Malezya işçi gönderimi sırasında milyarlarca dolandırıldı: Bangladesh soruşturması

Bangladeş Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu (ACC), Malezya'ya işçi göndermek amacıyla binlerce crores (milyarlarca) taka tutarında yasadışı para topladığı iddia edilen işe alım ajansı sahipleri ve bağlantılı kişilerin mallarını araştırıyor. Bugüne kadar açılan davaların soruşturması kapsamında 100 işe alım ajansıyla bağlantılı 232 kişiye mal beyanı talebiyle resmi bir bildirim gönderildi. Komisyonun soruşturma biriminde görevli üst düzey bir yetkili, bu bilgileri doğrulayarak sürecin boyutunu gözler önüne serdi. Bu adım, Malezya'ya gidecek işçilerden hükümetin belirlediği masrafların kat kat fazlasını tahsil ederek yaklaşık 8 bin crore taka zimmete geçirildiği iddialarının ardından atıldı. Sanıkların sahip oldukunki varlıkların kaynağının ve meşruiyetinin doğrulanması amacıyla bu kapsamlı mal beyanı talep ediliyor.

Malezya, uzun zamandır Bangladeşli işçiler için en büyük ve en önemli işgücü pazarlarından biri olarak konumunu koruyor. Ancak bu pazarın etrafında sınırlı sayıda işe alım ajansının tekel oluşturduğuna ve süreci kendi çıkarları doğrultusunda manipüle ettiğine dair sürekli ve ciddi iddialar gündeme gelmişti. Özellikle 2021 yılında işgücü pazarının yeniden açılmasının ardından, işçi gönderme sürecinde güçlü ve çıkar odaklı bir sendikanın faaliyete geçtiği öne sürüldü. Soruşturmalar, Malezya hükümetinin işçi alımı için belirli sayıda ajansla çalışılmasını hiçbir zaman şart koşmadığını ortaya çıkardı. Buna rağmen Bangladeş tarafında sürecin sınırlı sayıda ajansta toplanması, rekabeti ortadan kaldırdı ve masraçları işçiler üzerindeki finansal baskıyı gereğinden fazla artırdı.

Hükümet yetkilileri tarafından bir işçinin Malezya'ya gitmesi için belirlenen resmi masraf 79 bin taka olarak sabitlenmişti. Ne var ki gerçekte pek çok işçi, bu yasal sınırı hiçe sayarak 450 bin ila 500 bin taka arasında değişen astronomik meblağlar ödemek zorunda bırakıldı. İddialara göre, işçilerden zorla tahsil edilen bu aşırı ve yasadışı paranın büyük bir kısmı doğrudan bu tekelci sendikanın üyelerinin ceplerine gitti. ACC'nin yaptığı resmi açıklamalara göre, 2021'den 2024'e kadar geçen dört yıllık süre zarfında işçilerden aşırı olarak tahsil edilen para miktarı tam 8 bin crore takaya ulaştı. İşte bu devasa parayı zimmete geçirme iddiasıyla, geçtiğimiz yılın Mart ayından Kasım ayına kadar farklı tarihlerde ve birkaç etap halinde toplam davalar açıldı.

Söz konusu davalarda 100 işe alım ajansının sahibi, yöneticisi ve onlarla bağlantılı toplam 232 kişi resmi olarak sanık olarak gösterildi. Sanıklar arasında dikkat çekici isimler de yer alıyor; bunlar arasında BAIRA'nın (Bangladeş Uluslararası İşe Alım Ajansları Birliği) eski başkanı Benazir Ahmed, iş adamı Ruhul Amin Swapn, eski Maliye Bakanı AHM Mustafa Kamal, onun eşi Keşmiri Kamal, kızı Nafisa Kamal, eski parlamento üyeleri Masud Uddin ve Nizam Uddin Hazari bulunuyor. 2024 yılında yaşanan halk ayaklanmasının ardından Awami Birliği hükümetinin düşmesiyle birlikte, Malezya işgücü pazarındaki bu usulsüzlükler ve devasa yolsuzluk iddiaları yeniden gündeme taşındı. Bunun üzerine geçici hükümet konuyu derinlemesine soruşturmaya karar verdi ve ACC olayları incelemek üzere beş ayrı soruştırma ekibi kurarak çalışmalara başladı.

Soruşturmayı yürüten yetkililer, davaların bir sonraki aşamasında sanıkların varlıklarının detaylı bir şekilde doğrulanmasına odaklanıldığını belirtiyor. Bu kapsamda sanıklar adına kayıtlı taşınmaz ve taşınır mallar, banka hesapları, hisse senetleri, ticari yatırımlar ve aile üyeleri adına gizlenmiş olabilecek tüm varlıklar titizlikle incelenecek. ACC kaynakları ayrıca, sanıkların gelir vergisi kayıtları ile daha önce beyan ettikleri gelirlerin, mevcut servetleriyle uyuşup uyuşmadığının da altını çiziyor. Herhangi bir varlığın yasal ve meşru bir kaynağının bulunamaması durumunda, bu mallar yasadışı kazanç olarak kabul edilerek gerekli hukuki işlemler başlatılacak. Komisyon Başkan Yardımcısı Aktarul Islam, geçtiğimiz yıl Malezya'ya işçi gönderme bahanesiyle aşırı para tahsil edilmesi iddiasıyla yaklaşık yüz dava açıldığını ve bu davaların soruşturması kapsamında mal beyanı talep eden resmi bildirimlerin sanıklara gönderildiğini doğruladı.