Eski Avclararı Ormanın Koruyucularına Dönüştüren Angola Projesi Pangolinleri Kurtarıyor

Angola'nın Cuanza Sul eyaletinde faaliyet gösteren bir çevre koruma projesi, nesli tükenmekte olan pangolinleri kurtarmak için son derece yenilikçi bir yöntem geliştirdi. Cuerama Vakfı tarafından yürütülen bu girişim, bölgedeki yerel pangolin avcılarını ormanın koruyucularına dönüştürmeyi başardı. Proje sayesinde, 2024 yılından bu yana 50'den fazla pangolin doğal yaşam alanlarına geri kazandırıldı. Vakıf, Luanda'nın 350 kilometre uzağındaki Cuerama köyünde kurulmuş olup eğitim, mesleki.formasyon ve sağlık gibi alanlarda yerel kalkınmaya büyük önem vermektedir. Bu kapsamlı yaklaşım, hem tehlike altındaki türleri korumayı hem de kırsal toplulukların yaşam standartlarını iyileştirmeyi amaçlamaktadır.

Vakfın Etki Direktörü Sara Carvalho'nun açıklamalarına göre, bu fikir tamamen tesadüfi bir şekilde çocuklarla yapılan çevre eğitimi çalışmaları sırasında ortaya çıktı. Pangolin eti, bölge halkı tarafından geleneksel olarak tüketilmesinin yanı sıra, dünya çapında en çok kaçak ticareti yapılan hayvan olarak bilinen trajik bir üne sahiptir. Hayvanın pulları ve tırnakları, Asya pazarlarında tıbbi amaçlarla yüksek fiyatlardan satılmakta, ayrıca yerel büyü ve geleneksel ritüellerde de kullanılmaktadır. Vakıf, bu çok yönlü tehditlere karşı 'Ormanın Koruyucuları' (Guardiões da Floresta) adı verilen özel bir programı başlatma kararı aldı. Programın temel amacı, köydeki avcıları bilinçlendirerek bu hayvanları avlamayı bırakmalarını ve doğanın bir parçası olmalarını sağlamaktır.

Bir avcının, hayvanı satarak elde ettiği maddi gelirden vazgeçip onun koruyucusuna dönüşmesini sağlamak hiç de kolay bir süreç değildir. Vakıf bu sorunu çözmek için bölgedeki 'sobalar' yani geleneksel yerel otoriteler ve liderlerle sıkı bir işbirliği içine girdi. Geleneksel otoritelerin desteğini arkalarına alan ekip, avcılarla birebir görüşerek biyolojik çeşitlilik ve doğal kaynakların korunması konusunda derinlemesine eğitimler verdi. Koruyucu ekibinde halihazırda avcı geçmişi olmayan ancak doğayı korumak isteyen kadınlar dahil olmak üzere 13 kişi görev yapmaktadır. Topluluğun diğer bölgelerdeki üyeleri de bu çalışmadan ilham alarak çevre bilincini yayma çabalarını sürdürmektedir.

Pangolinler, Angola'nın yerel ekosistemi ve tarımı için son derece hayati bir role sahip canlılardır. Utangaç ve gece yaşayan bu memeliler, yıllık 70 milyondan fazla karınca ve termit yiyerek tarımsal zararlıların kontrol edilmesine yardımcı olurlar. Ülkede yaşayan Temminck yer pangolini ve beyaz karınlı pangolin türleri, Angola Kırmızı Listesi'nde 'Hassas' kategorisinde sınıflandırılmış olup Cuerama bölgesinde bir arada yaşamayı sürdürmektedirler. Koruma projeleri kapsamında sadece canlılar kurtarılmakla kalmıyor, aynı zamanda degrade olmuş ormanlık alanlar için yeniden ağaçlandırma çalışmaları yapılıyor. İçinde bulunduğumuz yılın ağustos ayında yayımlanan uluslararası bir rapora göre, dünya üzerindeki tüm sekiz pangolin türü habitat kaybı ve aşırı sömürü nedeniyle yüksek tükenme riski taşımaktadır.

Kaçakçılıkla mücadele kapsamında ticaret rotalarının belirlenmesi henüz ilk aşamalarında olsa da, vakıf durumun ciddiyetini gösteren somut haritalar oluşturmaya başlamıştır. Uluslararası verilere göre sadece 2016 ile 2024 yılları arasında 75 farklı ülkede, 178 ayrı güzergah üzerinden yarım milyondan fazla pangolinin parçasına el konulduğu görülmektedir. Bu rakamlar, el konulan malların sadece yüzde birinin pullardan oluştuğunu düşünürsek, küresel yasadışı ticaretin korkunç boyutlarını gözler önüne sermektedir. Angola hükümeti de son yıllarda ülkede pullara yönelik el koyma operasyonlarını artırmış, özellikle 2018 ve 2019 yıllarında fildişi ve pangolin pulları kaçakçılarına karşı büyük çaplı operasyonlar düzenlemiştir. Tüm bu küresel ve yerel çabalar, Cuerama Vakfı ve Ulusal Biyoçeşitlilik Enstitüsü gibi kurumların imzaladığı işbirliği protokolleriyle daha da güçlendirilmektedir.