Filipinler Senatörü Marcoleta, seçim bağışlarını açıklamadığı için soygunla suçlanıyor

Filipinler Senatosu'na seçilen Rodante Marcoleta, 2025 seçim kampanyası için resmi kayıtlarda bağış bulunmadığını iddia etmesine rağmen, aslında 75 milyon peso (yaklaşık 1,5 milyon dolar) bağış aldığını itiraf etti. Resmi seçim belgelerinde (SOCE) bağışlar kısmının boş olduğu görülen Marcoleta, seçimlerden sonra NBC25 kanalına verdiği röportajda paranın "arkadaşlarından" geldiğini ve isimlerini açıklamaması konusunda uyarıldığını söyledi. Bu durum, mali açıklama yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle hakkında açılan ve kefaletle tahliye edilemeyen "soygun" (plunder) davasını doğurdu. Marcoleta, bu bağışların "utang na loob" (minnet borcu) kapsamında olduğunu savunurken, adalet otoriteleri ise paranın kaynağını ve amacını incelemeye başladı.

Seçim kampanyası harcamalarının detayları incelendiğinde, Marcoleta'nın toplam 112,9 milyon peso harcama yaptığı görülmektedir. Bu bütçenin en büyük kalemini televizyon reklamları oluşturarak 49,63 milyon peso ile giderlerin ön plana çıktığı belirlenmiştir. GMA Network ve TV5 gibi büyük kanallara önemli ödemeler yapılırken, radyo reklam kampanyalarına da 33,71 milyon peso ayrıldığı ve toplam harcamaların yaklaşık yüzde 30'unu kapladığı raporlanmıştır. Ayrıca sosyal medya çalışmaları, basılı materyaller ve etkinlik prodüksiyonları için de ciddi meblağlar ödendiği, ofis ekipmanları ve danışmanlık hizmetlerine de bütçeden pay ayrıldığı bilinmektedir. Elde edilen bu veriler, resmi kayıtlarda gizlenen bağışların harcamaların büyük bir kısmını nasıl karşıladığını gözler önüne sermektedir.

Savcılık tarafından hazırlanan şikayet dilekçesinde, Marcoleta'nın söz konusu 75 milyon pesonun bir kısmını eski milletvekili Mike Defensor ile iş insanları Aristotle Viray ve Joseph Espiritu gibi kişilerden aldığı iddia edilmektedir. Bu isimlerin, Marcoleta'nın seçim başarısında etkili olan Iglesia ni Cristo (INC) örgütünün düzenlediği destek mitinglerinde de saflarında yer aldıkları görülmektedir. Hukuki açıdan bakıldığında, Filipinler yasalarına göre tüm adayların seçimle ilgili bağış ve harcamalarını "tam, doğru ve maddeler halinde" beyan etmeleri zorunludur. Ancak Marcoleta, yasal bir boşluktan yararlanarak seçim suçlamalarından kurtulmuş, daha sonrasında ise farklı bir yasadan dolayı Soygun Yasası kapsamında yargılanmaya başlamıştır.

Bu tartışmalı durum, Filipinler'deki seçim finansmanı şeffaflığı ve kampanya bağışları konusundaki yapısal sorunları bir kez daha gündeme getirmiştir. Seçim Kurulu (Comelec), daha önce yapılan bir yasal değişiklik nedeniyle bağış bildirmeme fiilinin artık seçim suçu sayılmadığı gerekçesiyle Marcoleta'yı bu konuda cezalandırmamıştır. Buna karşın Ombudsman (Yolsuzlukla Mücadele Bürosu), konuyu farklı bir boyuta taşıyarak kamu görevlilerine hediye kabul etmeyi yasaklayan başkanlık kararnamesini ihlal etmek ve kamu kaynaklarını yolsuzluk yoluyla kaçırmak (soygun) suçlarından dava açmıştır. Bu durum, adayların seçim fonlarını beyan etme konusundaki keyfi davranışları ve yaptırımların yetersiz kalması konusunda ciddi bir hukuki tartışma başlatmıştır.

Marcoleta, 2025 orta dönem seçimlerinde tarihe geçerek, daha önce Senato'ya üye vermemiş olan Iglesia ni Cristo (INC) dinî örgütünden bu meclise giren ilk isim olmuştur. Seçim anketlerinin son sıralarında gösterdiği adaydan, seçim günü 15 milyondan fazla oy alarak altıncı sırada senatör seçilmesi, siyasi gözlemciler tarafından büyük bir sürpriz olarak karşılandı. Kendi başarısını, maddi destekçilerin yanı sıra yaygın destekçi ağına ve özellikle INC'nin oy gücüne borçlu olduğunu kabul etmektedir. Ancak bu tarihi zaferin ardından, açıklanmamış bağışlar ve harcamaların doğurduğu hukuki süreç, Senato'daki görevini gölgelemekte ve siyasi geleceğini belirsizleştirmektedir.