Minnesota'da Müslümanları Hedef Alan Dolandırıcılık Davasında Karar Çıktı

Minnesota eyaletinde gerçekleştirilen bir davada, Doğu Afrikalı Müslümanları sözde "faizsiz" ve "İslami kurallara uygun" ev finansmanı vaadiyle dolandıran bir emlak satıcısı ve finansör hakkında eyalet yasalarını ihlal ettiği kararına varıldı. İki haftalık bir duruşmanın ardından Minneapolis'te toplanan jüri, Minnesota Başsavcısı Keith Ellison'ın ofisinin açtığı davada Chadwick Banken'in kasten alıcıları aldattığı yönünde oybirliğiyle karar verdi. Banken ve şirketleri, "devir sözleşmesi" (contract for deed) adı verilen karmaşık bir finansal süreç kullanarak müşterilerini zarara uğrattı. Mahkeme süreçlerinde detayları ortaya çıkan bu usulsüz işlemler, Banken'e ve şirketlerine devasa maddi kazançlar sağlarken, mağdurları derin maddi zararlara ve finansal çöküşe sürükledi. Savcılar, sanığın insanların ev sahibi olma hayalini sömürerek onları son derece riskli sözleşmel imzalamaya ikna ettiğini vurguladı.

Yedi kişiden oluşan jüri, iki gün boyunca yaklaşık sekiz saat süren görüşmelerinin ardından Banken'i Minnesota İnsan Hakları Yasası'nı ihlal etmekten sorumlu buldu. Bunun yanı sıra jüri, sanığın eyalet Tüketici Finansal Koruma Yasası'nı iki ayrı madde altında ihlal ettiğine, ayrıca Tüketici Dolandırıcılığını Önleme Yasası ve Tekdüzen Aldatıcı Ticaret Uygulamaları Yasası'nı da çiğnediğine hükmetti. Ancak bu son dört ihlal maddesi yalnızca tavsiye niteliğinde değerlendirildiği için, nihai kararın bir yargıç tarafından verileceği belirtildi. Mahkeme aynı zamanda mağdurların tazmin edilip edilmeyeceğini veya her bir ihlal başına 25.000 dolara varan para cezaları uygulanıp uygulanmayacağını da belirleyecek. Sanığın yasadışı yollarla elde ettiği kârların gasp edilmesi de davanın ilerleyen aşamalarında ele alınacak olan konular arasında yer alıyor.

Ortaya çıkan soruşturma dosyalarına göre Banken, Müslüman alıcılara evleri piyasa değerinin çok üzerinde bir fiyatla ve geleneksel emlak satışlarına kıyasla çok daha kötü şartlarla sattı. İslam inancı gereği faiz ödemek istemeyen ve bu nedenle geleneksel banka kredilerinden uzak duran Somali kökenli Amerikalılar, bu tür "faizsiz" vaatlerle maalesef doğrudan Banken'in hedefi haline geldi. Eyalet avukatlarının açıklamalarına göre Banken, faiz tutarını sözleşmelerde gizlemek yerine bunu anormal derecede yüksek peşinat ödemelerinin içine yerleştiriyordu. Şişirilmiş ev fiyatları, son derece karmaşık evraklar ve kısa vadeli sözleşmelerin sonunda talep edilen altı haneli balon ödemeler (balloon payments) gibi hileli taktiklerle alıcıların ödeme güçlüğüne düşmesi planlanıyordu. Alıcılar borçlarını ödeyemediklerinde ise Banken hem ellerindeki parayı elinden alıyor hem de mülkün sahipliğini tekrar kendi üzerine geçirmeyi başarıyordu.

Hennepin İlçe Mahkemesi'ne açılan bu yankı uyandıran dava, aslında 2022 yılında ProPublica ve Sahan Journal tarafından yürütülen kapsamlı bir gazetecilik araştırmasının meyvesidir. İlgili araştırma, Minnesota'da devir sözleşmesiyle yapılan ev satışlarında son yıllarda endişe verici bir artış olduğunu ve bu durumun savunmasız aileleri büyük finansal risklerle karşı karşıya bıraktığını gözler önüne sermişti. Minnesota'nın büyük ve geniş Somali topluluğunda yaşanan bu mağduriyet, toplumun büyük bir kesimini doğrudan etkileyen sosyal bir soruna dönüştü. Çoğu alıcı, faizin dinen yasak olmasından ötürü bu alternatif finansman modelini kendi inançlarına uygun bir çözüm olarak gördü ve dolandırıcılara güvenmek zorunda kaldı. Yerel basında geniş yer bulan ve kamuoyunun dikkatini çeken bu haberler, nihayetinde eyalet yetkililerinin Banken ve benzeri şahıslar hakkında harekete geçmesini sağladı.

Duruşmalar sırasında Minnesota Başsavcısı Keith Ellison'ın ofisinde görevli Yardımcı Başsavcı Karthik Raman, sanığın suçlu zihniyetini çarpıcı bir şekilde gözler önüne seren açıklamalarda bulundu. Raman, sanığın masum insanların Amerikan rüyasına duyduğu derin inancını ve bu yolda feda etmeye istekli oldukları her şeyi acımasızca kendi çıkarları için sömürdüğünü ifade etti. Müslüman toplulukların inançlarına saygı duyulması ve onlara sunulan finansal seçeneklerin gerçekten şeriata uygun olması beklenirken, sözde yatırımcıların bu dini hassasiyeti birer tuzağa dönüştürmesi büyük bir güven krizine yol açtı. Mahkemenin önümüzdeki aşamalarda mağdurların zararlarının giderilmesi yönünde adımlar atması, bölgedeki azınlık toplulukları için bir nebze de olsa adalet duygusu yaratacak. Bu dava, yalnızca tek bir dolandırıcının cezalandırılmasıyla ilgili olmayıp, dini ve kültürel hassasiyetleri sömüren yırtıcı finansal uygulamalara karşı verilen daha geniş bir hukuki mücadelenin de habercisi olarak kayıtlara geçti.