NATO Zirvesi'nde Trump'dan Yeni Gaf: Japonya İçin 'İslam Cumhuriyeti' Dedi

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'nin başkenti Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında gündeme damga vuran yeni bir sözlü gafete imza attı. Beyaz Saray'da düzenlenen ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile birlikte gerçekleştirilen basın toplantısında önemli açıklamalarda bulundu. Ancak sözleri, uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandıran ciddi bir karışıklık içeriyordu. Trump, bir ülkeden bahsederken yanlışlıkla çok farklı bir devleti telaffuz ederek dinleyenleri şaşkına çevirdi. Bu durum, liderin son dönemlerde yaptığı benzer hatalı açıklamaların da eklendiği tartışmaları alevlendirdi.

Konuşmanın odak noktası başlangıçta Ukrayna'nın hava savunma sistemlerine yönelik ihtiyaçlarıydı. Bir gazetecinin Patriot hava savunma sistemlerinin Ukrayna'na verilip verilmeyeceği yönündeki sorusuna yanıt veren Trump, bu ekipmanların performansını ve füze saldırılarını önlemedeki etkinliğini detaylıca anlattı. Savunma sanayii konusundaki görüşlerini aktarırken, sistemin saldırı rather than savunma silahı olmasını tercih ettiğini vurgulayarak sözlerine devam etti. ABD ordusunun gücünü kanıtlamak amacıyla, dünyanın en büyük ve en gösterişli uçak gemilerinden biri olan USS Abraham Lincoln'dan bahsetmeye başladı. Tam bu noktada, gemiye yönelik gerçekleştirilen bir saldırıyı anlatırken tarihi ve diplomatik bir hata yaptı.

ABD Başkanı, gemiye 111 füzeli bir saldırı düzenleyen ülkeyi anlatırken İran yerine yanlışlıkla "Japonya İslam Cumhuriyeti" ifadesini kullandı. Oysa bölgesel gerilimler ve geçmişteki askeri çatışmalar göz önüne alındığında, bu saldırıyı gerçekleştiren devletin İran olduğu açıklık kazanıyordu. Söz konusu deniz üssüne doğru yaklaşık bir saat boyunca çok sayıda mühimmat fırlatıldığını ve ABD kuvvetleri tarafından her bir füzenin başarıyla imha edildiğini iddia etti. Trump, nutkuna devam ederken bu bariz hatayı düzeltmedi veya konuşmasının ilerleyen kısımlarında ülkelerin adları üzerinde herhangi bir düzeltme yapmadı. Bu keyfi ve hatalı kullanım, özellikle sosyal medya ve basında ABD Başkanı'nın coğrafi ve siyasi bilgisine yönelik eleştirileri beraberinde getirdi.

Söz konusu olay, Donald Trump'ın üst düzey uluslararası toplantılarda yaptığı dil ve bilgi hatalarının ilk örneği değil. Geçmişe dönük konuşmaları incelendiğinde, dünya liderlerinin adlarını ve ülkelerin isimlerini karıştırdığı birçok benzer vakaya rastlanıyor. Örneğin, yakın geçmişte Avrupa ve Orta Doğu jeopolitiğiyle ilgili yaptığı değerlendirmelerde tarihi gerçeklerden sapan açıklamalarda bulundu. Bu tür söylemsel hatalar, rakip siyasetçiler ve uluslararası analistler tarafından liderin dış politika konusundaki teyakkuuzunu sorgulamak için kullanılıyor. Kamuoyu önündeki bu tür konuşmalarda yaşanan karışıklıklar, ABD diplomasisinin ciddiyeti üzerinde de tartışma yaratıyor.

Bunun en çarpıcı örneklerinden biri, var olmayan bir savaşa atıfta bulunmasıydı. Trump, bir konuşmasında Ermenistan ile Kamboçya arasında bir savaşı sonlandırmaya yardımcı olduğunu iddia etmişti; oysa ilgili anlaşmazlık Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki gerilimdi. İngiltere ziyareti sırasında ise bu kez Azerbaycan ile Arnavutluk arasındaki bir sorunu çözdüğünü öne sürerek coğrafyada tekrar büyük bir hata yaptı. Hatta Alaska hakkında konuşurken Rusya'ya gideceğini ifade ederek kendi ülkesinin topraklarını bile karıştırdığı görüldü. Rusya'nın G8'den ihraç edilmesi konusunda eski Kanada Başbakanı Justin Trudeau'yu suçlaması da, bu işlemin Trudeau göreve gelmeden önce gerçekleşmesi nedeniyle tarihsel bir tutarsızlık olarak kayıtlara geçti.