Hindistan'da 'Tek Millet, Tek Seçim' Sisteminin 2029'da Yürürlüğe Girmesi Bekleniyor

Hindistan Parlamentosu Ortak Komitesi (JPC) Başkanı PP Chaudhary, ülke genelindeki tüm seçimlerin aynı anda yapılmasını öngören 'Tek Millet, Tek Seçim' (One Nation, One Election) sisteminin 2029'daki genel seçimlere kadar tamamen uygulanabilir hale gelebileceğini açıkladı. Komite, Anayasa değişikliği tasarılarını detaylı bir şekilde incelemek üzere various eyaletleri ve sivil toplum kuruluşlarını ziyaret ederek geniş çaplı bir istişare süreci yürütüyor. Şu ana kadar görüş alınan sivil toplum örgütlerinin ve ilgili paydaşların yaklaşık yüzde 99'u bu kapsamlı seçim reformu önerisine desteklerini sundu. Hükümetin sunduğu 129. Anayasa Değişikliği Tasarısı'nın incelenmesi ve toplumsal mutabakatın sağlanması amacıyla kurulan ortak komite, bu vizyonu hayata geçirmek için yoğun bir mesai harcıyor. Chaudhary'nin yaptığı bu açıklama, ülkenin siyasi ve idari gündeminde yankı uyandıran en önemli reform tartışmalarından birini yeniden gündeme getirdi.

Bu kapsamlı reform girişiminin temel gerekçesi, aralıksız yapılan seçimlerin ülke ekonomisine verdiği devasa boyutlardaki maddi zararların önüne geçmektir. Eski Cumhurbaşkanı Ram Nath Kovind başkanlığındaki üst düzey bir komite tarafından hazırlanan ve daha önce kabul edilen detaylı bir rapora göre, ülkedeki dağınık ve sürekli tekrarlanan seçim döngüleri ekonomiye tahminen 7 lakh crore (yaklaşık 70 trilyon) Rupi'lik bir maliyet ve kayıp oluşturmaktadır. Yetkililer, sürekli seçim atmosferinin kamu kaynaklarının israfına, hükümet daralmasına ve uzun vadeli kalkınma projelerinin sekteye uğramasına neden olduğunu vurguluyor. Seçimlerin senkronize edilmesinin devasa maliyetleri azaltarak kaynakların kamu hizmetlerine ve ulusal kalkınmaya yeniden yönlendirilmesini sağlaması amaçlanıyor. Bu ekonomik gerekçe, hükümetin ve destekçilerin reformu savunurken en çok öne sürdüğü ve toplumun çeşitli kesimleri tarafından da benimsenen temel argümanlardan biridir.

Kovind Komitesi tarafından hazırlanan ve tam 18.626 sayfadan oluşan kapsamlı rapor, eşzamanlı seçimlerin iki aşamalı olarak hayata geçirilmesini öneren detaylı bir yol haritası sunuyor. Planın ilk aşamasında, Hindistan'ın federal parlamentosu olan Lok Sabha (Alt Meclis) ile tüm eyalet yasama meclislerinin seçimlerinin aynı tarihte, eşzamanlı olarak yapılması öngörülüyor. İkinci aşamada ise bu büyük çaplı siyasi seçimlerin tamamlanmasından sonraki 100 günlük bir süre içinde, kasaba ve şehir meclisleri ile köy yönetimleri (panchayat ve belediyeler) gibi yerel yönetim birimlerinin seçimlerinin de gerçekleştirilmesi planlanıyor. Yetkililer, bu kademeli geçişin hem lojistik hazırlıkların düzgün yapılmasına olanak tanıyacağını hem de sistemin oturması için gereken zamanı sağlayacağını belirtiyor. Böylece hükümet, ülkenin devasa seçim altyapısını yeniden düzenleyerek hem ulusal hem de yerel demokrasinin aynı ritimde işlemesini hedefliyor. Öte yandan, hükümetin bu anayasal değişiklik tasarılarını Parlamentoya sunmasının ardından muhalefet partilerinden oldukça sert ve sistematik tepkiler yükseldi. Muhalefet partileri, söz konusu tasarıların federalizme ve Anayasal sisteme aykırı olduğunu ileri sürerek, eşzamanlı seçim fikrini demokratik çok sesliliği kısıtlayan bir girişim olarak eleştirmeye başladı. Bu yoğun siyasi tartışmalar ve Anayasa hukuki açıdan karmaşık tartışmaların ardından tasarılar, PP Chaudhary başkanlığındaki Parlamento Ortak Komitesi'ne detaylı incelenmek ve üzerinde mutabakat sağlanmak amacıyla sevk edildi. Komite üyeleri, tasarıların eyaletler üzerindeki olası etkilerini değerlendirmek ve özellikle muhalefetin öne sürdüğü联邦 yapıya yönelik endişeleri gidermek için çok çeşitli resmi ve sivil aktörlerle bir araya geliyor.

JPC Başkanı Chaudhary'nin son açıklamaları, Komite'nin Hindistan'ın Goa eyaletinde 129. Anayasa Değişikliği Tasarısı üzerine düzenlenen iki günlük resmi görüşmeler sırasında gündeme geldi. Toplantılar kapsamında Goa Başbakanı Pramod Sawant ve kabine üyeleri ile eşzamanlı seçim sisteminin uygulanmasında karşılaşılabilecek muhtemel zorluklar ve bunların pratik çözüm yolları üzerine kapsamlı ve verimli görüşmeler yapıldı. Chaudhary ayrıca, bugüne kadar Gujarat, Karnataka, Maharashtra, Himachal Pradesh, Uttarakhand, Pencap, Haryana ve Delhi dahil olmak üzere pek çok eyaleti ziyaret ettiklerini ve bu bölgelerde anayasa hukukçuları, akademisyenler ve yerel yönetim temsilcileriyle istişarelerde bulunduklarını ifade etti. Bu ziyaretler ve çok katmanlı görüşmeler, reformun sahadaki uygulanabilirliğini test etmek ve yerel dinamikleri anlayarak politikayı ona göre şekillendirmek amacı taşıyor. Tüm bu yoğun temasların ve anayasal süreçlerin, 2029 hedefine ulaşılabilmesi için kritik bir öneme sahip olduğu ve ülkenin demokratik yapısında tarihi bir dönüşümün sinyallerini verdiği vurgulanıyor.