Jharkhand Yüksek Mahkemesi: 'Bhang' Uyuşturucu Maddeler Kanunu kapsamında suç sayılmaz

Jharkhand Yüksek Mahkemesi, verdiği son bir kararla 'bhang' maddesinin (bir esrar türü) Uyuşturucu Maddeler ve Psikotropik Maddeler Yasası (NDPS Act) kapsamına girmediğine hükmetmiştir. Mahkeme, yasanın 2(iii) bölümündeki tanımların 'bhang'ı hariç tuttuğunu belirleyerek, sanığın bu maddeyi bulundurduğu gerekçesiyle hüküm giymesinin hukuki dayanağı kalmadığını vurgulamıştır. Adalet Pradeep Kumar Srivastava başkanlığındaki tek yargıçlı heyet, olayda el konulan maddenin Adli Tıp Kurumu (FSL) raporuna göre 'ganja' değil 'bhang' olduğunun tespit edilmiş olmasını, beraat kararı için yeterli bir sebep olarak kabul etmiştir. Bu karar, daha önce polis tarafından 'ganja' sanılarak ele geçirilen madde hakkında açılan davayı bozmış ve sanığın suçsuzluğunu resmi olarak tescil etmiştir. Mahkeme, teknik ve hukuki detayları göz önünde bulundurarak, 'bhang'ın yasaklı maddeler listesinde yer almadığı gerçeğini temel almıştır.

İlgili davanın geçmişi 2000 yılına dayanmaktadır; sanık olan Sunil Kumar Singh, Jharkhand'ın Chaibasa bölgesindeki bir otobüs durağında polis ekibi tarafından durdurulmuştur. Sanığın polisleri görür görmez kaçmaya çalışması ve üzerindeki VIP çantasında yapılan aramada, şahitler ve bir noter huzurunda 12 naylon poşet içinde yaklaşık 11 kilogram ağırlığında 'ganja' olduğu iddia edilen madde ele geçirilmiştir. Bu olayın ardından sanık, NDPS Yasası'nın 20(B), 22(B) ve 11(B) maddeleri kapsamında suçlanmış ve mahkum edilmiştir. Ancak, dava süreci boyunca sanığın avukatı, 2002 tarihli FSL raporuna dayanarak, el konulan maddenin aslında 'ganja' değil 'bhang' olduğunu ve bu maddenin yasa kapsamında tanımlanan suç maddeleri arasında yer almadığını savunmuştur. Bu savunma, yıllar süren hukuki mücadeleden sonra Yüksek Mahkeme düzeyinde kabul görmüş ve durumu tamamen değiştirmiştir.

Mahkeme kararını verirken, yalnızca olaya özgü delillere değil, aynı zamanda ülke genelindeki benzer hukuki emsalere de başvurmuştur. Yüksek Mahkeme, Karnataka, Pencap ve Haryana, Bombay ve Rajasthan Yüksek Mahkemeleri'nin daha önce verdikleri kararlara atıfta bulunarak; 'bhang' maddesinin NDPS Yasası'nın 2(iii) bölümündeki 'kendir (esrar)' tanımına dahil edilmediğini kesin bir dille ifade etmiştir. Yasa metni incelendiğinde, tanımın 'charas' ve 'ganja' ile bunların karışımlarını kapsadığı, ancak 'bhang' ifadesine yer verilmediği açıkça görülmektedir. Mahkeme heyeti, bilimsel olarak 'bhang'ın 'charas' veya 'ganja'dan üretildiğine veya bunlarla aynı kategoriye girdiğine dair somut bir kanıt bulunmadığını da tespit etmiştir. Bu tespit, 'bhang'ın yasal bir suç unsuru olarak değerlendirilemeyeceği görüşünü pekiştirmiştir.

Hükümet makamları dava boyunca itirazlarını sürdürmüş ve FSL raporunda maddenin 'cannabis' (esrar) ailesinden olduğu belirtilmesini, suçlamaları sürdürmek için bir argüman olarak kullanmışlardır. Devlet tarafı, raporun maddenin hem 'ganja' hem de 'bhang' olabileceğini veya esrar familyasına ait olduğunu belirttiğini öne sürerek, yasanın kapsayıcı bir şekilde uygulanması gerektiğini savunmuştur. Ancak Yüksek Mahkeme, bu argümanı reddederek; yasa metnindeki 'ganja' ve 'charas' tanımlarının spesifik olduğunu ve 'bhang'ın bu tanımlar içinde yer almadığını, dolayısıyla yasanın maddi unsurlarının oluşmadığını belirtmiştir. Mahkeme, ayrıca eyalet hükümetinin yayınladığı herhangi bir yönetmelik veya tebliğde 'bhang'ın yasaklanmış bir uyuşturucu olarak tanımlanmadığını da tespitleri arasına eklemiştir.

Sonuç olarak, Jharkhand Yüksek Mahkemesi, sanığın NDPS Yasası kapsamında suçlu bulunmasının 'kesinlikle yasa dışı ve hukuki dayanağından yoksun' olduğuna karar vererek, mahkumiyet kararı ve verilen cezayı tamamen ortadan kaldırmıştır. Bu karar, sadece el konulan maddenin türüne dair bir tespit değil, aynı zamanda India'daki uyuşturucu yasalarının yorumlanması ve uygulanması açısından önemli bir emsal teşkil etmektedir. Davanın sanığı beraat ederken, 'bhang' kullanımı veya bulundurulması konusunda olan yasal belirsizliklerin, yasanın açık metni ve yüksek mahkeme kararları doğrultusunda nasıl çözümlendiği de netlik kazanmıştır. Adalet Pradeep Kumar Srivastava'nın bu kararı, ilgili maddenin yasal kategorizasyonuna dair tartışmalara noktayı koymuş ve benzer durumlarla karşılaşan bireyler için hukuki bir referans oluşturmuştur.