Dünyanın Yüzde 99'u Aynı Anda Gündüz Işığında Olacak: Peki Nasıl?

Her yıl yılın belirli günlerinde, gezegenimizin neredeyse tamamı eşzamanlı olarak güneş ışığı veya alaca karanlık kuşağında yer alıyor. Normal şartlarda dünyanın her zaman bir yarısı gündüz, diğer yarısı ise gece olarak kabul edilir. Ancak Kuzey Yarımküre'nin yoğun nüfusu ve yaz mevsiminde yaşanan uzun günler, bu durumu oldukça ilginç bir şekilde değiştiriyor. 8 Temmuz gibi tarihlerde, küresel nüfusun yaklaşık yüzde 99'u eşzamanlı olarak gün ışığı, şafak veya alaca karanlık kuşaklarında bulunuyor. Bu durum yalnızca 80 milyon insanın gece kuşağında kalması anlamına geliyor.

Böylesi olağanüstü bir olayın temel sebebi, dünya kara parçalarının ve dolayısıyla insan nüfusunun büyük bir kısmının Kuzey Yarımküre'de yer almasıdır. Özellikle Asya, Avrupa, Afrika ve Amerika kıtalarının büyük bölümü kuzeyde konumlandığı için, bu bölgelerdeki devasa nüfus yoğunluğu istatistikleri doğrudan etkiliyor. Bu dönemde Kuzey Yarımküre yaz mevsimini yaşadığı için gündüzler çok daha uzun, geceler ise oldukça kısadır. Böylece güneş batmış olsa bile, birçok insan tam bir karanlık yerine çeşitli alaca karanlık evrelerinde kalmaya devam eder. Bu eşsiz demografik ve coğrafi tablo, yılın yalnızca belirli bir döneminde bu kadar yüksek bir oranın gün ışığına maruz kalmasını sağlıyor.

Timeanddate.com platformunun gerçekleştirdiği detaylı hesaplamalar, bu ilginç fenomenin detaylarını rakamlarla göz önüne seriyor. Buna göre Yunanistan saatiyle 14.00 (UTC 11.00) sularında dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 83'ü, yani 6.9 milyar insan doğrudan güneş ışığına maruz kalıyor. Aynı anda yaklaşık 581 milyon insan, güneşin ufuk çizgisinin hemen altında olduğu 'sivil alaca karanlık' bölgesinde yer alıyor. Bu bölgede güneş ufuktan en fazla 6 derece aşağıda bulunduğu için hava hala pek çok açık hava aktivitesi için yeterince aydınlıktır.

Güneşin ufuk çizgisinin daha da altına inmesiyle başlayan 'denizcilik alaca karanlığı' ve 'astronomik alaca karanlık' evreleri de bu eşzamanlı aydınlık istatistiğine dahil ediliyor. Bu dönemlerde, gökyüzü yavaş yavaş kararmaya başlasa da hesaplamalara göre hala güneş ışığının difraksiyonu söz konusudur. Bu kuşaklarda yaklaşık 498 milyon kişi denizcilik alaca karanlığında yaşarken, 249 milyon kişi de gökyüzünün neredeyse tamamen karardığı astronomik alaca karanlık bölgesinde bulunuyor. Ancak şehir merkezlerindeki yüksek ışık kirliliği nedeniyle, astronomik alaca karanlık evresindeki kişiler durumu tam bir gece olarak algılayabilir.

Kulağa tek seferlik ve kısa süreli bir olay gibi gelse de, bu fenomen aslında her yıl yaklaşık 60 gün boyunca yaşanıyor. 18 Mayıs civarında başlayan bu süreç, gezegenin eğimine ve nüfus yoğunluğunun dağılımına bağlı olarak 17 Temmuz'a kadar benzer oranları koruyor. Yaz gündönümünden sonra güneşin daha kuzeyli ve az nüfuslu bölgelerde daha az görünmesi, ancak Endonezya ve Filipinler gibi güneye yakın ve kalabalık bölgelerde günün uzaması, bu olağanüstü istatistiğin şekillenmesini sağlıyor. Bu durum, yaz aylarında Kuzey Yarımküre ve dünya nüfusunun büyük çoğunluğu için adeta devasa bir ışık şöleni anlamına geliyor.