Nijerya'da APC Parti İçi Seçimlerin Ardından Derin Çatlak: Adaylar ve Valiler Birbirini Suçluyor

Nijerya'nın iktidar partisi olan Tüm İlerici Kongre (APC), 2027 seçimleri için düzenlediği ön seçimlerin ardından ciddi bir iç krizin eşiğinde bulunuyor. Rivers, Lagos, Kaduna, Ebonyi, Cross River, Benue, Oyo, Bayelsa, Ogun, Edo, Imo ve Nijer eyaletlerindeki aday adayları, süreçte manipülasyon, dayatma ve parti içi demokrasiye saygı gösterilmediği iddialarını gündeme getirdi. Parti liderliği, aday listelerinin resmi olarak teslim edilmesinden önce bu krizi yönetmek ve hasarları onarmak için seferber olmuş durumda. Ancak pek çok eyalette Taraflar arasındaki gerilim highüküm sürüyor ve uzlaşma çabaları şimdiden tıkanma noktasına gelmiş görünüyor. Bu durum, partinin gelecek seçimlerdeki birliği açısından büyük bir tehdit oluşturuyor.

Rivers Eyaleti'nde durum özellikle gergin ve kırılgan bir hal almış durumdadır. Federal Başkent Bölgesi Bakanı Nyesom Wike ile Vali Siminalayi Fubara'ya sadık olan isimler arasındaki derin ayrılık, aday adaylarının değerlendirilmesi ve elenmesi süreciyle daha da büyüdü. 40 Meclis üyesinin adaylığa onaylanması beklenirken, Fubara'ya yakın olduğu düşünülen 32 adayın ödenmemiş aidattan rüşvet iddialarına kadar uzanan çeşitli gerekçelerle diskalifiye edilmesi büyük tepki topladı. Senatör Ipalibo Banigo ve iş insanı Jack Rich Tein gibi üst düzey isimlerin elenmesi, parti içinde ciddi bir infiale yol açtı. Emeka Beke liderliğindeki parti fraksiyonu, mahkeme kararlarına dayanarak rakip fraksiyonun yaptığı tüm ön seçimlerin iptal edilmesi ve dahası valilik adayı Kingsley Chinda'nın meşruiyetinin bulunmadığını açıklayan bir çağrıda bulundu. Vali Fubara'nın uzlaşma çabalarının yetersiz kalması, destekçilerinin Nigeria Democratic Congress'e geçiş yapabileceği söylentilerini de beraberinde getiriyor.

Lagos Eyaleti'nde ise aday listelerinin Bağımsız Ulusal Seçim Komisyonu'na (INEC) sunulması, öfkeleri dindirmeye yetmedi. Yönetişim Danışma Konseyi tarafından desteklendiği bildirilen bir dizi mevcut milletvekili, yeniden aday gösterilmeyerek biletlerini kaybetti. 40 üyeli Lagos Eyalet Meclisi'nde 14 meclis üyesinin geri dönüş biletini alamaması, aralarında Çoğunluk Lideri Noheem Adams ve Baş Sıkıyönetim Komiseri Fatai Mojeed'in de bulunduğu isimleri etkiledi. Kafilat Ogbara ve Ganiyu Adele Ayuba gibi Temsilciler Meclisi'nin önde gelen üyeleri de bu seçimlerde geride kaldılar. Şimdilik herhangi bir dava veya sivil toplum kuruluşunun büyük çaplı parti değişikliği kaydedilmemiş olsa da, siyasi gözlemciler çözümsüz kalan bu kırgınlıkların ileride ciddi siyasi yeniden yapılanmalara kapı aralayabileceği konusunda uyarıda bulunuyorlar. Lagos APC Başkanı Pastor Cornelius Ojelabi, mağdur üyelere seslenerek sonucu kabul etmeleri ve parti birliği için çalışmaları çağrısında bulundu.

Kaduna Eyaleti'nde yaşananlar da partideki hiyerarşik müdahalelerin boyutunu gözler önüne seriyor. Parti'nin Ulusal Çalışma Komitesi (NWC), Vali Uba Sani'nin müttefiki olan Samaila Abdu Suleiman'ı, Kaduna Kuzey federal seçim bölgesi koltuğu için Abdulazeez Kaka lehine değiştirdi. Kaduna Merkez Senatörlük yarışında mutabakat adayı Shehu Sani'ye karşı kaybeden eski Meclis Başkanı Yusuf Zailani, partisini bırakma söylentilerini reddederek sadakatini vurguladı. Ancak Danjuma Laah, Michael Ayuba Auta ve Yusuf Bala Ikara gibi adayların daha önce hukuki yollara başvurma tehdidinde bulunduğu görüldü. Buna ek olarak Ebonyi Eyaleti'nde de mutabakat adayı tartışmaları hararetli biçimde sürüyor; Afikpo/Edda federal seçim bölgesinde, parti kendi seçim komitesi tarafından kazanan ilan edilmiş olan Iduma Igariwey Enwo yerine Eski Sağlık Bakanı Joseph Ekumankama'yı bayrak taşıyıcı olarak belirledi. Bu gelişme üzerine Vali Francis Nwifuru, adayları değiştirilen diğer valilerle birlikte Başkan Bola Ahmed Tinubu ile görüşmek üzere Abuja'ya gitti.

Cross River Eyaleti ise belki de en geniş çaplı ve çözümsüz iç anlaşmazlıklara sahne olan bölge olarak öne çıkıyor. Merkez Senatörlük Bölgesi'nde mevcut Senatör Eteng Jonah Williams, kazananın yeterliliğine dair büyük soru işaretleri ve itirazlar arasında Chief Oden Ewa'ya kaybetti. Kuzeyde ise Senatör Jarigbe Agom Jarigbe, eski Vali Ben Ayade ile girdiği çetin yarışı yalnızca Cumhurbaşkanlığı'nın müdahalesi sonucunda kazanabildi. Güney kesiminde ise Daniel Asuquo'nun desteğini açıklamayı reddetmesi, akşam saatlerinde yaşanan geri çekilmelerle daha da karmaşık bir hal aldı. Yaşanan bu kargaşa ve protestoların ardından Vali Bassey Otu, 21 üyeli bir uzlaşma komitesi kurarak mağlup olan adaylara adaylık ücretlerinin iadesi edileceğini açıkladı. Diğer yandan Benue Eyaleti'nde Ulusal Çalışma Komitesi'nin pek çok ön seçim sonucunu ters yüz ederek çok sayıda adayı değiştirmesi, yerelparti tabanında derin bir sarsıntıya neden oldu. Tüm bu gelişmeler, Nijerya'nın önde gelen partisinin, ülkedeki ana muhalefetin saldırılarına maruz kalmadan önce kendi içindeki bu derin yarıkları onarmak için acil ve köklü çözümler bulması gerektiğini gösteriyor.