Grönland Başbakanı Nielsen: Trump ilhak fikrinden vazgeçti ancak baskılar sürüyor

Fransa'nın Aix-en-Provence kentinde düzenlenen Ekonomi Forumu kapsamında düzenlenen 'Bir dünya, birçok görüş' başlıklı oturumda, Grönland Başbakanı Múte B. Egede (metinde Jensen Frederik Nielsen olarak geçiyor) ve Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot bir araya geldi. Başbakan Egede, ülkesinin stratejik konumu nedeniyle son iki yıldır ABD'den kaynaklanan ve kabul edilemez olarak nitelendirdiği ciddi baskılarla karşı karşıya kaldığını belirterek, bu baskıların hala devam ettiğini vurguladı. ABD'nin Grönland Özel Temsilcisi'nin üç gün önce yaptığı ziyarette, Donald Trump'ın Grönland'ı ilhak etme veya satın alma fikrinden vazgeçtiğini ilettiklerini, ancak bu durumun fiili baskıları tam olarak ortadan kaldırmadığını ifade etti. Forumdaki konuşmasında ayrıca, küresel değişim süreçlerine dikkat çeken Başbakan, demokrasi, uluslararası hukuk ve insan haklarına saygı gösteren ülkelerle ortaklık arzuladıklarını ve güvenlik konularında işbirliği yapacaklarını dile getirdi.

Başbakan Egede, yaşanan bu kriz sürecinde Avrupa Birliği ve Fransa'nın kendilerine verdiği destekten dolayı memnuniyet duyduklarını belirterek, Grönland'ın her zaman Avrupa'nın yanında duracağını ve NATO ile Nordik ülkelerle birlikte hareket etmek istediğini söyledi. Jeopolitik konumunu güçlendirmek amacıyla Kanada ile yakınlaşma arayışında olduklarını ve bu durumun tüm taraflar için faydalı olacağını savunurken, Avrupa ülkelerinin madencilik faaliyetlerinde Çin'e olan bağımlılığı azaltmak için Grönland'ın önemli bir potansiyele sahip olduğuna işaret etti. Ekonomik ve stratejik açıdan kendilerini konumlandırırken, maden kaynaklarının kimler tarafından işleneceği konusunda bir denge siyaseti güttükleri ve Batı dünyasıyla entegrasyonu önemsedikleri anlaşıldı.

Konuşmasında en güçlü ifadelerden biri kullanan Grönland Başbakanı, 'Grönland, kendi kaderini tayin etme hakkından asla vazgeçmeyecek, asla ilkelerimizden vazgeçmeyeceğiz ve satılık değiliz' diyerek ulusal egemenliklerine vurgu yaptı. Bu sert çıkış, ABD Başkanı Donald Trump'ın daha önce gündeme getirdiği ve uluslararası kamuoyunda tepkiyle karşılaşanan Grönland'ı satın alma veya ele geçirme taleplerine açık bir yanıt niteliği taşıdı. Egede, kendilerine yönelik dış baskılara rağmen siyasi iradelerini koruduklarını ve herhangi bir güç tarafından satın alınmalarının mümkün olmadığını dünyaya haykırdı.

Oturumda konuşan Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot da ABD'nin 'devasa ve emperyalist baskısı' karşısında Grönland Başbakanı'nın sergilediği tavıra tam destek verdi. Barrot, Başbakan Egede'nin bu süreçte inanılmaz bir cesaret gösterdiğini belirterek, Grönland halkının Avrupa'yı ve NATO'yu seçtiğini ve egemenliklerinin pazarlık konusu yapılamayacağının altını çizdi. Fransız Bakan, 'Grönland satılık değil, alınabilecek bir şey değil' sözleriyle ABD yönetimine karşı bir dayanışma mesajı verdi ve Avrupa'nın kendi yakın çevresindeki egemenlik haklarını koruma konusunda ne kadar kararlı olduğunu ortaya koydu.

Bu gelişmeler, Kuzey Kutbu bölgesindeki jeopolitik mücadelelerin ve kaynak yarışının ne kadar hassas bir boyuta ulaştığını bir kez daha gözler önüne serdi. ABD'nin bölgedeki etkisini artırma isteği ile Avrupa ve müttefiklerinin bu genişlemeyi engelleme çabası arasında sıkışan Grönland, diplomasi trafiğini en üst seviyede kullanıyor. ABD Özel Temsilcisi'nin 'ilhak fikrinin terk edildiği' yönündeyumuşak mesajı, Başbakan Egede'nin 'baskı hala sürüyor' sözleriyle dengelenmiş oldu. Forumdaki bu görüşmeler, Grönland'ın gelecekteki madencilik projeleri ve askeri stratejilerde Çin, ABD ve Avrupa arasında denge kurmaya çalıştığını ve açıkça Batı ittifakını tercih ettiğini gösterdi.