Filipinler Deniz Kuvvetleri: Batı Filipin Denizi'nde Haziran ayında 74 Çin gemisi tespit edildi

Filipin Deniz Kuvvetleri, tartışmalı Batı Filipin Denizi'nde (WPS) Haziran ayı boyunca Çin Halk Kurtuluş Ordusu Deniz Kuvvetleri (PLA-N) ve Çin Sahil Güvenlik (CCG) gemileri olmak üzere toplam 74 Çin gemisinin tespit edildiğini resmi olarak duyurdu. Bu rakam, bölgedeki artan gerilimlerin ve jeopolitik rekabetin bir göstergesi olarak değerlendirilirken, Filipinler'nin egemenlik alanlarına yönelik süregelen güvenlik endişelerini de yeniden gündeme getirmiştir. Filipin makamları, bu gemilerin bölgedeki varlığını yakından takip ettiklerini ve ulusal güvenliklerine yönelik her türlü tehdide karşı teyakkuza kaldıklarını belirtmektedir. Filipinler, bu durumu uluslararası hukuku ihlal eden bir eylem olarak görürken, Çin'in bölgedeki iddialarını desteklemek için askeri varlığını artırmaya devam etmesi bölgesel istikrarsızlığa yol açmaktadır. Söz konusu tespitler, Filipin Silahlı Kuvvetleri'nin (AFP) deniz sınırı devriyelerinin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne sermektedir.

Söz konusu askeri denizcilik verileri, bir önceki aya kıyasla Çin'in bölgedeki deniz varlığında belirgin bir düşüş yaşandığını ortaya koymaktadır. Çünkü Mayıs ayında Filipinler'in deniz bölgelerinde tespit edilen Çin gemisi sayısı 82 olarak kayıtlara geçmişti. Buna göre Haziran ayı verileri, geçtiğimiz aya kıyasla sekiz gemilik bir azalmayı işaret etmektedir. Uzmanlar, bu azalmanın bölgedeki durumun normalleştiği anlamına gelmediğini, aksine Çin'in taktiksel bir beklemeye geçmiş olabileceğini veya olumsuz hava koşulları nedeniyle gemilerinin rotalarını geçici olarak değiştirmiş olabileceğini öne sürmektedir. Her iki durumda da, Çin gemilerinin aylık istatistiklerdeki dalgalanmaları, bölgedeki uzun vadeli stratejik hedeflerinden vazgeçmediğinin bir kanıtı olarak yorumlanmaktadır. Dolayısıyla, gemi sayısındaki bu nispi düşüş, Filipinler ve uluslararası toplumun bölgeye yönelik dikkatini eksiltmemesi gerektiğini gösteren kritik bir detaydır.

Haziran ayı raporunda, söz konusu Çin gemilerinin Filipinler'in farklı stratejik sularına dağınık bir şekilde konuşlandığı detaylarıyla ortaya çıkmaktadır. Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) bölgesi, 41 gemiyle en yoğun Çin deniz varlığının kaydedildiği yer olmuştur. Bu bölge, Çin ve Filipinler arasında yıllardır süregelen ve birçok deniz çatışmasına sahne olan en hassas noktalardan biri olarak öne çıkmaktadır. Bajo de Masinloc'a ek olarak, Ayungin Sığlığı'nda 16, Escoda Sığlığı'nda ise 8 Çin gemisinin faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, Filipinler'in önemli bir iddia sahibi olduğu Pag-asa Adası sularında da 9 gemilik bir Çin filosunun bulunduğu raporlanmıştır. Bu dağılım, Çin'in belirli kilit bölgelerde askeri baskısını sürdürdüğünü ve kontrol mekanizmalarını farklı stratejik sığlıklara yayan bir politika izlediğini açıkça ortaya koymaktadır.

Genel istatistikler incelendiğinde, Haziran ayı boyunca Filipinler'in deniz bölgelerinden toplamda 20.494 geminin geçiş yaptığı kaydedilmiştir. Bu devasa sayının yaklaşık 17.000'ini yabancı bayraklı gemiler oluştururken, kalan 3.000'lik kısmı ise ülke içi seyir yapan Filipin bandıralı gemilerdir. Bu yoğun deniz trafiği, söz konusu su yollarının hem bölgesel hem de küresel ticaret açısından ne kadar kritik ve işlek bir konumda bulunduğunu kanıtlar niteliktedir. Bununla birlikte, bu gemilerin uluslararası denizcilik protokollerine ne ölçüde uyduğu da büyük bir önem arz etmektedir. İstatistiklere göre, bölgeden geçen gemilerin 14.548'i radyo ile yapılan çağrılara ve uluslararası protokollere doğru bir şekilde yanıt verirken, 5.946 geminin bu çağrılara hiçbir yanıt vermeden bölgeden geçiş yapmayı sürdürdüğü görülmüştür. Protokollere uyulmaması, deniz kazalarına veya istihbarat amaçlı casus gemisi faaliyetlerine ilişkin ciddi güvenlik risklerini artırmaktadır.

Tüm bu stratejik gelişmeler ve gemi tespitleri ışığında Filipin Silahlı Kuvvetleri (AFP), ülkenin deniz sınırlarını koruma ve egemenlik haklarını güvence altına alma konusundaki kararlılığını sürdürmektedir. Filipin ordusu, ulusal güvenliği sağlamak adına denizaltı tespit sistemlerinden radar donanımlı devriye gemilerine kadar çeşitli imkanları kullanarak 7/24 denetim faaliyetlerini aralıksız devam ettirmektedir. AFP yetkilileri, Çin'in bölgedeki deniz varlığını boyutunun ne kadar olursa olsun, Filipinler'in münhasır ekonomik bölgesindeki haklarından asla taviz vermeyeceğini ve gerekli müdahaleleri yapacaklarını vurgulamaktadır. Bu bağlamda, Filipinler uluslararası toplumdan ve müttefik ülkelerden aldığı diplomatik destekle, uluslararası hukuku ihlal edildiği durumlarda kendi meşru müdafaa haklarını kullanmaya hazırdır. Sonuç olarak, bölgedeki gerilimlerin askeri bir çatışmaya dönüşmemesi için diplomatik kanalların açık tutulması ve uluslararası deniz hukukuna (UNCLOS) tam uyumun sağlanması bölgesel barış için elzem görünmektedir.