Hendek'teki havai fişek faciasının 6. yılında adalet çağrısı

Sakarya'nın Hendek ilçesinde 3 Temmuz 2020 tarihinde meydana gelen ve ülke gündeminde yer alan büyük havai fişek fabrikası patlamasının üzerinden altı yıl geçti. Yukarıçalıca Mahallesi'nde bulunan yaklaşık 15 dönümlük alana kurulu fabrikanın 11.15 sularında kısa sürede çok şiddetli bir şekilde patlaması sonucunda, patlama sesi yaklaşık 50 kilometre mesafeden bile duyulmuştu. Bu elim olay neticesinde 7 işçi hayatını kaybederken, 127 kişi de çeşitli yaralarla hastanelere başvurmak zorunda kalmıştı. Yaşanan bu facialının ardından başlatılan soruşturma kapsamında, fabrikanın sahipleri ve yetkilileri hakkında 'bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma' suçundan dava açılmıştı. Sakarya 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada sanıklara değişen aralıkta hapis cezaları verilirken, hukuki süreç Yargıtay nezdinde de şimdilik devam etmiş ve dosya boyunca çeşitli tahliye kararları gündeme gelmişti.

Patlamanın altıncı yıl dönümünde, hayatını kaybeden işçilerin aileleri ve yakınları, yürekleri buruk bir wayı fabrikanın giriş kapısına kadar yürüyüş yaparak bir anma töreni düzenlediler. Ellerinde sevdiklerinin fotoğrafları ve dövizleriyle yürüyen aileler, yaşadıkları acıyı ve adalet arayışlarını bir kez daha kamuoyu önünde dile getirme fırsatı buldular. Yürüyüşün ardından basın açıklaması yapan aileler, sadece duygusal bir anma değil, aynı zamanda unutturulmamış bir adalet talebi olduğunu vurguladılar. Patlamada hayatını kaybeden Muhammet Seyfi Çanakçı'nın aile yakınlarından avukat Gülşen Uzuner, konuya ilişkin çok sert açıklamalarda bulundu. Uzuner, yaşananların basit bir kaza değil, bilerek ve planlayarak yapılmış bir katliam olduğunu savunarak, çalışma koşullarının ve güvenlik önlemlerinin eksikliğinin asıl sorumlu olduğunu belirtti.

Avukat Gülşen Uzuner, açıklamasında fabrikada 70 ton patlayıcının kaçak bir şekilde depolandığını ve üretimin koşulsuz şartlarda yapıldığını öne sürerek durumu sert dille eleştirdi. Bu ağır iddialara rağmen yasal süreçlerin yeterli işlemediğini savunan Uzuner, anma gününde bir kez daha suç duyurusunda bulunarak her kusuru olan kişinin adalet önüne çıkmasını talep etti. Aileler adına konuşan Uzuner, iş verenlerin yanı sıra olay sırasında görev yapmakta olan ve denetim görevini yerine getirmeyen kamu görevlilerinin de yargılanması gerektiğini belirtti. Onlara göre, kimin ne kadar kusuru olursa olsun, hukuk karşısına çıkması ve hesap vermesi gerekiyor ki aileler içlerindeki adalet duygusunu bir nebze olsun tatmin edebilsinler.

Patlamada hayatını kaybeden bir başka işçi olan 26 yaşındaki Halis Yılmaz'ın babası Muammer Yılmaz, ise dikkat çeken ve iddialı konuşmalar yaparak fabrikanın iç dinamiklerini ve denetim mekanizmasındaki aksamaları ortaya koydu. Babası, fabrikanın güvenlik amiri olarak çalışan bir emekli polis memurunun olan bitenlerde büyük rol oynadığını iddia etti. İddiaya göre F.Ç. isimli emekli polis, daha önce meslek hayatında bu fabrikanın denetlemelerine giden kişi olarak, 2014 yılında emekli olduktan sonra aynı fabrikada güvenlik amiri olarak istihdam edilmişti. Bu durum, bizzat mahkemede ceza alan sanıkların tanıklıkları ve fabrika çalışanlarının ifadeleriyle de destekleniyor, sanıklar denetim önceden haber verildiği için önlem aldıklarını itiraf ediyorlardı.

Muammer Yılmaz'ın ifadelerine göre, emekli polis F.Ç., fabrikanın usta başları ve çalışanlarıyla kurduğu ilişki neticesinde, resmi denetimlerin yapılacağı tarihi 2-3 gün öncesinden haber vererek kaosun yönetilmesini sağlıyordu. İddiaya göre, denetim günü geldiğinde çalışanlar fabrikada kilit bölgelerdeki işleri durduruyor, patlayıcıları gizliyor veya o bölgedeki personeli başka yerlere kaydırıyorlardı. Babası, oğlunun ve diğer 4 kişinin hayatını kaybettiği bölgenin, bu tür gizlemelerin yapıldığı ve hedef alınan bölge olduğunu, o sırada o bölgede çalışanların uyarılarak dağıtıldığını belirtiyor. Bu ifşalar, ailelerin temelde iş güvenliği ve denetim sistemindeki yozlaşmaya yönelik derin bir öfke ve güvensizlik taşıdığını gözler önüne seriyor.