Malatya'da esnafın yeni çarşı isyanı: Sektörel kümelenme kararı mağduriyet yaratıyor

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, depremin ardından inşa edilen yeni çarşılarda uygulanan sektörel kümelenme kararının ciddi mağduriyetlere yol açtığını açıkladı. Deprem sonrası ticari hayatın yeniden canlanması için atılan bu adımın beklenen rahatlığı sağlamadığını belirten Sadıkoğlu, birçok işletmenin ruhsat alamadığı için dükkanlarını açamadığını dile getirdi. Yetkililerin, esnafın üzerindeki bürokratik engelleri bir an önce kaldırması gerektiğini vurguladı. Aksi takdirde bölgenin ekonomik toparlanma sürecinin yavaşlayabileceği uyarısında bulundu. Çözüm yolu olarak mevcut kararın yeniden değerlendirilmesi ve esnafa esneklik tanınması çağrısında bulundu.

Yeni çarşılarda yaşanan sorunun temel nedeni, Malatya Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından alınan bir karara dayanmaktadır. Söz konusu kararla birlikte belirli bölgeler yalnızca tek bir meslek grubuna ayrılmış ve bu durum kura çekilişinin ardından surprise bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. Örneğin, kura sonucu ayakkabıcılar bölgesinde dükkân çıkan bir tuhafiyeci, kendi mesleğini yapamadığı için işletme ruhsatı alamamaktadır. Esnafın kendi tercihi dışında, tamamen devletin düzenlediği kura sonucu kaldığı bu durumdur. Dolayısıyla, kişinin kendi iradesi dışında gelişen bu segregasyon nedeniyle geçim kaynağından olması büyük bir haksızlık olarak değerlendirilmektedir.

Başkan Sadıkoğlu, belirli sektörlerin bir arada bulunmasının ticari hareketliliği artırma amacına yönelik olduğunu ve bu mantığın kendilerine saygı duyduklarını ifade etmiştir. Kümelenme stratejisinin teorik olarak faydalar barındırdığını kabul eden MTSO Başkanı, ancak uygulama yönteminin yarardan çok zarar getirdiğini söylemektedir. Sorunun temel nedeni, bu kümelenme planının kura çekimleri ve işyeri tahsisleri yapıldıktan sonra devreye sokulmuş olmasıdır. Kura çekilişi tamamlanmış, esnaf yerini teslim almışken uygulanan bu kural, işletmelerin açılış sürecini tamamen bloke etmiştir. Bu nedenle, mevcut sistemin pratik bir çözüm ve esneklik sunacak şekilde yeniden yapılandırılması istenmektedir.

Malatya'da 6 Şubat depremlerinin üzerinden geçen üç yılı aşkın sürenin büyük bir yıkım getirdiği ve esnafın büyük fedakârlıklarla bu süreci taşıdığı hatırlatılmaktadır. Şehrini terk etmeyerek konteynerlerde ve geçici alanlarda, çoğu zaman siftahsız günler geçirerek ticaret yapmaya çalışan esnaf, nihayet kalıcı işyerlerine kavuşmanın sevincini yaşamaktaydı. Ancak bu yeni mağduriyet, deprem sonrası yeniden ayağa kalkma çabalarına ağır bir darbe vurmuştur. Esnafın yıllardır süren bekleyişinin ve gösterilen direncin boşa çıkmaması gerektiği belirtilmektedir. Hak sahiplerinin kendi dükkanlarında, kendi mesleklerini icra edebilmesi en temel hakları olarak görülmektedir.

Ticaret Odası yönetimi, sürecin sağlıklı bir şekilde ilerleyebilmesi için acil bir düzenleme talep etmektedir. Kurada hak sahibi olup işyerini teslim alan tüm üyelerin, bulundukları bölgeden bağımsız olarak kendi mesleklerini yapabilmelerine olanak tanıyan ruhsatların verilmesi istenmektedir. Bu adımın, Malatya'nın ticari hayatının hızla eski canlılığına kavuşmasını sağlayacak en kritik adım olacağına inanılmaktadır. Esnafın üzerindeki bu işlem ve izin belirsizliklerinin kaldırılması, hem istihdamı hem de şehir ekonomisini doğrudan olumlu etkileyecektir. MTSO, yerel yönetimlerle iş birliği içinde bu sorunu aşmak için kesintisiz mücadele vermeye devam edeceğini açıklamıştır. Nihai hedefin, Malatya esnafını mağdur etmeden, deprem sonrası ekonomik kalkınmayı tamamlamak olduğu vurgulanmıştır.