Putin Her Taraftan Baskı Altında: Acil Olarak Müttefik Arıyor

Dört yılı aşkın süredir devam eden savaşın ardından, Rusya'nın Ukrayna'daki askeri üstünlüğü belirgin bir şekilde zayıflama belirtileri gösteriyor. Rusya, her zaman Ukrayna'dan daha fazla asker kaybetme eğilimindeydi; ancak şu ana kadar tükenmez gibi görünen insan gücü rezervleri de hızla kurumaya yüz tutmuş durumda. Öte yandan Ukrayna'nın insansız hava araçları, Kırım'ın yanı sıra Rusya'nın kültürel ve stratejik açıdan en önemli şehirleri olan Moskova ve Sankt Petersburg'a kadar ulaşarak derin vurarak saldırılar düzenliyor. Zengin Rusların tatil için tercih ettiği Kırım'daki bu drone saldırıları, Rus halkı üzerinde büyük bir endişe ve paniğe yol açıyor. Tüm bu yaşanan olumsuz gelişmeler, Vladimir Putin'i müttefik ülkelerden acil destek talep etmeye ve diplomasi kanallarını yoğunlaştırmaya zorlayan ana faktörler olarak öne çıkıyor.

Bu çaresizlik tablosunun en somut göstergelerinden biri, Putin'in Belarus Cumhurbaşkanı Alexander Lukaşenko'yu Cuma günü Rusya'ya görüşmelere davet etmesi oldu. Konuyla ilgili analizler yapan uzmanlar, bu daveti Putin'in eşi benzeri görülmemiş bir sinirliliğinin ve kaygısının işareti olarak değerlendiriyor. Normal şartlar altında Putin'in, karşılıklı çıkar temelli diplomasiye ihtiyaç duymadan, Belarus gibi bir ülkeden sorgusuz sualsiz bir sadakat beklemesi gerekiyordu. Ancak savaşın gidişatının aleyhine dönüşmesi, Kremlin'in Belarus'a olan stratejik bağımlılığını giderek artırıyor. Zira Belarus'un Ukrayna sınırının, 2022 Şubat ayında gerçekleştirilen kapsamlı işgalin başlatılmasında kullanılması, bu ülkenin bölgedeki askeri önemini gözler önüne seriyor. Uzmanlar, Putin'in benzer ikili görüşmeleri mevcut kırılgan siyasi ortamda çok daha sık yapmaya devam edeceğini öngörüyor.

Putin'in müttefik arayışındaki aceleciliğini tetikleyen bir başka önemli gelişme de Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in Pazar günü yaptığı istifa açıklaması oldu. Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü'nden (RUSI) kıdemli araştırmacı Natia Seskuria, bu uzun vadeli müttefikin kaybının Moskova için son derece kritik ve eşi benzeri görülmemiş bir durum olduğunu vurguluyor. Ayrıca, bu yılın başlarında Macaristan'ın Avrupa yanlısı bir hükümeti seçmesi de Putin için benzer bir siyasi darbe ve büyük bir kayıp olarak yaşanmıştı. Bölgesel ülkelerin Avrupa Birliği'ne doğru ivme kazanması, baskı altındaki Rus lideri ciddi anlamda zor durumda bırakıyor. Bu tür coğrafi ve siyasi geri dönüşler, Putin'in mevcut müttefiklerini elde tutma çabalarını iki katına çıkarmasına neden oluyor.

Savaşın Rusya üzerindeki yıkıcı etkileri artık öyle bir noktaya geldi ki, Putin devlet televizyonunda yaptığı son açıklamada Ukrayna saldırılarının ülkede yakıt kıtlığına yol açtığını resmen kabul etmek zorunda kaldı. Uzmanlar, Putin'in bu itirafını, Rusya'nın içinden çıkılmaz bir krizin eşiğinde olduğunun en net kanıtı olarak yorumluyor. Yine de Putin, bu yaşanan kronik sorunları kendi güçleriyle kısa sürede çözebilecekleri yönünde halkı ve dünyayı rahatlatmaya devam ediyor. Ancak durumun vehameti o kadar açıktır ki, artık Kremlin'in kendi halkından bile gerçekleri saklaması ve hiçbir şey olmamış gibi davranması adeta imkansız hale gelmiş durumda. Yakıt tedarik zincirlerindeki bu büyük aksaklıklar, Rusya'nın savaş lojistiğinin ne kadar ciddi şekilde zarar gördüğünü gözler önüne seriyor.

Rusya'nın bu zayıf ve savunmasız durumunun, Avrupa'daki diğer küçük ve darphane ülkelerin Rusya ile olan ilişkilerini yeniden değerlendirmelerine yol açması bekleniyor. Kuzey Kore gibi küresel ekonomiden tamamen kopuk ve ağır yaptırımlar altındaki izole ülkeler bir kenara bırakılırsa, çoğu devletin bu risksiz ve maliyetli ittifaktan uzaklaşma eğilimine gireceği tahmin ediliyor. Özellikle Kyiv yönetiminin, birkaç hafta önce Belarus'a yaptığı gibi Lukaşenko'ya ültimatom vererek Rusların Ukrayna'yı vurmak için kullandığı radar sistemlerinin kaldırılmasını talep etmesi, müttefikler üzerindeki baskıyı artırıyor. Ukrayna dronlarının Rusya'nın o kadar derinliklerine sızabilmesi, Belarus gibi komşu ülkelerde de ciddi bir güvenlik korkusu yaratıyor. Tüm bu jeopolitik dengesizlikler, savaşın sadece sahadaki boyutunu değil, bölgesel diplomasiyi ve küresel müttefiklik dinamiklerini de kökten değiştirme potansiyeli taşıyor.