DOA sistemiyle birlikte ürün fiyatlarına zam iddiası gündem oldu

Türkiye genelinde Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen Depozito İade Sistemi (DOA), dün itibarıyla resmen uygulamaya kondu. Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen sistemin temel amacı, içecek ambalajlarının çöpe atılmadan toplanarak geri dönüşüm zincirine dahil edilmesi ve ekonomiye yeniden kazandırılması olarak açıklanmıştı. Bu yeni düzenleme ile çevre kirliliğinin önlenmesi ve kaynakların verimli kullanılması hedeflenirken, süreç vatandaşlar tarafından yakından takip ediliyor. Sistemin işleyişi gereği, tüketicilerin ambalajları geri getirmeleri halinde yatırdıkları depozito ücretini geri alması bekleniyor.

Ancak sistemin yürürlüğe girmesini takip eden ilk günden itibaren, sosyal medyada vatandaşlar tarafından dile getirilen bazı şikayetler ve iddialar gündeme geldi. Özellikle bir sosyal medya kullanıcısının çektiği video ve yaptığı paylaşımlar, geniş yankı uyandırdı. Paylaşımda, bir market zincirinde satın alınan suyun fiyatının bir gecetaşırarak önemli bir miktarda arttığı öne sürüldü. Vatandaş, dün 5,75 TL’ye aldığı ürünün bugün 7,25 TL’ye satıldığını belirterek, bu fiyat artışını yeni başlayan depozito sistemine bağladığını iddia etti.

İddiaya göre, firmalar depozito iade sisteminin kullanılmaya başlaması bir bahane edilerek ürünlerin etiket fiyatlarını doğrudan artırmış durumda. Vatandaş, söz konusu sosyal medya paylaşımında, sistemin vatandaşa şişeyi getirirse 1 lira iade alacağı vaadiyle sunulduğunu, ancak gerçekte bu 1 liranın fiyata işlendiğini ifade etti. Buna göre, tüketici depozitoyu sisteme yatırmış oluyor ve eğer ambalajı iade etmezse, suyu normal fiyata göre 1,5 lira daha pahalıya satın almış sayılıyor. Bu durum, sistemin vatandaştan ücret kesmek için bir araç olarak kullanıldığı tartışmasını başlattı.

Vatandaşın bu yöndeki sert eleştirileri ve 'DOA mı kazandı, biz mi kaybettik?' şeklindeki sorusu, sosyal medyada diğer kullanıcılar tarafından da destek buldu ve geniş bir kesim tarafından benzer endişelerin dile getirilmesine vesile oldu. Kullanıcılar, fiyat etiketlerindeki bu ani yükselişin, depozito sistemi adı altında gizli bir zam yapıldığı şeklinde bir algı oluşturmasından tedirginlik duyduklarını belirtti. Yaşanan bu gelişme üzerine, durumun yasal bir boyutu olup olmadığı ve tüketicilerin mağduriyetinin önlenmesi adına resmi makamların devreye girip girmeyeceği merak konusu haline geldi.

Bunun üzerine sosyal medyada gündeme gelen bu iddiaların ardından, çok sayıda vatandaş Ticaret Bakanlığı’nı resmi hesaplarını etiketleyerek konuyla ilgilenmelerini talep etti. Vatandaşlar, piyasadaki fiyat artışlarının DOA sistemi ile bir ilgisi olup olmadığının açıklanmasını ve gerekirse haksız fiyat artışlarının engellenmesini istedi. Piyasada yaşanan bu belirsizlik ve karşılıklı suçlamalar, geri dönüşüm sistemlerinin ekonomik yansımaları hakkında tartışmaları da beraberinde getirdi. Konuyla ilgili resmi bir açıklama yapılmayı beklenirken, tüketiciler market fiyatlarını yakından izlemeyi sürdürüyor.