Pakistan'ın Çaman şehrinde yerli LPG kıtlığı, İran gazının karaborsaya düşmesine neden oldu

Pakistan'ın güneybatısındaki Belucistan eyaletine bağlı Çaman kentinde, yerli LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı) tedarikindeki ciddi aksaklıklar halkı zor duruma sokmuştur. Şehirde Pakistan menşeli gazın bulunamaması nedeniyle, İran'dan kaçak yollarla getirilen LPG kilosu 400 ila 450 rupi gibi fahiş fiyatlarla satılmaya başlanmıştır. Bu durum, zaten ekonomik zorluklar çeken dar ve orta gelirli vatandaşların omuzlarındaki enflasyon yükünü daha da ağırlaştırmıştır. Vatandaşlar, temel bir yakıt ihtiyacı olan tüp gazına ulaşmakta büyük zorluk çekmektedir. Yetkililerin bu krize kayıtsız kalması ise bölge halkında derin bir hoşnutsuzluk yaratmıştır.

Bölgeden haber ajanslarına bilgi veren muhabirler, durumun vahametini detaylıca ortaya koymaktadır. Edinilen bilgilere göre, Çaman şehrindeki resmi ve yerel bayilerde Pakistan yapımı LPG tüpleri tamamen tükenmiş durumdadır. Bu tedarik boşluğunu fırsat bilen bazı satıcılar, İran gazını çok daha yüksek fiyatlarla piyasaya sürmektedir. Tüketici hakları savunucuları, devletin Enerji Düzenleme Kurumu'nun (OGRA) fiyatlama ve tedarik konusunda yeterli denetimi yapmadığını eleştirmektedir. İran gazının yasal olmayan yollarla ve denetimsiz biçimde satılması, hem güvenlik riskleri taşımakta hem de halkı fişek gibi fiyatlar ödemeye mecbur bırakmaktadır.

Fiyat artışlarının halkın günlük yaşamı üzerindeki yıkıcı etkisi giderek daha belirgin hale gelmektedir. Enflasyon karşısında ezilen yoksul vatandaşlar için 400 ile 450 rupiden kilosunu almak adeta imkansız bir hale gelmiştir. Evlerde yemek pişirmekten küçük esnafın işletmesini ayakta tutmasına kadar birçok temel aktivite, bu astronomik gaz fiyatları sebebiyle sekteye uğramıştır. Esnaf, bu aşırı zamlardan tedarik zincirindeki aracıları ve yasadışı gaz tedarikçilerini sorumlu tutmaktadır. Vatandaşlar, karaborsa fiyatlarına razı olarak aile bütçelerinin büyük bir kısmını sadece yakıt giderine ayırmak zorunda kalmaktadır.

Ticari işletmeler ve mahalle arasındaki küçük bayiler, yaşanan bu krizin faturasını doğrudan gaz tedarikçilerine kesmektedir. Dükkan sahipleri, OGRA'nın şehirdeki LPG dağıtımında bilinçli bir eksiklik yarattığını veya tedarikçilerin stokları yığıp fiyatları manipüle ettiğini iddia etmektedir. Kötü niyetli tedarikçilerin, yerli gazın gelmemesini bahane ederek İran gazını zorla pazarladığı öne sürülmektedir. Bu durum, normal şartlarda devlet tarafından sübvansiyonlu olarak satılması gereken yakıtın, tamamen serbest ve denetimsiz bir karaborsa alanına dönüşmesine yol açmıştır. Esnafın ve tüketicilerin şikayetlerine rağmen, sorumlular hakkında şu ana kadar herhangi bir resmi adım atılmamıştır.

Mağduriyetini dile getiren halk, artık yetkililerden somut çözümler talep etmeye başlamıştır. Çaman sakinleri, şehrin Kaymakamından (Deputy Commissioner) acil olarak devreye girmesini ve gaz ajanslarını Pakistani LPG'sini düzenli bir şekilde temin etmeye zorlamasını istemektedir. Vatandaşlar, yerli gazın kesintisiz ve uygun fiyatla dağıtımının sağlanması halinde pahalı ve kalitesiz İran gazı alma zorunluluklarının ortadan kalkacağını vurgulamaktadır. Halkın uygun fiyatlı enerjiye erişim hakkının güvence altına alınması için taleplerin arttığı bu dönemde, bölgesel yönetimlerin atacağı adımlar merak konusudur. Aksi takdirde, ekonomik sıkıntıların daha büyük sosyal huzursuzluklara dönüşebileceği tehlikesi kapıda durmaktadır.