Kolombiya'da Aşırı Sağın İktidara Yükselişi: Ülkenin Kırılgan Barışı Tehdit Altında mı?

Kolombiya'da yapılan ikinci tur cumhurbaşkanlığı seçimleri, ülkenin siyasi geleceği açısından büyük bir dönüm noktası oldu. Müşterileri arasında paramiliter liderlerin ve uyuşturucu kaçakçılarının bulunduğu aşırı sağcı avukat Abelardo de la Espriella, kıran kırana bir rekabette zafer elde etti. Seçim sonuçlarına göre de la Espriella, yüzde 49,6 oy oranıyla, mevcut Gustavo Petro hükümetinin mirasçısı olan solcu senatör Iván Cepeda'yi geride bıraktı. Yaklaşık 54 milyon nüfusa sahip ülkede, iki aday arasındaki oy farkı sadece 246 bin civarında gerçekleşti. Sol kanadın itirazlarına ve bazı sandıklardaki oyların yeniden sayım sürecine rağmen, Cepeda 24 Haziran'da mağlubiyeti resmi olarak kabul etmek durumunda kaldı. Bu son derece kırılgan sonuç, Kolombiya toplumundaki derin siyasi kutuplaşmayı gözler önüne serdi.

De la Espriella'nın 7 Ağustos'ta görevi devralmasıyla birlikte, Kolombiya Latin Amerika'daki sağ popülist dalgaya katılmış olacak. Arjantin, Şili, Ekvador, El Salvador ve Honduras gibi ülkelerde benzer liderler iktidarı ele geçirirken, bu yeni Kolombiya cumhurbaşkanının da ABD'deki Donald Trump'ın desteğini arkasında bulunduğu belirtiliyor. Yeni yönetim, vergi indirimleri, çevre koruma politikalarının geri çekilmesi ve sert güvenlik önlemleri vaat ediyor. En önemlisi ise De la Espriella, devlet ile silahlı gruplar arasındaki on yıllardır süren çatışmaları sona erdirmeyi amaçlayan mevcut Cumhurbaşkanı Petro'nun 'Toplam Barış' yaklaşımını tamamen rafa kaldırmayı planlıyor. Bu durum, çatışan taraflarla müzakere yoluyla silahsızlandırmayı hedefleyen politikaların sonunu işaret ediyor.

Seçim gecesinde Bogotá'daki kalabalık bir salonda toplanan Cepeda destekçileri arasında büyük bir hayal kırıklığı ve korku hakimdi. Bazıları sonucun tersine dönmesi umudunu taşırken, çoğu yeni sağ hükümetin getireceği zorlukların farkında olarak gözyaşı döktü. Cepeda kalabalığa hitap ederken, demokrasinin gücüne, kitlesel harekete ve siyasi eyleme dayanarak son yıllarda kazanılan sosyal hakların geri alınmasına izin vermeyeceklerini vurguladı. Destekçilerinden Luis Carlos Pulgarín ise daha karamsar bir tablo çizerek, geride bıraktıklarını düşündükleri otoriter bir yönetime geri dönme ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etti. Seçim sonuçları, Petro hükümetinin sosyal reformlarına bağlanan kesimlerde derin bir endişe yarattı.

Kolombiya'nın yakın geçmişi, şiddet ve silahlı çatışmalar açısından oldukça sancılı ve karmaşıktır. Ülke, 20. yüzyılın büyük bir bölümünde muhafazakarlar ve liberaller arasındaki 'La Violencia' olarak bilinen iç savaza sahne oldu. 1958'de sona eren bu dönemden sonra, 1960'larda solcu gerilla grupları yükselişe geçti ve ardından 1990'larda gerillalarla savaşmak için güvenlik güçleriyle ittifak kuran aşırı sağcı paramiliter milisler ortaya çıktı. Uyuşturucu kaçakçılığı, tüm bu silahlı grupların arkasındaki temel itici güç ve finans kaynağı haline geldi. De la Espriella'nın seçilmesi, bu çatışma dinamiklerinin tekrar alevlenmesi konusunda ciddi endişelere yol açıyor.

Özellikle 1990'lardaki şiddet olayları nedeniyle ülkenin kuzeyindeki Urabá bölgesinden göç etmek zorunda kalan Pulgarín gibi vatandaşlar, yeni yönetimin şiddet sarmalını yeniden başlatacağından korkuyor. Eski Başkanı Álvaro Uribe'nin 2002-2010 arasındaki dönemini hatırlatanlar, o dönemde ağır insan hakları ihlalleri yaşandığını ve ülkede fiilen bir silahlı çatışma olmadığının inkar edildiğini belirtiyorlar. Uribe ailesi, uyuşturucu kaçakçılığı ve paramilitarizmle işbirliği yapmak da dahil olmak üzere pek çok suçlamayla karşı karşıya kaldı. İkinci turda De la Espriella'yı destekleyen Uribe'nin mirası ve yeni başkanın paramiliterlere yakınlığı, Kolombiya'da barış ve insan hakları savunucuları için karanlık bir geleceğin habercisi olarak görülüyor.