Macaristan'da 'ilçe' tabelalarının 'vilayet' olarak değiştirilmesi milyarlık masrafa yol açtı

Macaristan'da yerel yönetimlerin isminin tekrar 'megye' (ilçe) olarak değiştirilmesi süreci, beklenmedik bir mali yükü ve idari kaosu beraberinde getirdi. Ülke genelinde 2023 yılında 'vármegye' (vilayet) isimlendirmesine geçiş sırasında sökülen eski ilçe tabelalarının büyük bir kısmı, devlet yol yönetimi kurumu olan Magyar Közút tarafından geri dönüştürüldü veya başka amaçlarla kullanıldı. Bu durum, isim değişikliğinin geri alınması durumunda eski tabelaların tekrar monte edilemeyeceği anlamına gelmektedir.

Yetkililer, yaklaşık 589 adet ilçe sınırını gösteren tabelanın yeniden üretilmesi ve değiştirilmesi için gerekli maliyetin 50 milyon forint civarında olacağını açıkladılar. Bu yüksek harcama kamuda israf tartışmalarını yeniden alevlendirirken, konuyla ilgili olarak farklı çözüm önerileri de gündeme geldi. Örneğin, Magyar Péter gibi bazı milletvekilleri, mevcut tabelaların üzerine 'vár' (vilayet) kelimesini kapatan materyaller veya çıkartmalar yapıştırılmasını daha ekonomik bir çözüm olarak sundular.

Ancak Magyar Közút tarafından yapılan açıklamada, böyle bir materyal takma uygulamasının mevcut yol işaretleme ve trafik düzenlemelerine ilişkin kurallar uyarınca teknik olarak mümkün olmadığı belirtildi. Tabelaların sürüş güvenliği ve standartlara uygunluk açısından bütünüyle değiştirilmesinin şart olduğu vurgulandı. Bu idari zorunluluk, tabelaların geri dönüştürülmesi nedeniyle yaşanan gereksiz harcamanın preventif bir tedbir olarak görülmesini engelledi.

Söz konusu isim değişikliği ve tablesasyon süreçlerinin mali dökümü, 2023 yılındaki deneyimlerle derinleştirildi. O dönemde 'vármegye' isminin kabulü ve tabelaların değiştirilmesi için devlet kasasından 36 milyon forint ödenek ayrılmıştı. Bununla birlikte, maliyetler sadece fiziksel tabelalarla sınırlı kalmadı; yeni isimlendirme nedeniyle seçim yazılımlarının ve sistemlerinin güncellenmesi için ek olarak 16 milyon forint daha harcanmak zorunda kalınmıştı.

Toplamda sadece bu basit görünen isim değişikliği işlemleri için 52 milyon forinttan fazla kamu kaynağı harcanmış oldu. Şimdi ise benzer bir sürecin, neredeyse aynı maliyetlerle tekrar yaşanması gerektiği ortaya çıktı. Eski tabelaların atık haline gelmesi ve yeni üretim zorunluluğu, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve idari kararların mali sonuçları konusunda ciddi soru işaretleri oluşturdu. Durum, siyasi kararların geri alınmasının getirdiği somut maliyetleri gözler önüne serdi.