Osmaniye'de 19 aydır süren bekleyiş: Esnaf yeni iş yerlerine geçemiyor

6 Şubat tarihinde meydana gelen ve Kahramanmaraş merkezli olarak ülke genelinde büyük yıkıma neden olan depremlerin ardından, Osmaniye ilinde başlatılan kentsel dönüşüm ve iyileştirme çalışmaları aradan geçen yaklaşık bir buçuk yıla rağmen istenilen seviyeye ulaşamadı. Depremin hemen ardından bölgedeki yapıların stokunun incelenmesi ve riskli alanların tespiti amacıyla başlatılan süreçte, özellikle ticari alanlarda faaliyet gösteren esnafın durumu, sosyal ve ekonomik açıdan ciddi bir sorun halini almıştır. Yapılan incelemeler sonucunda birçok iş yerinin hasarlı veya riskli görülmesinden dolayı, esnafın mevcut ticari faaliyetlerini sürdürebilmeleri adına geçici çözümler üretilmesi planlanmış ve bu kapsamda konteyner ticaret alanları oluşturulmuştur.

Kentsel dönüşüm projesi kapsamında riskli olduğu gerekçesiyle veya hasar tespiti yapılarak kendi iş yerlerinden tahliye edilmek zorunda bırakılan Osmaniyeli esnaf, yerel yönetimler tarafından ilçe ve şehir merkezlerinde belirlenen alanlara kurulan konteyner çarşılara yerleştirilmiştir. Bu geçici yerleşim planının, esnafın ticari hayatını sürdürmesi adına acil bir çözüm olarak sunulduğu ve süreç boyunca mağduriyet yaşamamaları için gerekli desteklerin sağlanacağı kamuoyuna duyurulmuş olsa da, pratikte yaşananlar bu sözlerin gerçeğe dönüşmesinde zorluklar olduğunu gözler önüne seriyor. Konteynerlerin sağladığı fiziki imkanların kısıtlı olması ve müşteri trafiğinin normal dükkânlara göre daha az olması, esnafın ekonomik gelirlerinde belirli bir düşüşe sebep olmuştur.

Aradan 19 ay gibi uzun bir süre geçmesine rağmen, Osmaniye'de depremzedeler ve esnaf tarafından en çok dile getirilen şikayetin konusu, hala sürekli kullanıma uygun yeni iş yerlerine geçiş yapılamamasıdır. Resmi makamlarca başlangıçta yapılan açıklamalarda, konteynerde kalma süresinin geçici olduğu ve en kısa zamanda kalıcı ticari alanların inşa edilerek esnafın eski yerlerine veya yeni yerine geçişinin sağlanacağı taahhüt edilmişti. Ancak söz verilen süreler aşılmış olmasına rağmen, inşaat çalışmaları veya yer teslim süreçlerindeki aksamalar nedeniyle, esnaf hala konteyner çarşılarda ticari hayatını sürdürmek zorunda bırakılmıştır. Bu durum, esnafın özellikle kış aylarında zorlu koşullarda çalışmasına ve gelecekleri hakkındaki belirsizlikten kaynaklanan moral bozukluğu yaşamalarına neden olmaktadır.

İş yerlerinden zorunlu olarak ayrılarak konteynerlere yerleştirilen esnaf, yaşadıkları bu mağduriyeti basın mensupları aracılığıyla ve yetkililere hitaben yaptıkları açıklamalarla dile getirerek çözüm talep etmektedir. Esnaf temsilcileri ve bireysel mağdurlar, 19 aydır sürdürdükleri bekleyiş sürecinin artık toleransiye edilebilir bir boyutta olmadığını, konuyla ilgili somut bir takvim ve hızlı bir adım atılmaması halinde kent ekonomisinin daha da kötüye gideceği uyarısında bulunuyor. Yapılan değerlendirmelerde, konteyner ticaret alanlarının barınma ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi taleplerinin yanı sıra, öncelikle kalıcı ve sağlam yapıların bir an önce teslim edilerek esnafın kurumsal ve ekonomik kayıplarının telafi edilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Öte yandan, Osmaniye merkezinde yaşanan bu sorun, deprem bölgesindeki diğer illerde de benzer dinamiklerle karşı karşıya kalan esnaf ve iş insanlarının genel durumu adına da önemli bir göstergedir. 6 Şubat depremlerinin yaralarının sarılması için başlatılan tüm iyileştirme ve yeniden inşa süreçlerinde, yaşanan bürokratik ve lojistik aksaklıkların mağdurlar üzerindeki psikolojik ve maliyet etkileri her geçen gün artış göstermektedir. Uzmanlar ve yerel gözlemciler, konteyner yaşam süresinin uzamasının ve kalıcı konut ya da iş yerlerinin teslimatındaki gecikmelerin, afet sonrası toplumsal toparlanma sürecini olumsuz etkileyen en büyük risk faktörlerinden biri olarak öne çıkmaktadır.