Otobüste Hoparlör Tartışması Tüyoları Estirdi: İnternet İkiye Bölündü

Günümüzde temel cep telefonu görgü kurallarının giderek yok olduğuuna dair şikayetler oldukça yaygın hale gelmiştir. Akıllı telefonların hayatımızın merkezine yerleşmesiyle birlikte, insanlar yemek yerken mesajlaşmaktan, yürürken trafikte tehlikeye girmeye kadar pek çok kural dışı davranış sergileyebilmektedir. Bu son viral olayda ise konu, kişilerin toplu taşıma araçlarında hoparlör (el sesi) modunu sonuna kadar açarak konuşması üzerine gelişmiştir. Sosyal medyada Celena adıyla tanınan bir kadın, Chicago'da bir otobüste yaşadığı bu türden rahatsız edici bir durumu kendi hesabından paylaştı. Ancak olayın sosyal medyada yayılmasından sonra, izleyiciler Celena'nın durumu nasıl eleştirdiği konusunda ciddi bir bölünme yaşadı.

Yaşanan tartışma, Celena ile otobüste tam arkasında duran bir sağlık çalışanı arasında baş gösterdi. 6 Temmuz'da Instagram'da paylaşılan videoya göre Celena, kadından kendi kişisel alanına girmemesi ve telefonda bağıra çağıra konuşmaması isteminde bulundu. İddiaya göre kadın bu nazik uyarı karşısında öfkelenerek Celena'yı dövmekle tehdit etti; tam da bu noktada Celena yaşananları kaydetmeye başladı. Kadın kaydedildiğini fark ettiğinde Celena'ya dönerek utanmadan "Kendi lanet işine bak!" şeklinde bağırarak tepki gösterdi. Şikayet edilen asıl davranışın tümünü tek taraflı yayın yaparak yaptığı düşünülürse, bu tepki oldukça ironik bir duruma işaret ediyordu.

Olayın tartışmalı boyut haline gelen kısmı ise Celena'nın hamlesinin sadece video kaydetmekle sınırlı kalmamasıydı. Celena, kadının iş yerini ve kimlik bilgilerinin yazılı olduğu çalışan kimlik kartını yakın çekimle görüntüleyip kurumu etiketleyerek ifşa etti. Celena bu davranışını savunurken, otobüste boş koltuklar olduğunu ve kadının rahatlıkla geri çekilebileceğini belirtti; tehdit edildiği için de kendi yerinden ayrılmayarak tepkisini gösterdiğini vurguladı. İzleyiciler bu noktada harekete geçerek kullanıcıya "Böyle bir durumda ne yapardınız?" diye sorduğunda ise olay tam anlamıyla sosyal medyada bir savaş alanına döndü. Birçok kişi Celena'nın tepkisinde haklı olduğu konusunda fikir birliğine varırken, ifşa yöntemini doğru bulmayanların sayısı da hiç de azımsanmayacak kadar yüksekti.

Celena'nın umduğu karşılıksız desteği görememesinin temel nedeni, bir insanın geçim kaynağıyla oynanmasını eleştiren yorumların giderek daha fazla öne çıkmasıydı. Olaya tepki veren sağlık çalışanlarından biri, bu izole olayın kişinin işiyle hiçbir alakası olmadığını belirterek günümüz ekonomisinin insanların geçim kaynaklarıyla bu kadar basit sebepler yüzünden oynanamayacak kadar kırılgan olduğunu savundu. Başka bir yorumcu ise hiç kimsenin bir başkasının davranışlarını polis gibi denetleyemeyeceğini belirterek toplu taşıma kullanımının bu tür konfor sorunlarını da beraberinde getirdiğini, ancak fiziksel veya sözlü şiddet dışında kimsenin bir başkasını içinde rahat hissedeceği ortam yaratmakla yükümlü olmadığını ifade etti. Bu yorumlar, sosyal medyanın linç kültürü üzerine önemli bir tartışma başlattı.

Öte yandan tartışmanın diğer tarafında yer alan binlerce kullanıcı da Celena'yı destekleyerek kadının davranışını son derece kaba ve saygısız bulduğunu belirtti. Gündemi belirleyen sosyal medya hesaplarından birinde 10.000 beğeni alan bir yorumda, iş üniformasıyla bu tür davranışlarda bulunan birinin kesinlikle kurumunun insan kaynakları departmanına şikayet edilmesi gerektiği vurgulandı. Destekçiler, toplu taşıma gibi kapalı ve kalabalık alanlarda temel nezaket kuralının kulaklık kullanmak, telefonu kulağa tutmak ya da inecekleri zaman geri aramak olduğunu ifade ederek konunun aslında çok basit olduğunu savundu. Ellerinden hiç düşmeyen akıllı telefonlarla her gün yeni bir sosyal krizin patlak verdiği günümüzde, toplu yaşam alanlarındaki mahremiyet sınırları teknoloji ile birlike sürekli yeniden çiziliyor.