Romanya'da Özel Tüketim Vergisi İndirimi Bitiyor: Akaryakıt Fiyatları Zirveye Koşuyor

Romanya'da 1 Temmuz itibarıyla akaryakıt fiyatlarında belirgin bir artış yaşanması bekleniyor. Ülkede geçtiğimiz dönemde yürürlüğe giren özel tüketim vergisi (ÖTV) indirimi 30 Haziran'da sona erecek ve bu durum doğrudan pompaya yansıyacak. Beklentilere göre özellikle motorin fiyatları litre başına 30 baniden daha fazla artış gösterecek. Söz konusu vergi indirimi, literin fiyatının dörtte birinden fazlasını oluşturduğu için etkisi oldukça belirgin olacak. Dolayısıyla sürücüler ve ulaşım sektörü, yaz aylarının başında ciddi bir maliyet artışıyla karşı karşıya kalacak.

Söz konusu indirim tedbiri, Nisan ayı başında görevden alınan Ilie Bolojan hükümeti tarafından yürürlüğe konmuştu. Hükümetin bu adımı atmasındaki temel gerekçe, uluslararası gelişmelerin yarattığı akaryakıt fiyatı artışlarını dengelemekti. Aynı dönemde hükümet, enerji sektöründeki şirketler için dayanışma katkısını da düşürerek ek bir teşvik sağlamıştı. İki tedbir birlikte uygulandığında, KDV dahil olmak üzere litre başına yaklaşık 0,36 RON'luk bir fiyat düşüşü sağlanmıştı. Bu sayede tüketiciler kısa bir süreliğinde de olsa piyasada rahatlama hissetmişti.

Ancak fiyat artışının önümüzdeki haftalarda kaçınılmaz görünmesinin önemli bir siyasi nedeni bulunuyor. Mevcut hükümet geçici (vekaleten) bir yapıya sahip olduğundan, söz konusu tedbiri yasal olarak uzatma yetkisinden yoksun. Tedbirin yeniden devreye girebilmesi için yeni bir hükümetin kurulması ve kararı resmi olarak onaylaması gerekiyor. Ancak siyasi partiler ile başkan Nicușor Dan arasında yürütülen görüşmeler şu an için bir tıkanıklık yaşanmasına neden olmuş durumda. Bu siyasi krızın ne zaman aşılacağı belirsizliğini korurken, tüketiciler fiyatlardan doğrudan etkilenmeye devam edecek.

Piyasa verileri de durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. 29 Haziran Pazartesi günü Romanya'da motorinin litresi 9,24 RON seviyesinden işlem görüyordu. ÖTV indiriminin sona ermesinin ardından bu fiyatın 9,50 RON barajını aşması bekleniyor. Diğer yandan, ABD ve İran arasında devam eden barış müzakereleri uluslararası petrol piyasalarında fiyatların düşmesine yol açtı. Ancak Romanya'daki yerel vergi düzenlemesi bu olumlu global eğilimin tüketiciye yansımasını engelleyecek gibi duruyor. İç piyasadaki vergi artışı, uluslararası piyasalardaki düşüşün olumlu etkilerini tamamen gölgede bırakıyor.

Avrupa Komisyonu'nun 11 Haziran'da yayımladığı son Haftalık Petrol Bülteni verileri, Romanya'nın durumunu daha net bir biçimde ortaya koyuyor. Romanya'da benzin fiyatları halihazırda Avrupa ortalamasının üzerinde seyrederken, motorin fiyatları da ortalamaya oldukça yakın bir seviyede bulunuyor. Bu rakamlar, ülkenin Avrupa Birliği içinde en pahalı akaryakıt piyasalarından birine sahip olduğunu açıkça gösteriyor. AB'nin 27 üyesi genelinde benzin için ortalama 1,82 avro ve motorin için 1,83 avro seviyesindeki fiyatlar geçerliyken, Romanya'da benzin 1,823 avro seviyesinde işlem görüyor. Dikkat çeken bir detay ise, birkaç yıl öncesine kadar Bulgaristan ile birlikte Avrupa'nın en ucuz akaryakıt pazarı konumunda olan Romanya'nın bu tablonun ne kadar değiştiğidir.