HPV Aşısında Çarpıcı Sonuçlar: Ölüm Riski Neredeyse Sıfırlandı

Son yapılan bilimsel araştırmalar, çocukluk çağında uygulanan HPV (Human Papillomavirus) aşısının rahim ağzı kanserine bağlı ölüm riskini neredeyse tamamen ortadan kaldırdığını ortaya koydu. Araştırmaya göre, 12-13 yaşlarında bu aşıyı olan kadınlarda 30 yaşından önce rahim ağzı kanseri nedeniyle hayatını kaybetme ihtimali sıfıra iniyor. Bu çarpıcı bulgular, tıp dünyasında büyük bir heyecan yaratırken aşılammanın önemi bir kez daha vurgulandı. Yetişkinlikte ortaya çıkabilen ölümcül kanser türlerine karşı erken yaşta alınan bu basit önlemin kuduğu muazzam koruma, uluslararası alanda geniş yankı buldu. Bilim insanları, bu verilerin HPV aşısının tüm dünya genelinde standart bir sağlık uygulaması haline getirilmesinin ne kadar hayati olduğunu gözler önüne serdiğini belirtiyor.

HPV aşısının sağladığı faydalar yalnızca rahim ağzı kanseri ile sınırlı kalmıyor; aynı zamanda birçok farklı kanser türüne karşı da güçlü bir kalkan işlevi görüyor. Uzmanların açıklamalarına göre aşı, hem kadınlarda hem de erkeklerde görülen anal kanser vakalarının önlenmesinde büyük rol oynuyor. Bunun yanı sıra erkeklerde görülen penis kanseri ve HPV kökenli ağız ile boğaz kanserlerinin bazı türlerine karşı da yüksek oranda koruyuculuk sağlıyor. Ayrıca insan papillomavirüsünün neden olduğu ve tedavisi zorlu olabilen genital siğillere karşı da son derece etkili bir önlem olarak kabul ediliyor. İngiltere gibi bazı gelişmiş ülkeler, bu geniş çaplı koruyucu etkiden faydalanmak adına 2019 yılında aşı programlarını genişletti ve sadece kız çocukları yerine erkek çocuklarını da ulusal aşılama takvimlerine dâhil etti.

Bilim insanları ve halk sağlığı uzmanları, erkek çocuklarının da aşılanmasının toplum sağlığı açısından kritik bir strateji olduğunu savunuyor. Çünkü yalnızca kadınların aşılanması, virüsün erkekler üzerinden dolaşmaya devam etmesine ve dolaylı yollardan tekrar kadınlara bulaşmasına zemin hazırlıyor. Erkeklerin de aşılanması, virüsün toplum içindeki genel dolaşımını ciddi oranda kırarak bulaşma zincirini kökünden koparıyor. Bu durum, sadece bireysel korunmayı değil, aynı zamanda toplumsal bağışıklığın (sürü bağışıklığı) sağlanmasını da garanti altına alıyor. Uzmanlar bu yaklaşımın, ilerleyen yıllarda HPV kaynaklı hastalıkların tamamen tarihe karışmasına yardımcı olabileceğini ifade ediyor.

Bu olumlu bilimsel gelişmelere rağmen, konu Türkiye gündeminde büyük bir tartışma konusu haline geldi; çünkü HPV aşısı Türkiye'de hâlâ ulusal çocukluk çağı aşı takviminde yer almıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından rutin bir sağlık hizmeti olarak karşılanmayan bu aşı, aileler için ciddi bir maddi yük oluşturuyor. Aşı olmak isteyen vatandaşların ilacı reçeteyle eczanelerden bizzat satın alması gerekiyor. Her ne kadar satın alınan aşı aile sağlığı merkezleri ve çeşitli sağlık kuruluşlarında uygulanabiliyorsa da, aşının maliyeti tamamen vatandaş tarafından karşılanıyor. Bu durum, gelir düzeyi düşük ailelerin çocuklarını bu ölümcül hastalıklara karşı koruyamamasına yol açarak eşitsizliği derinleştiriyor.

Konunun önemine dikkat çeken Türk Tabipleri Birliği (TTB) Başkanı Prof. Dr. Alpay Azap, Türkiye'nin HPV aşısı konusunda çok geç kaldığını ifade etti. Dünyada 147 ülkenin genişletilmiş bağışıklama programı kapsamında bu aşıyı uyguladığını hatırlatan Azap, yaklaşık 50 ülkenin hem kız hem de erkek çocuklarını kapsayacak şekilde aşılama yaptığını belirtti. Türkiye'de yıllardır meslek örgütleri, kadın hakları savunucuları ve çeşitli sivil toplum kuruluşları, aşının ulusal takvime alınması ve ücretsiz olması için yoğun bir mücadele veriyor. Savunucular, aşı maliyetinin halk sağlığı önündeki en büyük engel olduğunu ve acil olarak devlet tarafından finanse edilmesi gerektiğini vurguluyor. Erken teşhis ve tedavi masraflarının yanı sıra insan hayatının da kurtarılacağı bu uygulamanın, halk sağlığına yapılabilecek en uzun vadeli ve en akıllı yatırımlardan biri olduğu kabul ediliyor.