Modi Döneminde Hindistan'ın Asya'daki Ortak Medeniyet Mirasını Diriltme Çabası

Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin Endonezya'daki Prambanan Tapınağı'nı ziyaret etmesi, ülkesinin son on yıldır sürdürdüğü geniş kapsamlı kültürel miras diplomasisinin sadece küçük bir parçası olarak değerlendiriliyor. Hindistan hükümeti, Bangladeş, Vietnam, Myanmar, Nepal, Kamboçya, Laos, Bahreyn ve Sri Lanka gibi birçok Asya ülkesinde tarihi tapınakların ve kültürel merkezlerin restorasyonu için büyük çabalar harcıyor. Bu kapsamlı projeler, hibe yardımları ve koruma çalışmaları aracılığıyla yüzyıllık kültürel simgelerin yok olmasını engellemeyi amaçlıyor. Aynı zamanda bu girişimler, Hindistan'ın komşuları ve daha geniş dünya ile derin köklere sahip olan ortak medeniyet bağlarını güçlendirme stratejisinin önemli bir aracı olarak işlev görüyor. Bu sayede Hindistan, yalnızca bölgesel bir güç olarak değil, aynı zamanda kültürel mirasın korunmasına öncülük eden küresel bir aktör olarak konumunu sağlamlaştırmaya çalışıyor.

Modi hükümetinin bu miras diplomasisi, Güney ve Güneydoğu Asya'da ilk dönemlerinden itibaren önemli adımlarla şekillendi. Örneğin 2014 yılında Hindistan, Güneydoğu Asya'nın en önemli Şiva tapınak komplekslerinden biri olan ve UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Vietnam'daki Mỹ Sơn Tapınağı'nı restore etmek için bir mutabakat zarı imzaladı. Bu adım, Hindistan'ın bölgedeki eski Champa Krallığı'nın dini merkezini yaşatma konusunda gösterdiği kararlılığın bir göstergesiydi. 2015 yılında ise Sri Lanka'daki tarihi Thiruketheeswaram Tapınağı'nın restorasyonu için 326 milyon Sri Lanka Rupisi tutarında bir hibe sağlanarak projenin yeniden canlandırılması sağlandı. Sri Lanka'daki Lord Shiva'ya adanmış beş antik Pancha Ishwaram'dan biri olan bu tapınağın onarımı, iki ülke arasındaki dini ve kültürel yakınlaşmaya katkıda bulundu. Hindistan, bu tür projelerle yalnızca tarihi yapıları onarmakla kalmayıp, Hint inanç sisteminin bölgedeki köklü izlerini de gün yüzüne çıkarmış oldu.

Restorasyon ve koruma çabaları zamanla daha da genişleyerek Myanmar ve Nepal gibi diğer komşu ülkelere de sıçradı. 2017 yılında Hindistan, Myanmar'da UNESCO koruması altındaki Bagan Arkeolojik Bölgesi'nde depremde hasar gören anıtların restorasyonu için bir anlaşma imzaladı. Bu kapsamda Hindistan Arkeolojik Araştırmaları (ASI), 12 tarihi pagodanın restorasyonunu üstlendi ve tarihi Ananda Tapınağı'nda kapsamlı koruma çalışmaları tamamladı. Aynı yıl içinde Hindistan, Nepal'de meydana gelen yıkıcı depremin ardından 50 milyon dolarlık bir yeniden inşa yardım programı kapsamında 28 kültürel miras alanının restore edilmesi için Kathmandu ile bir mutabakat sağladı. Bu kapsamlı proje; Seto Machhindranath Tapınağı ve Budhanilkantha Tapınağı Dharamshala gibi Nepal'in en ikonik simgelerinin yeniden ayağa kaldırılmasını içeriyordu. Böylece Hindistan, komşu ülkelerin kriz anlarında kültürel miraslarının korunması konusunda yanlarında olduğunu pratik olarak ispatlamış oldu.

Hindistan'ın medeniyet odaklı dış politikası sadece Güney Asya ile sınırlı kalmadı, aynı zamanda Körfez bölgesine kadar uzanarak farklı inanç merkezlerini de kapsadı. Başbakan Modi'nin 2019 yılında Bahreyn'e gerçekleştirdiği ziyaret sırasında, ülkenin başkenti Manama'da bulunan ve Körfez bölgesindeki en eski Hindu tapınaklarından biri olan 200 yıllık Shreenathji Tapınağı'nın 4.2 milyon dolarlık yeniden geliştirme projesinin resmi açılışı yapıldı. Bu adım, Hint diasporasının dini ihtiyaçlarına verilen değeri ve iki ülke arasındaki tarihi bağların gücünü gözler önüne serdi. Dönemin dış politika stratejileri, Hindu inancının küresel ölçekteki önemli simgelerinin korunarak gelecek nesillere aktarılması hedefi üzerine kuruluydu. Hindistan, bu tür inisiyatiflerle kültürel etki alanını diplomatik ilişkilerin temeline yerleştirerek yumuşak gücünü etkili bir şekilde kullanmaya devam etti.

Son yıllarda Hindistan'ın kültürel restorasyon çalışmaları, Kamboçya, Bangladeş ve Laos gibi ülkelerde de dikkat çekici boyutlara ulaştı. Bangladeş'te 1971'deki Pakistan operasyonu sırasında yıkılan tarihi Ramna Kali Tapınağı'nın 2021'de yeniden inşasına destek olan Hindistan, aynı şekilde Joy Kali Maa Tapınağı ve Anandomoyee Kali Maa Tapınağı gibi önemli dini merkezlerin korunmasına da öncülük etti. 2022 yılından itibaren Kamboçya'daki Angkor miras kompleksinde, Ta Prohm, Angkor Wat ve Preah Vihear gibi dünyaca ünlü yapıların restorasyon ve konservasyon işlemleri Hint yetkililer tarafından titizlikle yürütüldü. 2024 yılında ise Laos'ta, Güneydoğu Asya'nın hayatta kalan en eski Sanatan medeniyeti simgelerinden biri kabul edilen yaklaşık 1.000 yıllık UNESCO mirası Vat Phou Shiva Tapınağı'nın kilit yapıları başarılı bir şekilde restore edildi. Tüm bu çabalar, Hindistan'ın kendi sınırlarının ötesinde antik Hint mirasının dünya çapında korunması ve yaşatılması konusundaki kararlılığını net bir biçimde ortaya koyuyor.