Rusya'da Akaryakıt Krizi Derinleşiyor: Plaka Numarasına Göre Benzin Satışı

Rusya'nın Orel bölgesinde yaşanan şiddetli akaryakıt sıkıntısının önüne geçmek amacıyla yeni ve olağanüstü bir kısıtlama kararı alınarak yürürlüğe konuldu. Bölge valisi Andrey Klyçkov tarafından VKontakte üzerinden yapılan canlı yayında duyurulan yeni kurala göre, artık araçlar plaka numaralarının ilk rakamına göre sırayla benzin alabilecek. Sistem, bölgede faaliyet gösteren Rosneft ve Gazprom'a ait toplam 57 benzin istasyonunda uygulanacak ve resmi olarak 4 Temmuz tarihinde başlayacak. Valinin açıklamalarına göre bu adımın temel amacı, halk arasında oluşan panik havasını ve stok yapma eğilimini dizginlemek olarak öne çıkıyor. Yetkililer, bu kademeli dağıtım sisteminin bölge sakinlerinin yakıt ihtiyacını en az bir ila iki hafta boyunca garanti altına alacağını ifade ediyor. Söz konusu kısıtlamaların, benzin tedarikindeki kriz çözülene ve istasyonlardaki yoğunluk normale dönene kadar devam etmesi planlanıyor.

Sistemin detaylı işleyişine göre, araç sahiplerinin benzin istasyonlarına gidebilecekleri günler plakalarının başındaki tek haneli rakama göre belirlenecek. 4 Temmuz tarihindeki Cumartesi günü yalnızca plakası 0 ve 1 ile başlayan araçların yakıt almasına izin verilecek. Takip eden Pazar günü 2 ve 3 ile başlayan araçlar sıraya girecek, Pazartesi günü ise 4 ve 5 rakamlarına sahip olan araçlar istasyonlara yanaşabilecek. Bu düzenli sıralama, 9 rakamına kadar aynı mantıkla devam edecek şekilde planlanmış durumdadır. Aynı zamanda bireysel alımlara uygulanan günlük limitlerde de fiyatsal ve miktarsal bir düzenlemeye gidilerek, bir kişinin tek seferde alabileceği yakıt miktarı 30 litreden 50 litreye çıkarıldı. Bu hacim artışının, vatandaşların sürekli sıra bekleme derdini hafifletmesi ve daha az sıklıkta akaryakıt istasyonuna gitmelerini sağlaması bekleniyor.

Bölgede uygulanan yeni tedbirler kapsamında, sadece Orel bölgesinde kayıtlı olan araçlar değil, diğer bölgelerden geçiş yapan transit araçlar da detaylıca düşünülerek düzenlemeye tabi tutuldu. Diğer şehirlerden gelen ve plakası Orel bölgesine ait olmayan sürücüler, şehir merkezinde ayrılan sadece üç özel benzin istasyonunu kullanabilecek. Vali Klyçkov, bu ayrımın oldukça bilinçli yapıldığını ve asıl önceliklerinin kendi bölge sakinleri olduğunu net bir dille vurguladı. Sadece şehirden geçen veya teslimat yapan transit araçların bölgedeki zaten kısıtlı olan yakıt stoklarını tüketmesini engellemek bu uygulamanın en büyük hedefleri arasında yer alıyor. Orel halkının mağdur edilmemesi ve bölgenin günlük yaşamının aksamaması için bu gibi sert önlemlerin şart olduğunu belirten yetkililer, durumu sürekli olarak yakından takip ediyor. Böylece hem yerel halkın ihtiyacı karşılanırken hem de şehirlerarası yolların kapanması riskine karşı önlem alınmış olunuyor.

Orel bölgesindeki bu plaka bazlı sıralama ve kısıtlama uygulaması aslında bölgede ilk kez hayata geçirilen bir tedbir değil; mevcut krizin daha da derinleşmesi üzerine alınan ikinci aşama bir karardır. Bölge yönetimi, 24 Haziran'dan itibaren zaten akaryakıt satışlarına ilişkin ciddi sınırlamalar getirmiş ve uygulamanın startını vermişti. İlk aşamada şehir merkezlerindeki benzin istasyonlarından bir kişiye en fazla 30 litre, şehirlerarası karayollarındaki istasyonlardan ise en fazla 50 litre yakıt satışı yapılmasına izin verilmişti. Ancak bu miktar sınırlamaları tek başına yoğunluğu ve vatandaşların arz endişesini çözümleyemedi, aksine kuyrukların gitgide uzamasına neden oldu. Bunun üzerine yetkililer daha önce Rusya'nın bazı bölgelerinde Koronavirüs pandemisi döneminde kullanılan günlük plaka kuralını benzer bir mantıkla akaryakıt sektörüne uyarlamak zorunda kaldı. Yaşanan bu gelişmeler, bölgedeki enerji tedarik zincirinde sorunların ne kadar boyutlara ulaştığını ve krizin artık günlük yaşamı doğrudan etkilediğini gözler önüne seriyor.

Rusya'da baş gösteren ve Orel'i de etkisi altına alan bu derin akaryakıt krizinin kökeni Mayıs ayına dayanıyor ve temelinde büyük bir altyapı sorunu yatıyor. Ukrayna ordusunun ülkedeki çeşitli stratejik petrol arıtma tesislerine ve büyük enerji depolarına düzenlediği insansız hava araçı saldırıları, üretim kapasitelerinin ciddi şekilde düşmesine yol açtı. Bu durum, ülke genelinde akaryakıt üretiminde büyük bir darboğaz oluşturarak tedarik zincirinin adeta çökmesine neden oldu ve benzin kıtlığı hızla 20'den fazla bölgeye yayıldı. Sosyal medyada Rus vatandaşların paylaştığı korkunç videolara ve haberlere göre, bazı bölgelerdeki sürücüler araçlarını doldurabilmek için tam 18 saatlik inanılmaz kuyruklar beklemek zorunda kalıyor. Yolların kenarlarında biyolojik tuvaletlerin sıralandığı, insanların evlerine benzin taşıyarak stok yapmaya çalıştığı ve karaborsa fiyatlarının fırladığı görüntüler Rusya gündemini oldukça meşgul ediyor. Yaşanan bu açık ve vahim krizin boyutları öyle bir noktaya ulaşmış durumda ki, Kremlin yetkililerinin ve hatta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in dahi konuyla yakından ilgilenmek zorunda kaldığı belirtiliyor.