İsrail Cumhurbaşkanı Herzog Romanya'da Tarihi Ziyaret Gerçekleştirdi

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan'ın daveti üzerine resmi bir ziyaret kapsamında Romanya'ya geldi. Ziyaretin en önemli ayaklarından biri, İkinci Dünya Savaşı döneminde yaşanan Iaşi pogromunun 85. yılını anmak oldu. Her iki lider de tarihi belleğin korunması ve gelecek nesillere aktarılması konusundaki kararlılıklarını dile getirdi. Ziyaret sadece geçmişin anısına değil, aynı zamanda iki ülke arasındaki güçlü diplomatik ilişkilere de odaklandı. İki lider, ortak değerler ve bölgesel barış gibi güncel konuları da masaya getirdi.

Iaşi şehrinde gerçekleştirilen ziyaret, tarihte yaşanan en trajedik olaylardan birinin izlerini sürmek adına büyük bir anlam taşıyordu. Pogrom, belirli bir topluluğa yönelik olarak organize edilen şiddet eylemlerine verilen isim olarak bilinmektedir. Avrupa genelinde ve özellikle Romanya'da tarihin çeşitli dönemlerinde pek çok pogrom yaşanmış, ancak İkinci Dünya Savaşı sırasında bu şiddet had safhaya ulaşmıştır. Bu kapsamda, 1941 yılında Iaşi'de hayatını kaybeden 22 Yahudi kurbanın kalıntıları, bir törenle Iaşi Yahudi Mezarlığı'nda yeniden toprağa verildi. Kalıntılar birkaç yıl önce Iaşi iline bağlı Popricani komünündeki ormanlık alanda bulunan toplu mezarlerden çıkarılmıştı.

Defin töreninde konuşan Cumhurbaşkanı Herzog, Iaşi'ye büyük bir tevazu ve derin duyguyla geldiğini ifade etti. 1941 yılının Haziran ve Temmuz aylarında bölgede katledilen binlerce Yahudi kadın, erkek, çocuk ve yaşlının anısının yaşatılmasının acıları silemeyeceğini vurguladı. Herzog, her neslin bu karanlık tarihi öğrenmesi ve Iaşi'de neler yaşandığını yerinde görmesi gerektiğini sözlerine ekledi. Bükreş'e dönüşünde de anma kültürünün önemine değinen Herzog, özellikle antisemitizmin dünya genelinde yeniden yükselişe geçtiği bu dönemde tüm dünyanın bu zehirli nefrete karşı birlik olması çağrısında bulundu. Romanya'nın tarihi gelecek nesillere doğru bir şekilde aktarma konusundaki kararlılığı için de minnettarlığını sundu.

Tarihsel ve insani boyutun ötesinde ziyaret, İsrail ve Romanya arasındaki sağlam diplomatik temellere de ışık tuttu. Herzog, iki ülkenin derin ortak değerlerle birbirine bağlı, canlı iki demokrasi olduğuna ve 70 yılı aşkın bir diplomatik ilişkiye sahip olduklarına dikkat çekti. İsrail'in Ekim 2023'te Hamas ve diğer silahlı grupların düzenlediği saldırıların ardından İran ve vekillerine karşı sürdürdüğü mücadeleye de değinen Herzog, Romanya'nın bu zorlu süreçte İsrail'e verdiği destekten dolayı şükranlarını dile getirdi. Ayrıca İsrail'in komşularıyla barış içinde yaşamayı arzuladığını ve bölgesel istikrarı desteklediğini vurguladı. İki ülke arasındaki ilişkinin sadece bir ortaklık değil, aynı zamanda derin bir dostluk olduğunu belirten Herzog, Romanya Cumhurbaşkanı Dan ve eşi Mirabela Grădinaru'yu İsrail'e davet etti.

Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan ise Iaşi pogromunun 85. yıl dönümü anmasına saygılarını sunarak, geçmişin yaralarının unutulmaması gerektiğini belirtti. Günümüzde nefret söyleminin ve antisemitizmin tehlikeli bir şekilde arttığına dikkat çeken Dan, bu tür tehlikelere karşı hem kararlılıkla hem de büyük bir hassasiyetle mücadele edilmesi gerektiğini vurguladı. Ziyaretin ilerleyen saatlerinde Herzog'un Romanya Parlamentosu'nun birleşik genel kurulunda bir konuşma yapması planlandı. Bu önemli oturuma Avrupa Birliği üyesi ülkelerin büyükelçileri ve İsrail Büyükelçiliği'nin temsilcileri de davet edildi. Ayrıca oturuma, bölgesel iş birliğini ve dayanışmayı pekiştirmek amacıyla Ukrayna ve Moldova Cumhuriyeti'nin diplomatik misyon şefleri de iştirak etti.