Öldürme, Yağma ve Yıkım: İnsan Hakları İzleme Örgütü Mali'deki Tüm Tarafları Sualtıladı

Nisan 2026'dan bu yana Manga'da şiddetin tırmanması, ülkenin genelinde derin bir insanlık trajedisine yol açmıştır. İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch), çatışmadaki tüm aktörleri sivillere yönelik kapsamlı ve ağır hak ihlallerinden suçlamaktadır. Ülkedeki güvenlik krizinin boyutu giderek genişlerken, uluslararası toplumun bölgeye yönelik ilgisi de artmıştır. Çatışan taraflar arasındaki karşılıklı suçlamalar, yaşanan vahşetin kim tarafından gerçekleştirildiği konusunda net bir görünürlük sağlamamaktadır. Maalesef, çatışmanın ortasında kalan masum halk, saldırıların ana hedefi haline gelmiştir. Bu durum, Batı Afrika ülkesinin iç savaşa doğru kaydığına dair ciddi endişeler doğurmaktadır.

Sivil halk, Taraflar arasındaki çatışmaların merkezinde yer alarak adeta bir ateş çemberinde sıkışmıştır. Bir taraftan silahlı grupların düzenlediği örgütlü ve eşgüdümlü saldırılar, diğer taraftan ise devlet güçlerinin operasyonları, halkın günlük yaşamını tamamen felç etmiştir. Görgü tanıklarının aktardığı bilgilere göre, yerleşim yerlerine yönelik bu örgütlü saldırılarda çok sayıda sivil yaşamını yitirmiştir. İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün raporlarına yansıyan bilgiler, sivillerin kasıtlı olarak hedef alındığını göstermektedir. Bu saldırılar sırasında yaşanan yağma ve yıkım olayları, bölgedeki insanların yaşamlarını sürdürmesini imkansız hale getirmiştir. İnsanlar sadece fiziksel şiddetle değil, aynı zamanda temel yaşam kaynaklarının elinden alınmasıyla da büyük bir yıkımla yüzleşmektedirler.

Çatışma dinamikleri arasında en korkutucu unsurlardan biri, şüpheli insansız hava araçları (İHA) saldırılarıdır. Havadan gerçekleştirilen ve kim tarafından düzenlendiği kesin olarak belirlenemeyen bu bombalı saldırılar, sivil yerleşim yerlerinde büyük bir panik ve yıkım yaratmıştır. İnsan Hakları İzleme Örgütü, hava saldırılarının uluslararası insanlık hukunu ihlal edip etmediğini araştırmakta ve bu araçların kontrolsüz kullanımını eleştirmektedir. Bu tür hava operasyonları genellikle askeri hedefleri yok etmek için planlansa da, sahadaki gerçekler sivil kayıpların çok yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Sivil alanların hava saldırılarına maruz kalması, bölge halkını göçe zorlayan en önemli faktörlerden biri olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca, bu insansız hava araçlarının kullanımına dair şeffaflığın olmaması, gerçeğin üstünün örtülmesine ve suçluların cezasız kalmasına zemin hazırlamaktadır.

Ülkenin farklı bölgelerinde gerçekleşen vahşi katliamlar, toplumun en savunmasız üyelerini hedef almaya başlamıştır. İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün tespitlerine göre, çocukların dahi hedef alındığı veya şiddete maruz kaldığı korkunç katliamlar yaşanmıştır. Bu durum, savaşın yazılı ve yazısız kurallarının tamamının çiğnendiğinin en bariz kanıtı olarak değerlendirilmektedir. Kadınların, yaşlıların ve çocukların bu çatışmalardan en ağır şekilde etkilenmesi, bölgede travmatik bir neslin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bir çocuğun bile silahlı çatışmaların hedefi haline gelmesi, bölgedeki vahşetin ve insani duyarsızlığın hangi boyutlara ulaştığını gözler önüne sermektedir. Bu tür insanlık dışı eylemlerin faillerinin yargı önüne çıkarılmaması, bölgede misilleme şiddetini ve sonsuz bir nefret döngüsünü beslemektedir.

Mali'de yaşanan bu karmaşık ve kanlı çatışma ortamında, tüm taraflar ciddi insan hakkı ihlalleriyle mücehhez bulunmaktadır. Hükümet güçleri, Rusya destekli paralı askerler ve bölücü silahlı gruplar, sivilleri koruma yükümlülüklerini yerine getirmek bir yana, onlara karşı suç işlemekle suçlanmaktadır. İnsan Hakları İzleme Örgütü, bağımsız ve uluslararası bir soruşturma komisyonu kurulması konusunda ivedi olarak çağrıda bulunmaktadır. Uluslararası toplumun ve bölgesel kuruluşların bu gelişmeler karşısında sessiz kalmaması, daha fazla kan dökülmesini engellemek için elzemdir. İhlallerin belgelenmesi ve faillerin cezalandırılması, Mali halkı için adaletin tesisi adına atılması gereken ilk adımdır. Aksi takdirde, ülkedeki bu kaos ortamının ve insani krizin gelecek nesilleri etkileyecek boyutta derinleşmesi kaçınılmaz olacaktır.