Netflix, Disney+ ve Amazon, Fransa'nın Yeni İçerik Yatırım Kotasına Karşı Çıkıyor

Amerika Birleşik Devletleri merkezli devasa yayın platformları Netflix, Disney+ ve Amazon Prime Video, Fransa'nın yerel içerik yatırımlarına yönelik getirdiği yeni ve daha sıkı kurallara karşı yasal bir mücadele başlattı. Şirketler, belirli türlere yapılacak harcamaları zorunlu kılan yeni düzenlemelerin editöryel özgürlükleri ihlal ettiğini ve yayıncı platformları haksız yere hedef aldığını iddia ediyor. Bu girişim, küresel dijital yayın devleri ile Frans düzenleyicileri arasındaki uzun süredir devam eden kültürel koruma tartışmalarının yeni bir boyutu olarak öne çıkıyor. Fransa'nın sinema ve televizyon endüstrisini koruma altına alma konusundaki kararlı tutumu, uluslararası şirketlerin ülkedeki yatırım stratejilerini doğrudan etkiliyor. Söz konusu yasal itirazlar, dijital çağda ulusal kültür politikaları ile küresel teknoloji şirketlerinin çıkarları arasındaki dengeyi yeniden tanımlayacak bir süreç başlattı.

Üç büyük şirket, Ocak ayında yürürlüğe giren hükümet kararnamesindeki değişiklikleri iptal ettirmek amacıyla Pazartesi günü Fransa'nın en yüksek idari mahkemesine itirazda bulundu. Reuters ve AFP'nin aktardığı bilgilere göre, yeni kurallar yabancı dijital platformların Fransız yapımlarına yaptıkları zorunlu yatırımların en az yüzde 20'sini animasyon, belgesel ve canlı performans gösterilerine ayırmalarını şart koşuyor. Platformlar, bu oranın işletme maliyetlerini orantısız bir şekilde artırdığını ve uzun vadede sürdürülebilir olmadığını savunuyor. Amazon konuya ilişkin açıklamasında, Fransız yapımlarına olan bağlılıklarını azaltmak amacıyla hareket etmediklerini, bunun yerine izleyiciler, içerik üreticileri ve sektör için dengeli bir yasal çerçeve yaratmayı hedeflediklerini vurguladı. Şirket yetkilileri, adil bir rekabet ortamının endüstrinin geleceği için hayati öneme sahip olduğunu dile getiriyor.

Tartışmanın temelinde, Fransa'nın 2021 yılında yabancı dijital yayın hizmetlerini ülke içinde elde ettikleri gelirlerin belirli bir kısmını yerli film ve televizyon yapımlarına yeniden yatırmaya zorunlu kılan yasası yatıyor. Netflix Fransa Başkan Yardımcısı Pauline Dauvin, Le Monde gazetesinde yayımlanan bir makalede, güncellenen kuralların şirketin söz konusu türlerdeki yükümlülüklerini etkin bir şekilde iki katına çıkardığını belirtti. Dauvin ayrıca, bu yeni kısıtlamaların yalnızca dijital yayın platformlarına uygulandığını ve geleneksel medya kuruluşlarını etkilemediğini belirterek bu duruma tepki gösterdi. Buna karşın Netflix, her yıl halihazırda Fransız dizilerine, filmlerine ve belgesellerine yaklaşık 250 milyon Euro (yaklaşık 286 milyon dolar) yatırım yaptığını hatırlatarak mevcut çerçevenin şirketin kapasitesini aştığını savundu. Şirket, bu rakamın Fransız yapım endüstrisine verilen değeri gösterdiğini, ancak yeni düzenlemenin bu yatırımı daha da zorlaştıracağını ekledi.

Bu son yasal hamle, Fransa'daki medya kuralları çevresinde ABD merkezli yayıncıların düzenleyicilerle yaşadığı daha geniş bir anlaşmazlığın sadece bir parçası olarak dikkat çekiyor. Platformlar, halihazırda Fransız gelirlerinin yüzde 20'sine denk gelen mevcut zorunlu yatırım gereksinimlerine bir üst sınır getirilmesini talep ediyor. Ayrıca Netflix ve Amazon, filmlerin sinemalarda gösterime girmesinin ardından dijital platformlarda ne kadar süre sonra yayınlanabileceğini belirleyen "medya kronolojisi" kurallarına da uzun süredir itiraz ediyor. Mevcut antlaşmalar uyarınca sinemaya daha fazla yatırım yapan Disney+, yeni filmlerini dokuz ay sonra dijital platformunda yayınlayabilirken; bu limiti aşmayan Netflix ve Amazon 17 ay beklemek zorunda kalıyor. Şirketler, bu sürenin dijital tüketim alışkanlıklarıyla uyumsuz olduğunu savunarak kuralların esnetilmesini istiyor.

Fransız içerik üreticileri ise hükümetin yaklaşımını kararlılıkla savunmaya devam ediyor. Televizyon ve film yapımcılarını temsil eden USPA sendikasının başkanı Stephane Le Bars, platformların geçmişte özellikle animasyon alanında sınırlı yatırım yaptığını ve yeni projeler finanse etmek yerine mevcut yapımları satın alma eğiliminde olduğunu vurguladı. Le Bars, yeni kuralların sektörün bu zayıf noktalarını güçlendirmek ve sürdürülebilir bir üretim ekosistemi yaratmak amacıyla tasarlandığını ifade etti. Fransa, Avrupa'nın en güçlü kültürel koruma önlemlerinden bazılarına sahip olmasıyla biliniyor ve yetkililer, iç pazardaki görsel-işitsel üretimi canlı tutmak için bu tür zorunlu yatırımların elzem olduğuna inanıyor. Düzenleyiciler, ticari çekiciliği daha düşük olan türlerin hayatta kalmasının yalnızca devlet destekli ve yasal zorunluluklarla mümkün olabileceğini savunuyor. Sonuç olarak, küresel dijital devlerin yerel içerikleri destekleme konusundaki yükümlülüklerinin boyutu, önümüzdeki yıllarda Avrupa çapında örnek teşkil edecek bir hukuki sürece dönüşmüş durumda.