Makro'dan 'Irkçı' Bebek Oyuncak Açıklamasına Özür

Güney Afrika merkezli perakende devi Makro, çevrimiçi mağazasında satışa sunulan siyah tenli bir bebek oyuncakla ilgili ortaya çıkan 'ırkçı' skandalın ardından özür dilemek zorunda kaldı. Bahsi geçen ürün, aynı zamanda bir 'stres topu' olarak da pazarlanan siyah derili bir bebek oyuncaktı. Sosyal medya kullanıcıları tarafından kınanan ürünün açıklamasında, oyuncağın 'çirkin' olarak tanımlanması ve darp edilebilir bir özelliğe sahip olması büyük tepki çekti. Olayın büyümesi üzerine şirket, ilgili ürünü platformından derhal kaldırdıklarını ve konuyu araştırmaya başladıklarını duyurdu. Şirket yetkilileri, ürünün kendi stoklarından değil, üçüncü taraf bir satıcıdan geldiğini savunarak sorumluluğu kısmen bu satıcılara attı.

Durum, X (eski adıyla Twitter) uygulamasında ekran görüntülerinin paylaşılmasıyla beraber hızla geniş bir kitleye ulaştı ve büyük bir infiale yol açtı. Kullanıcılar, özellikle Güney Afrika gibi geçmişte derin ırkçılık yaraları olan bir ülkede bu tür bir ürünün normalleştirilmesinin kabul edilemez olduğunu vurguladı. Sosyal medyada tepki gösteren pek çok kişi, oyuncak tabelasındaki 'siyah' etiketinin ve ürünün dövülebilir bir stres topu olarak sunulmasının, siyahilerin insanlıktan çıkarılmasına (dehümanizasyon) hizmet ettiğini belirtti. Yaşananların tesadüfi bir hata değil, sistematik bir saygısızlık olduğunu savunan aktivistler, markanın daha titiz bir denetim süreci yürütmesi gerektiğini dile getirdi. Sosyal medya yorumlarında öfke biriken kullanıcılar, Marko yönetiminin sadece özür dilemekle kalmayıp, üçüncü taraf satıcıların denetim mekanizmalarını da şeffaf bir şekilde açıklamasını talep etti.

Tepkilerin ardından resmi X hesabından açıklamalar yapan Makro, konunun ciddiyetinin farkında olduklarını ve derhal aksiyon alındığını bildirdi. Şirket yetkilileri, üçüncü taraf satıcıların kendi ürün açıklamalarını ve bilgilerini yönettiğini, bu nedenle yaşanan hatanın satıcı kaynaklı olduğunu iddia etti. Bununla birlikte, platformlarında satılan tüm ürümlerin şirket etik kurallarına ve toplumsal hassasiyetlere uygun olmasını sağlayacakları konusunda da güvence verdiler. Makro, olayın incelenmesi ve ileride benzer durumların yaşanmaması adına ilgili satıcıyla görüş başlattıklarını açıkladı. Şirket, yayınladığı mesajlarda müşterilerinden ve etkilenen tüm topluluklardan özür dileyerek, duyarlılıklarını sürdüreceklerini ifade etti.

Bu olay, birkaç gün önce Çin'de yaşanan ve yankı süre benzer bir skandalla da doğrudan bağlantılı olarak gündeme geldi. Çin'deki RedNote ve Douyin gibi popüler sosyal medya platformlarında, insanların yine siyah tenli bir bebeği temsil eden oyuncaklara şiddet uyguladığı, ezip, çiğnediği ve hatta kaynattığı videolar viral hale gelmişti. 'Natasha bebeği' adı verilen bu oyuncaklarla çekilen ve açıkça ırkçı olarak nitelendirilen eylemler, başta Çin'deki siyahi topluluklar olmak üzere tüm dünyada büyük bir öfke uyandırmıştı. Aslında Makro'nun çevrimiçi mağazasında satılan oyuncağın da benzer bir mantıkla, siyahi bir bebeğe şiddet uygulanarak stres atılan bir nesne olarak sunulması, mevcut ırkçılık tartışmalarını daha da alevlendirdi. Uzmanlar, bu tür oyuncakların özellikle çocuklara verdiği zararlı mesajlara ve ırksal stereotipleri pekiştirdiğine dikkat çekerek küresel bir farkındalık çağrısı yaptı.

Hong Kong'da yaşayan Güney Afrikalı aktris ve vokalist Londiwe Ngubeni, Çin'deki benzer olaylarla ilgili Hong Kong Free Press'e verdiği demeçte duruma büyük bir tepki gösterdi. Ngubeni, kahverengi tenli bir bebek oyuncağına zarar vererek stres boşaltma eyleminin toplumda nasıl bir algı oluşturduğunu sorgulayarak bu durumu kesin bir dille kınadı. Ngubeni, bu tür eğilimlerin son yıllarda artan kültürlerarası tahammülsüzlük ve sistemsel ırkçılığın yansımaları olarak yorumlandığına vurgu yaptı. Bu kapsamda, bölgede yaşayan siyahiler ve savunucular, uluslararası platformlarda konuyu daha geniş kitlelere taşıyarak somut önlemler alınması için farkındalık yaratmaya devam ediyor.