirecek çoğunluğu asla elde edemeyeceklerdi. 2024 yılında Trump'ı zafere taşıyan ve Cumhuriyetçilere Senato kontrolünü kazandıran seçmenler, yüksek enflasyon ve yeni yabancı savaşlar için oy kullanmamıştı. Trump'ın ilk döneminde, İranlı din adamlarına karşı sert bir tutum sergilemesine, Obama'nın nükleer anlaşmasını yırtmasına ve Kasım Süleymani'yi ortadan kaldırmasına rağmen ülkeye yeni bir savaş sokmamıştı.

Trump, görevden ayrıldığında enflasyonu Federal Rezerv'in uzun vadeli hedefinin altında olan yüzde 1.4 seviyesinde bırakmayı başarmıştı. Ayrıca, İran veya başka herhangi bir yerde halefine devredilecek yeni bir savaş mirası bırakmamıştı. Ancak bu kez işler o kadar kolay yürümüyor ve şans dönmemiş görünüyor. Trump ve Vance, bu bataklıktan çıkmak ya da en azından daha derine gömülmekten kaçınmak için ellerinden geleni yapıyorlar. Ancak işin garip tarafı, bu süreçte belki de işleri kurtarılacak olan yasama organı üyeleri, onlara kürek vermeyi bırakıp daha derin kazmalarını talep etmekten vazgeçmiyorlar. Lindsey Graham gibi şahinler ile Vance'in diplomasisi arasındaki çatışma, partinin iç bölünmesini gözler önüne sermeye devam etmektedir.