İran BM'den ABD saldırılarını durdurmasını istedi, ateşkes anlaşmasını tehdit etti

İran'ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Amir Saeid Iravani, kurumdan Amerika Birleşik Devletleri'nin gerçekleştirdiği saldırıları durdurmasını talep etti. Iravani, Washington anlaşmaya uymazsa haziran ayında imzalanan mutabakatı bozmakla tehdit etti. Büyükelçi, son ABD saldırılarının Birleşmiş Milletler Şartı'nı açıkça ihlal ettiğini belirterek bu duruma kayıtsız kalınamayacağını vurguladı. Güvenlik Konseyi kapısında gazetecilere açıklamalarda bulunan Iravani, BM'nin konuya acil el atması gerektiğini ifade etti. Yetkili, ayrıca kurumun ABD'nin saldırgan eylemlerinden tam anlamıyla sorumlu tutulmasını ve yükümlülüklerine yerine getirmesinin güvence altına alınmasını istedi.

Taraflar arasındaki gerilim, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda iki kargo gemisine saldırmasının ardından yeni bir boyut kazandı. Washington yönetimi, bu saldırıyı 17 Haziran'da imzalanan mutabakatın açık bir ihlali olarak değerlendirdi ve buna karşılık Tahran'a yönelik askeri harekatı yeniden başlattı. İran ise bu durum karşısında misilleme yaparak Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün'deki Amerikan üslerini bombaladı. Iravani, Hürmüz Boğazı'ndaki sorumluluğun yalnızca İran'a ait olduğunu iddia ederek dış müdahalelere karşı sert bir dil kullandı. Büyükelçi, herhangi bir dış müdahalenin denizcilik güvenliğini tehlikeye atacağını ve bölgesel gerginliği daha da artıracağını söyledi.

İki ülke arasında 17 Haziran'da imzalanan mutabakatın temel amacı savaşı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden trafiğe açmaktı. Ayrıca bu anlaşma, İran'ın nükleer programı üzerine diplomatik müzakerelerin başlatılması için de bir zemin oluşturmayı planlıyordu. Iravani, Tahran'ın bu antlaşmaya sadık kalmaya hazır olduğunu ancak şartlı bir durum olduğunu dile getirdi. İranlı yetkili, ABD yükümlülüklerini eksiksiz bir şekilde yerine getirmedikçe kendi taahhütlerini sürdürmeyeceklerini açıkladı. Mutabakatın bu denli kırılgan bir süreçte olması, bölgede büyük bir savaşın çıkma ihtimalini yeniden gündeme getirdi.

Yaşanan iki günlük yoğun saldırıların ardından ABD Başkanı Donald Trump, ateşkes anlaşmasını tamamen bitirdiğini açıkladı. Trump, ilk aşamada İran ile yeni bir diyalog veya müzakere sürecine girme niyetlerinin olmadığını belirtti. Ancak cuma günü konuya ilişkin yeni bir değerlendirme yapan ABD Başkanı, daha farklı bir strateji izleyeceklerini duyurdu. Başkan, Washington yönetiminin çatışmayı sona erdirmek için Tahran ile görüşmelere devam edeceğini ifade etti. Buna rayle, Trump herhangi bir yeni ateşkes veya barış antlaşması yapılmayacağını, müzakerelerin askeri baskı altında süreceğini vurguladı.

Uluslararası toplum, iki ülke arasındaki bu son derece gergin durumun küresel etkilerden fazlasıyla endişe duyuyor. Dünya petrol tedarikinin önemli bir kısmı Hürmüz Boğazı'ndan geçtiği için olası bir savaş, küresel enerji piyasalarını derinden sarsma potansiyeli taşıyor. İran'ın BM nezdindeki açıklamaları, Tahran'ın diplomatik yolları son ana kadar kullanmak istemesine rağmen askeri bir çatışmadan da çekinmediğini gösteriyor. ABD'nin ateşkesi askıya alması ve aynı zamanda müzakerelere devam etme çelişkisi, Washington'ın bölgedeki stratejisinin ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koyuyor. Orta Doğu'da kalıcı bir barışın sağlanabilmesi için hem nükleer anlaşmazlığın hem de deniz güvenliği sorunlarının acilen çözülmesi gerekmektedir.