Okuma yazma öğrenmek için 90 yaşında girdi okula, hikayesi film oldu

Okuma yazma bilmemenin getirdiği zorluklar ve hayat boyu sürecek utancın, bir adamın hayatını nasıl değiştirdiğini anlatan bu hikaye, Japon society'sundaki eğitim eksikliklerine de ışık tutuyor. Okuma yazması olmadığı için yaşamı boyunca çeşitli zorluklar çekmiş, yaşadığı aşağılamalar ve insanlar tarafından tam değer verilmemesi derin izler bırakmış. İlkokul yıllarında yaşadığı bir yanlış anlaşılma ve akran zorbalığı yüzünden okuldan soğuyan ve eğitim hayatına ara vermek zorunda kalan bu birey, yıllarını okuma yazma olmadan geçirmiş. Eğitim sisteminin yarattığı bu eksiklik, sadece kişisel gelişimi kısıtlamakla kalmamış, aynı zamanda sosyal hayatta da dışlanmaya neden olmuş.

Yıllar sonra bir sushi ustası olarak çalışırken, eşi ve çocuklarıyla kurduğu ilişkilerde bile hissettiği yetersizlik, onu 64 yaşında, emekli olduktan sonra gece lisesine gitmeye itmiştir. Eşiyle tanıştığında ve çocuklarının dünyaya geldiğinde hissettiği çaresizlik, kendi imzasını atamamanın verdiği acı, en özel anlarda bile onu rahatsız etmiştir. Eşine olan sevgisini ve minnettarlığını dile getirmek ancak yıllar sonra okuma yazma öğrenmesiyle mümkün olabilmiş ve yazdığı mektup büyük bir ilgi görmüştür. Okuma yazma öğrenmenin, sadece harfleri bir araya getirmek değil, aynı zamanda insan onurunu geri kazanmak ve sevdiğine duygularını ifade edebilmek anlamına geldiğini kavrayış büyüleyicidir. Eşine yazdığı mektuplar ve bu süreçte yaşadığı değişim, basit bir eğitim hikayesinin ötesine geçerek evrensel bir insanlık hikayesine dönüşmüştür.

Hikayenin en duygusal anlarından biri, okuma yazma öğrendikten sonra eşi Kiyoko'ya yazdığı "35. Yıldaki Aşk Mektubu"dur. Yazmak için sözlük kullanarak büyük bir çaba gösteren adam, 35 yıllık evlilikleri boyunca hissettiklerini ancak bu şekilde ifade edebilmiştir. Maalesef yazdığı son mektubu eşine veremeden, eşinin vefatı nedeniyle bu mektubu tabuta koymak zorunda kalmış ve bu durum hikayeye trajik bir derinlik katmıştır. Yaşadığı bu acı ve sevgi dolu süreç, önce ulusal basında, ardından televizyon ve diğer medya organlarında yer almış, kısa sürede toplumun geniş kesimlerince ilgiyle karşılanmıştır. Bu hikaye, sadece bireysel bir başarı değil, aynı zamanda geç kalınmış bir tutkunun ve takdirin çok güçlü bir örneği olarak hafızalara kazınmıştır.

Yaşam hikayesi, sadece basında yer almakla kalmamış, geleneksel Japon sanatlarından biri olan Rakigo'da konu edilmiş ve kitaplaştırılmıştır. Bunların yanı sıra, Japon sinemasının ünlü isimlerinin rol aldığı, gişe rekorları kıran bir filme de ilham kaynağı olmuştür. Filmin büyük başarısı ve hikayenin duyurulması, şu anda 90 yaşında olan Nishihata Tamotsu'yu, gece liselerinin önemini anlatan bir aktiviste dönüştürmüştür. Sağlığı elverdiğince katıldığı konferanslarda, kendi yaşam öyküsünü paylaşarak okuma yazma sorunu yaşayanlara umut olmakta ve gece liselerine desteği artırmaya çalışmaktadır. Yaptığı konuşmalarda, gençlere ve kalan ömrünü değerlendirmek isteyenlere ilham vermekte, eğitimin yaşı olmadığını her fırsatta vurgulamaktadır.

Ancak bu ilgiye rağmen Japonya'daki gece lisesi sayısı hala yetersizdir ve mevcut okullardaki öğrenci sayıları beklenen seviyede artış göstermemektedir. Uzmanlar, bu tür okulların "olmaması gereken" ancak "farkında olunmazsa olmaz" kurumlar olduğunu vurgulayarak, sistemin devreye girmesine rağmen sorunların devam ettiğini belirtmektedir. Bu durum, eğitim sistemindeki boşlukların hala doldurulmadığını ve okuma yazma bilmeyen yetişkinlerin varlığını ve görünmezliğini gözler önüne sermektedir. Nishihata, bu okulların hayati önemini savunmak ve ihtiyacı olan insanlara seslerini duyurabilmek için elinden geleni yapmaya devam etmektedir.